OSMANLICA KURSU-2

OSMANLI HARFLERİ

2011-01-05T22:44:00.000-08:00

OSMANLI HARFLERİ

Arapça alfabesi toplam 28 harften oluşur. Osmanlıcada Arap harflerinin yanı sıra Farsçadaki p , ç ve j harflerini de kullanmışlardır. Bu 31 harfin dışında Türkçedeki ince g ünsüzünü belirtmek için kef harfine bir çizgi eklenerek gef, genizsi n ünsüzü için üç nokta eklenerek nef (sağır kef, kâf-ı nunî), lam ile eliften lamelif, hemze ile h harfinin ünlü şekli olan hâ-i resmiye harfleri oluşturulmuştur.
Osmanlıca sağdan sola doğru yazılır. Arap harflerinde temel ve küçük harf ayrımı yoktur. Noktalama işaretlerinde kesin kurallar bulunmamaktadır. Arap harfleri sözcüklerin başında, ortasında ve sonunda farklı biçimde yazılır. Bazı harfler (dal, zel, re, je, vav ) bir sonraki harfle birleşmez.

OSMANLICA HARFLERİ İÇİN TIKLAYIN

http://diniresimlervegifler.files.wordpress.com/2011/01/osmanlica.jpg

Arap harflerinin Türkçedeki zengin ünlü sistemini karşılamada yetersiz olduğu düşünülür. Örneğin Arap alfabesindeki elif Türkçedeki a ve e ünlüsünün karşılığıdır ya da Türkçedeki u, ü, o, ö ünlülerinin yerine Arapçada yalnızca "vav" harfi vardır, bu aynı zamanda v ünsüzünün de karşılığıdır.

OSMANLICA RAKAMLAR

Osmanlı Türkçesi Alfabe sisteminde rakamlar yazının aksine soldan sağa doğru yazılır.

http://diniresimlervegifler.files.wordpress.com/2011/01/rakam.jpg

1. DERS

2009-07-01T08:41:00.000-07:00

1. DERS

http://rapidshare.com/files/132598447/1osmanlica_kursu1.zip.html

2.DERS

2009-07-01T08:40:00.000-07:00

2.DERS

http://rapidshare.com/files/132598118/2osmanlica_kursu2.zip.html

3.DERS

2009-07-01T08:39:00.002-07:00

3.DERS

http://rapidshare.com/files/132597797/3osmanlica_kursu3.zip.html

4.DERS

2009-07-01T08:39:00.001-07:00

4.DERS

http://rapidshare.com/files/132597423/4osmanlica_kursu4.zip.html

5.DERS

2009-07-01T08:38:00.001-07:00

5.DERS

http://rapidshare.com/files/132596634/5osmanlica_kursu5.zip.html

6.DERS

2009-07-01T08:36:00.002-07:00

6.DERS

http://rapidshare.com/files/132596253/6osmanlica_kursu6.zip.html

7.DERS

2009-07-01T08:36:00.001-07:00

7.DERS

http://rapidshare.com/files/132595905/7osmanlica_kursu7.zip.html

8.DERS

2009-07-01T08:35:00.001-07:00

8.DERS

http://rapidshare.com/files/132595302/8osmanlica_kursu8.zip.html

9.DERS

2009-07-01T08:34:00.001-07:00

9.DERS

http://rapidshare.com/files/132594998/9osmanlica_kursu9.zip.html

10.DERS

2009-07-01T08:33:00.001-07:00

10.DERS

http://rapidshare.com/files/132594615/10osmanlica_kursu10.zip.html

11.DERS

2009-07-01T08:28:00.000-07:00

11.DERS

http://rapidshare.com/files/132593791/11osmanlica_kursu11.zip.html

KAYNAK: http://www.islamharfleri.com/kurs/index.html

A-HARFİ

2009-07-01T08:27:00.001-07:00

OSMANLI TÜRKÇESİ SÖZLÜĞÜ

Prof. Dr. Mehmet KANAR

A HARFİ-1

â (F.) [ 1 [آ .ünlem edatı ey, hey. 2.iki kelimenin arasına girerek, anlamı

pekiştiren yeni kelimeler türetmeye yarayan orta ek.

a’dâ (A.) [ اعدا ] düşmanlar.

a’dâd (A.) [ اعداد ] sayılar.

â’ik (A.) [ عائق ] engel.

a’lâ (A.) [ اعلی ] en yüksek, en yüce.

a’lâf (A.) [ آلاف ] otlar.

a’lâl (A.) [ 1 [اعلال .hastalıklar. 2.sebepler.

a’lâm (A.) [ 1 [اعلام .bayraklar. 2.özel isimler.

a’lem (A.) [ اعلم ] en iyi bilen.

a’mâ (A.) [ اعمی ] kör.

a’mâk (A.) [ اعماق ] derinlikler.

a’mâl (A.) [ اعمال ] işler, ameller, davranışlar.

a’mâr (A.) [ 1 [اعمار .ömürler. 2.yaşlar.

a’nî (A.) [ اعنی ] yani.

a’râb (A.) [ اعراب ] Araplar, çöl arapları.

a’râbî (A.) [ اعرابی ] çöl arabı.

a’râz (A.) [ اعراض ] belirtiler.

3

a’sâb (A.) [ اعصاب ] sinirler.

a’sâr (A.) [ اعصار ] yüz yıllar.

a’şâr (A.) [ اعشار ] öşür vergileri, onda birler.

a’şârî (A.) [ اعشاری ] ondalık.

a’vec (A.) [ اعوج ] yamuk, eğri büğrü.

a’ver (A.) [ اعور ] tek gözlü.

a’yâd (A.) [ اعياد ] bayramlar.

a’yân (A.) [ 1 [اعيان .ileri gelenler, eşraf, sosyete. 2.gözler.

a’yün (A.) [ 1 [اعين .gözler. 2.pınarlar.

a’zâ (A.) [ 1 [اعضا .üyeler. 2.organlar.

a’zam (A.) [ اعظم ] en büyük.

âb (F.) [ 1 [آب .su. 2.deniz. 3.ırmak. 4.tükürük. 5.özsuyu. 6.ter. 7.döl suyu.

8.sidik. 9.parlaklık. 10.yüzsuyu. 11.letafet, hava.

âb (F.) [ آب ] Ağustos.

âb -ı âbistenî [ 1 [آب آبستنی .meni; 2.bitkilerin yetişmesine neden olan su.

âb -ı adâlet [ 1 [آب عدالت .adalet suyu; 2.doğruluğun bereketi.

âb -ı ahmer [ 1 [آب احمر .kızıl su. 2.kırmızı şarap. 3.gözyaşı.

âb -ı âteşîn [ 1 [آب آتشين .ateşli su; 2.kırmızı şarap; 3.gözyaşı.

âb -ı bâdereng [ 1 [آب باده رنگ .kızıl su. 2.gözyaşı, kanlı gözyaşı.

âb -ı engûr [ 1 [آب انگور .üzüm suyu. 2.şarap.

âb -ı harâbât [ آب خرابات ] (meyhane suyu) şarap.

âb -ı kevser [ 1 [آب کوثر .cennet suyu, 2.şarap.

ab’âb (A.) [ عبعاب ] vantrolog.

4

abâ (A.) [ 1 [عبا .kaba yün kumaş. 2.aba.

âbâ’ (A.) [ 1 [آباء .babalar. 2.gezegenler.

âbâd (A.) [ آباد ] ebedler.

âbâd (F.) [ آباد ] bayındır, mamûr.

âbâd etmek/eylemek 1.mamûr etmek. 2.zenginleştirmek. 3.huzur vermek.

âbâd olmak 1.mamûrlaşmak. 2.zenginleşmek. 3.huzura kavuşmak.

âbâdân (F.) [ آبادان ] bayındır.

âbâdânî (F.) [ آبادانی ] bayındırlık.

âbâdî (F.) [ 1 [آبادی .bayındırlık. 2.ince Hint kağıdı.

âbâl (A.) [ آبال ] develer.

âbân (F.) [ آبان ] Âbân ayı.

abâpûş (A.-F.) [ 1 [عباپوش .abalı. 2.derviş. 3.yoksul.

âbâr (A.) [ آبار ] kuyular.

âbcâme (F.) [ آبجامه ] su kabı.

âbçîn (F.) [ آبچين ] peştemal.

abd (A.) [ 1 [عبد .kul. 2.köle.

âbdân (F.) [ 1 [آبدان .su kabı. 2.mesane.

âbdâr (F.) [ 1 [آبدار .sulu. 2.parlak. 3.hoş

âbdendân (F.) [ 1 [آبدندان .bön. 2.âciz.

abdest (F.) [ 1 [آبدست .abdest. 2.paylama.

abdesthâne (F.) [ 1 [آبدستخانه .tuvalet. 2.abdest alınan yer.

abdestlik (F.-T.) kısa cübbe.

âbek (F.) [ 1 [آبک .sulu. 2.cıva.

5

abes (A.) [ عبث ] saçma, abes.

âbgîne (F.) [ 1 [آبگينه .kristal. 2.kadeh. 3.sürahi. 4.ayna. 5.gözyaşı.

âbgîr (F.) [ 1 [آبگير .havuz. 2.su birikintisi.

âbgûn (F.) [ 1 [آبگون .su rengi. 2.mavi.

abher (A.) [ 1 [عبهر .nergis. 2.zerrinkadeh çiçeği. 3.yasemin.

âbhîz (F.) [ آبخيز ] büyük dalga.

âbhord (F.) [ آبخورد ] nasip.

âbırû (F.) [ آبرو ] yüzsuyu.

âbî (F.) [ آبی ] mavi.

âbid (A.) [ 1 [عابد .ibadet eden. 2.erkek adı.

abîd (A.) [ 1 [عبيد .kullar. 2.köleler.

âbidât [ آبدات ] anıtlar.

âbide (A.) [ آبده ] anıt.

âbidevî (A.) [ آبدوی ] anıtsal.

âbile (F.) [ 1 [آبله .su çiçeği. 2.sivilce. 3.su kabarcığı.

âbir (A.) [ عابر ] yaya.

âbisten (F.) [ آبستن ] gebe.

âbistengâh (F.) [ آبستنگاه ] döl yatağı.

âbişhor (F.) [ 1 [آبشخور .sulama yeri. 2.nasip.

âbkâr (F.) [ 1 [آبکار .saka. 2.ayyaş.

âbkeş (F.) [ 1 [آبکش .saka, su çeken. 2.kevgir.

âbnûs (F.) [ آبنوس ] abanoz.

âbrâh (F.) [ آبراه ] su yolu, kanal.

6

abraş (A.) [ ابرش ] alacalı.

âbrîz (F.) [ 1 [آبریز .tuvalet. 2.ıbrık.

âbşâr (F.) [ آبشار ] çağlayan.

abûs (A.) [ عبوس ] somurtkan.

âbühava (F.-A.) [ آب و هوا ] iklim.

âbzih (F.) [ 1 [آبزه .su kaynağı. 2.gözyaşı.

âc (A.) [ عاج ] fildişi.

âc (F.) [ آج ] ılgın ağacı.

acâib (A.) [ عجائب ] tuhaf, ilginç, acaip.

acâleten (A.) [ عجالة ] alelacele.

aceb (A.) [ 1 [عجب .tuhaflık. 2.acaba.

acebâ (A.) [ عجبا ] acaba.

acele (A.) [ عجله ] acele.

aceleten (A.) [ عجلة ] çarçabuk, alelacele.

acem (A.) [ 1 [عجم .arap olmayan. 2.İranlı, acem.

acemaşîran (A.) [ عجم عشيران ] Türk mûsikisinde bir makam.

acemce (A.-T.) Farsça.

acemî (A.) [ 1 [عجمی .deneyimsiz, acemi. 2.İranlı.

acemistan (A.-F.) [ عجمستان ] İran.

acemiyân (A.-F.) [ 1 [عجميان .deneyimsizler. 2.İranlılar.

aceze (A.) [ عجزه ] düşkünler, âcizler.

acîb (A.) [ عجيب ] tuhaf, acayip, ilginç.

acîbe (A.) [ عجيبه ] şaşılacak şey.

7

âcil (A.) [ عاجل ] acil.

âcilen (A.) [ عاجلا ] derhal, acil olarak.

acîn (A.) [ عجين ] macun, yoğurulmuş.

âciz (A.) [ 1 [عاجز .aciz. 2.ben.

âcizâne (A.-F.) [ 1 [عاجزانه .acizce. 2.alçakgönüllüce.

âcizî (A.-F.) [ عاجزی ] acizlik.

âciziyyet (A.) [ عاجزیت ] acizlik.

âcizleri (A.-T.) bendeniz, ben.

acûl (A.) [ عجول ] aceleci.

acûlâne (A.-F.) [ عجولانه ] acele acele.

acûz (A.) [ 1 [عجوز .kocakarı. 2.cadı.

acûze (A.) [ 1 [عجوزه .kocakarı. 2.cadı.

âcür (F.) [ 1 [آجر .tuğla. 2.kiremit.

acz (A.) [ عجز ] acizlik, çaresizlik, bir şey yapamama.

âdâb (A.) [ 1 [آداب .edepler, terbiyeler. 2.yol yordam.

adalât (A.) [ عضلات ] kaslar.

adale (A.) [ 1[عضله .kas. 2.kaslar.

adâlet (A.) [ عدالت ] adalet.

adaletkâr (A.-F.) [ عدالتکار ] adil, adaletli.

âdât (A.) [ عادات ] âdetler, alışkanlıklar.

adâvet (A.) [ عداوت ] düşmanlık.

adâvet etmek/eylemek düşmanlık gütmek.

add (A.) [ عد ] sayma, görme, değerlendirme, kabul etme.

8

addedilmek sayılmak, görülmek, değerlendirilmek.

addetmek/eylemek saymak, görmek, değerlendirmek.

addolunmak sayılmak, kabul edilmek.

aded (A.) [ عدد ] sayı.

adeden (A.) [ عددا ] sayıca.

adedî (A.) [ عددی ] sayısal.

âdem (A.) [ 1 [آدم .ilk insan, Adem Peygamber. 2.insan, adam.

adem (A.) [ عدم ] yokluk, bulunmama, adem.

adem -i muvaffakiyet [ عدم موفقيت ] başarısızlık.

adem -i muvazenet [ عدم موازنت ] dengesizlik.

adem -i riâyet [ عدم رعایت ] uymama..

adem -i te’lîfiyet [ عدم تأليفيت ] uzlaşamama, bir araya gelememe.

adem -i teveccüh [ عدم توجه ] ilgisizlik.

ademâbâd (A.-F.) [ عدم آباد ] yokluk ülkesi.

âdemhâr (A.-F.) [ آدم خوار ] yamyam, insan yiyen.

âdemî (A.-F.) [ 1[آدمی .insanoğlu. 2.insanlık.

âdemiyân (A.-F.) [ آدميان ] insanlar.

âdemiyyet (A.) [ 1 [آدميت .insanlık. 2.adamlık.

ades (A.) [ عدس ] mercimek.

adese (A.) [ عدسه ] mercek.

âdet (A.) [ عادت ] alışkanlık, âdet.

âdeta (A.) [ عادتا ] basbayağı.

âdeten (A.) [ عدتا ] âdet olarak, geleneklere göre.

9

adhâ (A.) [ اضحی ] kurbanlar.

âdi (A.) [ عادی ] sıradan, âdi, değersiz.

adîd (A.) [ عدید ] birçok.

adîde (A.) [ عدیده ] birçok.

âdil (A.) [ عادل ] adaletli.

adîl (A.) [ عدیل ] eşit, denk.

âdilâne (A.-F.) [ عدلانه ] adilce.

adîm (A.) [ عدیم ] yok olan.

adîmülimkân (A.) [ عدیم الامکان ] imkânsız.

âdiye (A.) [ عادیه ] alışılmış, sıradan.

adl (A.) [ عدل ] adalet.

adlâ’ (A.) اضلاع ] kenarlar.

adlî (A.) [ عدلی ] adalet ile ilgili.

adliyye (A.) [ عدليه ] mahkeme, adliye.

adn (A.) [ عدن ] cennet.

adû (A.) [ عدو ] düşman.

âfâk (A.) [ آفاق ] ufuklar.

âfâkî (A.) [ 1 [آفاقی .nesnel. 2.şuradan buradan konuşma.

âfât (A.) [ آفات ] afetler, belalar.

âferîde (F.) [ آفریده ] yaratık, yaratılmış, mahluk.

âferîdgâr (F.) [ آفریدگار ] yaratan, Tanrı.

âferîn (F.) [ آفرین ] bravo, çok yaşa, aferin.

âferîn (F.) [ آفرین ] yaratan.

10

âferînende (F.) [ آفریننده ] yaratıcı.

âferîniş (F.) [ آفرینش ] yaratılış.

âfet (A.) [ 1 [آفت .afet, bela, felaket. 2.güzel sevgili.

âfet -i cân [ 1 [آفت جان .can belası. 2.güzel.

âfet -i devrân [ 1 [آفت دوران .güzel, dilber.

âfetengîz (A.-F.) [ آفت انگيز ] afet getiren.

âfetresân (A.-F.) [ آفت رسان ] bela getiren.

âfetzede (A.-F.) [ آفت زده ] belaya uğramış, afet görmüş.

afîf (A.) [ عفيف ] iffetli.

âfil (A.) [ 1 [آفل .batan. 2.görünmez olan.

âfitâb (F.) [ آفتاب ] güneş.

âfitâbcemâl (F.-A.) [ آفتاب جمال ] güzel yüzlü, parlak yüzlü, yüzü güneş gibi

parlayan, sevgili, maşuk.

âfiyet (A.) [ عافيت ] esenlik.

âfiyet bulmak sağlığına kavuşmak.

afiyetbahş [ آفيت بخش ] afiyet verici.

afrika (A.) [ افریقا ] Afrika kıtası.

afsun (F.) [ افسون ] büyü, efsun.

âftâb (F.) [ آفتاب ] güneş.

âftâbe (F.) [ آفتابه ] ıbrık, su kabı.

âftâbgîr (F.) [ آفتابگير ] güneş alan, güneş gören.

âftâbî (F.) [ آفتابی ] güneşlik.

âftâbrû (F.) [ آفتاب رو ] parlak yüzlü.

11

afv (A.) [ عفو ] bağışlama, af.

âgâh (F.) [ آگاه ] haberdar.

âgâh etmek haberdar etmek.

âgâh olmak haberdar olmak.

âgâhî (F.) [ آگاهی ] haberdarlık.

âgeh (F.) [ آگه ] haberdar.

âgehî (F.) [ آگهی ] haberdarlık.

âgîn (F.) [ آگين ] dolu.

âgûş (A.) [ آغوش ] kucak.

âğâliş (F.) [ آغالش ] kışkırtma.

ağayân (T.-F.) [ آغایان ] ağalar.

âğâz (F.) [ 1 [آغاز .başlama. 2.başlangıç.

ağbiyâ (A.) [ اغبيا ] kalın kafalılar.

âğişte (F.) [ آغشته ] bulaşmış, bulanık.

ağlâl (A.) [ 1 [اغلال .boyunduruklar. 2.zincirler.

ağlât (A.) [ اغلاط ] hatalar.

ağleb [(A.) [ اغلب احتمال ] çoğunlukla, genellikle, sık sık.

ağleb -i ihtimâl [ اغلب احتمال ] büyük bir ihtimalle, büyük bir olasılıkla.

ağnâ (A.) [ اغنی ] en zengin.

ağnâm (A.) [ اغنام ] koyunlar.

ağniyâ (A.) [ اغنيا ] zenginler.

ağniye (A.) [ اغنيه ] şarkılar.

ağrâs (A.) [ اغراس ] fidanlar.

12

ağrâz (A.) [ اغراض ] maksatlar.

ağsân (A.) [ اغصان ] dallar.

ağşiye (A.) [ 1 [اغشيه .perdeler. 2.zarlar.

ağyâr (A.) [ اغيار ] yabancılar.

ah (A.) [ 1 [اخ .kardeş. 2.dost.

âh (F.) [ 1 [آه .feryat etme, feryat. 2.ilenme.

âh almak biri tarafından kendisine ilenilmek.

âh ü zâr [ آه و زار ] âh edip inleme.

âhâd (A.) [ آحاد ] birler.

ahad (A.) [ احد ] bir.

ahali (A.) [ اهالی ] halk, ahali, insan topluluğu.

ahavât (A.) [ اخوات ] kızkardeşler.

ahbâb (A.) [ 1 [احباب .dostlar. 2.dost.

ahbap (A.) [ احباب ] dostlar, sevdikler.

ahbâr (A.) [ اخبار ] haberler.

ahcâr (A.) [ احجار ] taşlar.

ahd (A.) [ 1 [عهد .yemin, and. 2.çağ, devir. 3.söz verme.

a

ahd (A.) [ 1 [عهد .yemin, and. 2.çağ, devir. 3.söz verme.

ahd -i atîk [ عهد عتيق ] Tevrat, Zebur ve Mezâmir.

ahd -i cedîd [ عهد جدید ] İncil ve ekleri.

ahdar (A.) [ احضر ] yemyeşil.

ahdâs (A.) [ 1 [احداث .yeni olaylar. 2.dertler. 3.gençler.

ahdeb (A.) [ احدب ] kambur.

ahdnâme (A.-F.) [ عهدنامه ] ahitname, antlaşma metni.

13

ahdüpeymân (A.-F.) [ عهد و پيمان ] and.

âhek (F.) [ آهک ] kireç.

âhen (F.) [ آهن ] demir.

âhendil (F.) [ آهن دل ] acımasız.

âheng (F.) [ 1 [آهنگ .uyum, ahenk. 2.eğlence.

âheng -i esvât [ آهنگ اصوات ] ses uyumu.

âhengdâr (F.) [ آهنگدار ] uyumlu.

âhenger (F.) [ آهنگر ] demirci.

âhenggüzâr (F.) [ آهنگ گذار ] uyumlu, ahenkli.

âhenîn (F.) [ 1 [آهنين .demirden. 2.demir gibi.

âhenîndil (F.) [ 1 [آهنين دل .katı yürekli. 2.yiğit.

âhenk (F.) [ آهنگ ] ahenk, uyum.

âhenkdâr (F.) [ آهنگ دار ] uyumlu, ahenkli.

âhenkeş (F.) [ آهنکش ] miknatıs.

âhenrüba (F.) [ آهن ربا ] miknatıs.

âhensâ(y) (F.) [ آهن سای ] törpü.

âher (A.) [ آخر ] başka, diğer.

âheste (F.) [ آهسته ] yavaş, usul, ağır.

âhestegî (F.) [ آهستگی ] yavaşlık.

ahfâ (A.) [ اخفا ] en gizli.

ahfâd (A.) [ احفاد ] torunlar.

ahger (F.) [ اخگر ] kor ateş.

ahibbâ (A.) [ احبا ] dostlar, sevilenler; sevgililer.

14

ahid (A.) [ عهد ] söz, yemin.

ahidşiken (A.-F.) [ عهدشکن ] sözünden dönen, antlaşmayı bozan.

âhîhte (F.) [ آهيخته ] kınından çıkmış, sıyrılmış.

ahîr (A.) [ آخر ] son, en son.

âhir -i kâr [ 1 [آخر کار .sonunda. 2.sonuç.

âhirbîn (A.-F.) [ آخربين ] ileri görüşlü.

âhire (A.) [ آخره ] son.

ahîren (A.) [ اخيرا ] geçenlerde, son zamanlarda, son olarak.

âhiret (A.) [ آخرت ] öbür dünya.

âhiretlik (A.-T.) 1.ahiret kardeşi. 2.evlat edinilen öksüz.

âhirin (A.-F.) [ 1 [آخرین .sonuncu. 2.sonrakiler.

âhirkâr (A.-F.) [ آخرکار ] sonunda, nihayet.

âhirülemr (A.) [ آخرالامر ] sonunda, işin sonunda.

âhiz (A.) [ آخذ ] alan.

ahize (A.) [ آخذه ] alıcı gereç.

ahkâm (A.) [ احکام ] hükümler.

ahlâf (A.) [ اخلاف ] halefler.

ahlâk (A.) [ اخلاق ] huy, ahlak.

ahlâk -ı amelî [ اخلاق عملی ] uygulamadaki ahlak anlayışı.

ahlâk -ı hasene [ اخلاق حسنه ] iyi huy.

ahlâk -ı nazarî [ اخلاق نظری ] teorideki ahlak anlayışı.

ahlâk -ı zemîme [ اخلاق ذميمه ] kötü huy.

ahlâken (A.) [ اخلاقا ] ahlakça.

15

ahlâkiyat (A.) [ اخلاقيات ] ahlak bilgisi.

ahlâkiyûn (A.) [ اخلاقيون ] ahlakçılar.

ahlâm (A.) [ 1 [احلام .karmakarışık rüyalar. 2.düşazmalar.

ahlât (A.) [ اخلاط ] salgılar.

ahlât -ı erba’a [ اخلاط اربعه ] dört özsuyu kan, salya, safra, dalak.

ahmak (A.) [ احمق ] budala, aptal, ahmak.

ahmakâne (A.-F.) [ احمقانه ] ahmakça.

ahmakî (A.-F.) [ احمقی ] ahmaklık.

ahmer (A.) [ احمر ] kırmızı, kızıl.

ahrâm (A.) [ 1 [احرام .kutsal yerler. 2.haremler. 3.hanımlar, eşler.

ahrâr (A.) [ احرار ] özgürler.

ahrârâne (A.-F.) [ احرارانه ] özgürce.

ahrâs (A.) [ احراس ] koruyucular, muhafızlar.

ahret (A.) [ آخرت ] öbür dünya, ahiret.

ahretlik (A.-T.) 1.ahiret kardeşi. 2.evlat edinilen öksüz.

ahsâs (A.) [ احساس ] duygular.

ahsen (A.) [ احسن ] en güzel.

ahşâ’ (A.) [ 1 [احشاء .iç organlar, 2.bölgeler, yöreler.

ahşâb (A.>T.) [ 1 [اخشاب .ahşap. 2.keresteler.

ahşâm (A.) [ احشام ] maiyet.

ahtâb (A.) [ احطاب ] odunlar.

ahtâr (A.) [ اخطار ] tehlikeler.

âhte (F.) [ 1 [آخته .iğdiş edilmiş. 2.kınından çıkarılmış.

16

ahter (F.) [ اختر ] yıldız.

ahter -i dünbâledâr [ اختر دنباله دار ] kuyruklu yıldız.

ahterbîn (F.) [ اختربين ] astrolog, yıldızbilimci.

ahterşinâs (F.) [ اخترشناس ] yıldızbilimci.

ahterşümâr (F.) [ 1 [اخترشمار .yıldızbilimci. 2.geceleri uyuyamayan.

ahu (A.) [ اخو ] kardeş.

âhû (F.) [ آهو ] ceylan, karaca.

âhûbere (F.) [ آهوبره ] ceylan yavrusu.

âhûdil (F.) [ آهودل ] ödlek, korkak.

âhund (F.) [ آخوند ] molla, hoca.

âhûnigah (F.) [ آهونگاه ] ceylan bakışlı.

âhur (F.) [ آخر ] ahır.

âhuvân (F.) [ آهوان ] ceylanlar.

âhûvâne (F.) [ آهوانه ] ceylan gibi.

âhüvâh(F.) [ آه و واه ] feryat, sızlanma, hayıflanma.

âhüvâveylâ (F.-A.) [ آه و واویلا ] feryat, âh çekme, figan etme.

âhüzâr (F.) [ آه و زار ] âh çekip inleme.

ahvâl (A.) [ احوال ] haller, durumlar.

ahvâl -i âdiye [ احوال عادیه ] olağan haller.

ahvâl -i sıhhiye [ احوال صحيه ] sağlık durumu

ahvef (A.) [ اخوف ] en korkunç.

ahvel (A.) [ احول ] şaşı.

ahyâ (A.) [ احيا ] diriler.

17

ahyâl (A.) [ اخيال ] yılkılar.

ahyânen (A.) [ احيانا ] arasıra, kimi zaman.

ahyâr (A.) [ اخيار ] iyiler.

ahyât (A.) [ اخياط ] iplikler.

ahz (A.) [ اخذ ] alma.

ahz ü kabul etmek alıp kabul etmek.

ahzâb (A.) [ 1 [احزاب .kütleler. 2.partiler. 3.Ahzâb sûresi.

ahzân (A.) [ احزان ] hüzünler.

ahzar (A.) [ اخضر ] yeşil.

ahzen (A.) [ احزن ] çok hüzünlü.

ahzetmek almak.

ahzüi’tâ (A.) [ اخذ و عطا ] alış veriş.

ahzükabz (A.) [ اخذ و قبض ] alıp sahip çıkma.

âid (A.) [ 1 [عائد .ait, ilişkin. 2.geri dönen.

âidât (A.) [ عائدات ] gelirler, aidat.

âide (A.) [ عائده ] kâr, kazanç, gelir.

âika (A.) [ عائقه ] engel.

âile (A.) [ 1 [عائله .aile. 2.eş, karı.

ailevî (A.) [ عائلوی ] aile ile ilgili.

âjeng (F.) [ آژنگ ] buruşuk, cilt kırışığı.

âk (A.) [ عاق ] serkeş.

akab (A.) [ 1 [عقب .arka, art. 2.topuk, ökçe.

akabât (A.) [ 1 [عقبات .yokuşlar. 2.tehlikeli anlar.

18

akabe (A.) [ 1 [عقبه .geçilmesi güç geçit. 2.yokuş.

akabinde (A.-T.) ardından.

akâid (A.) [ عقائد ] inançlar, akideler.

akâmet (A.) [ 1 [عقامت .verimsizlik, durgunlaştırma, aksatma. 2.kısırlık.

akar (A.) [ عقار ] kazanç sağlayan mülk.

akarât (A.) [ عقرات ] kazanç sağlayan mülkler, akarlar.

akbeh (A.) [ اقبح ] çok çirkin.

akd (A.) [ 1 [عقد .düğümleme, bağlama. 2.nikah. 3.kararlaştırma. 4.kurma.

akdâh (A.) [ اقداح ] kadehler.

akdâm (A.) [ اقدام ] ayaklar.

akdedilmek yapılmak, uygulanmak, icra edilmek.

akdem (A.) [ اقدم ] önce, önceki.

akdes (A.) [ اقدس ] en kutsal.

akdetmek/ eylemek yapmak, uygulamak, icra etmek, imzalamak, antlaşma

yapmak, sözleşme yapmak.

akıbet (A.) [ عاقبت ] son.

âkıbetbîn (A.-F.) [ عاقبت بين ] sonu gören, ileri görüşlü.

âkıbetendîş (A.-F.) [ عاقبت اندیش ] sonunu düşünen.

âkıbetülemr (A.) [ عاقبت الامر ] sonunda.

âkıl (A.) [ عاقل ] akıllı, akıl sahibi.

akıl (A.) [ عقل ] akıl.

âkılâne (A.-F.) [ عاقل ] akıllıca.

âkıle (A.) [ عاقله ] akıllı kadın.

19

âkır (A.) [ 1 [عاقر .kısır. 2.verimsiz.

âkid (A.) [ عاقد ] akit yapan.

akîde (A.) [ عقيده ] inanç, akide.

akîdefurûş (A.-F.) [ عقيده فروش ] inanç tüccarı.

akîk (A.) [ عقيق ] akik taşı.

âkil (A.) [ آکل ] yiyen.

akîm (A.) [ 1 [عقيم .kısır. 2.sonuçsuz.

akim kalmak gerçekleşememek, sonuçsuz kalmak.

akis (A.) [ عکس ] yansıma, aksetme, akis.

akl (A.) [ عقل ] akıl.

akl -ı bâliğ [ عقل بالغ ] ergin.

akl -ı evvel [ عقل اول ] Tanrı.

akl -ı küll [ 1 [عقل کل .doğadaki genel uyum. 2.Cebrail.

akl -ı mücerred [ عقل مجرد ] soyut akıl.

akl -ı selim [ عقل سليم ] sağduyu.

aklâm (A.) [ 1 [اقلام .kalemler. 2.yazı gereçleri. 3.devlet daireleri.

aklen (A.) [ اقلا ] akılca.

aklıselim (A.-F.) [ عقل سليم ] sağduyu.

aklî (A.) [ عقلی ] akılca, akıl bakımından, rasyonel.

akliyye (A.) [ عقليه ] akılcılık, rasyonalizm.

akliyyûn (A.) [ عقليون ] akılcılar, rasyonalistler.

akm (A.) [ عقم ] kısırlık.

akmâr (A.) [ اقمار ] aylar.

20

akmişe (A.) [ اقمشه ] kumaşlar.

akrabâ (A.) [ اقرباء ] akraba, yakınlar.

akran (A.) [ اقران ] yaşıtlar.

akreb (A.) [ اقرب ] en yakın.

akreb (A.) [ 1 [عقرب .akrep. 2.saat ibresi.

akrebek (A.-F.) [ عقربک ] saati gösteren ibre.

aks (A.) [ عکس ] yansıma, akis.

aks -i müddeâ [ عکس مدعا ] çatışkı.

aks -i sedâ [ عکس صدا ] yankı.

aksâ (A.) [ اقصی ] uzak, en son.

aksâ -yı emel [ اقصای امل ] ülkü, ideal.

aksâ -yı şark [ اقصای شرق ] Uzakdoğu.

aksâm (A.) [ اقسام ] kısımlar, bölümler.

aksâm -ı sâire [ اقسام سائره ] diğer kısımlar, öbür bölümler.

akser (A.) [ اقصر ] en kısa.

aksetmek yansımak, vurmak.

aksî (A.) [ 1 [عکسی .inatçı. 2.ters, zıt. 3.huysuz.

aksülamel (A.) [ عکس العمل ] tepki, reaksiyon.

aktâ’ (A. [ 1 [اقطاع .kesmeler. 2.beylik araziler.

aktâb (A.) [ 1 [اقطاب .kutuplar. 2.azizler. 3.efendiler.

aktâr (A.) [ اقطار ] taraflar, yöreler.

aktâr-ı cihân [ اقطار جهان ] dünyanın her tarafı.

akûr (A.) [ عقور ] azgın, kudurmuş, saldırgan.

21

akûrâne (A.-F.) [ عقورانه ] kudurmuşçasına.

akvâl (A.) [ اقوال ] sözler.

akvâm (A.) [ اقوام ] kavimler.

akviyâ (A.) [ اقویا ] kuvvetliler.

âl (A.) [ 1 [آل .aile. 2.sülale. 3.evlat.

âl (A.) [ عال ] yüce, yüksek.

alâ (A.) [ علاء ] yücelik, şeref.

alâ (A.) [ علی ] üst, üstü, üzeri.

alâeyyihâl (A.) [ علی ای حال ] her nasıl olsa.

âlâf (A.) [ آلاف ] binler.

alâhide (A.) [ عليحده ] tek başına, başlı başına.

alâik (A.) [ علائق ] alakalar, ilgiler.

alâim (A.) [ ] işaretler, alametler.

alâim-i semâ [ علائم سما ] gökkuşağı.

alak (A.) [ 1 [علق .kan pıhtısı. 2.sülük.

alâka (A.) [ علاقه ] ilgi, alaka.

alâkabahş (A.-F.) [ علاقه بخش ] ilgilendiren, ilgili.

alâkadar (A.-F.) [ علاقه دار ] ilgili, alakalı.

alâkadar etmek ilgilendirmek.

alâkadar olmak ilgilenmek.

alakadârân (A.-F.) [ علاقه داران ] ilgililer.

alâkadrilimkân (A.) [ علاقدرالامکان ] olabildiğince.

âlâm (A.) [ آلام ] elemler, acılar.

22

alâmât (A.) [ علامات ] işaretler, alametler.

alâmet (A.) [ علامت ] işaret, iz, alamet, belirti. 2.çok iri.

âlât (A.) [ آلات ] aletler.

alâvechi (A.) [ علِی وجه ] üzere.

alâvefk (A.) [ علی وفق ] uygun olarak.

âlâyiş (F.) [ 1 [آلایش .bulaşma. 2.gösteriş.

aleddevam (A.) [ علی الدوام ] sürekli.

alef (A.) [ 1 [علف .ot. 2.hayvan yemi.

aleka (A.) [ 1 [علقه .kan pıhtısı. 2.balçık.

alelacele (A.) [ علی العجله ] çarçabuk.

alelâde (A.) [ علی العاده ] sıradan, bayağı.

alelamyâ (A.) [ علی العميا ] körükörüne.

alelekser (A.) [ علی الاکثر ] çok defa.

alelhusûs (A.) [ علی الخصوص ] özellikle.

alelıtlâk (A.) [ 1 [علی الاطلاق .genellikle. 2.rastgele.

alelicmâl (A.) [ علی الاجمال ] topluca.

alelinfirâd (A.) [ علی الانفراد ] birer birer.

alelistimrâr (A.) [ علی الاستمرار ] sürekli, aralıksız.

aleliştirâk (A.) [ علی الاشتراک ] ortaklaşa.

alelkifâye (A.) [ علی الکفایه ] yeterince.

alelumûm (A.) [ علی العموم ] genellikle, genelde, genel olarak.

âlem (A.) [ عالم ] dünya; evren.

alem (A.) [ 1 [علم .sancak. 2.alem. 3.nişan, alamet.

23

âlemârâ (A.-F.) [ عالم آرا ] dünyayı süsleyen.

alemdâr (A.-F.) [ علمدار ] sancaktar.

âlemefrûz (A.-F.) [ عالم افروز ] dünyayı parlatan.

âlemgîr (A.-F.) [ 1 [عالمگير .dünyayı fetheden. 2.dünyaya yayılan.

âlemiyân (A.-F.) [ عالميان ] insanlar.

âlemşümûl (A.) [ علم شمول ] dünyayı kaplayan.

âlemtâb (A.-F.) [ عالمتاب ] dünyayı aydınlatan.

alenen (A.) [ علنا ] açıkça.

alenî (A.) [ علنی ] açık, aşikâr.

âlet (A.) [ 1 [آلت .araç, alet. 2.aygıt.

alettafsîl (A.) [ علی التفصيل ] ayrıntılı olarak.

alettevâlî (A.) [ علی التوالی ] peşpeşe.

aleyh (A.) [ عليه ] karşı, karşıt; üzerine.

aleyhdar (A.-F.) [ عليه دار ] karşıt, zıt.

aleyhisselâm (A.) [ عليه السلام ] selam onun üzerine olsun.

âlî (A.) [ عالی ] yüce; yüksek.

âlîcâh (A.-F.) [ عالی جاه ] yüksek dereceli.

âlîcenâb (A.) [ 1 [عالی جناب .cömert. 2.haysiyetli.

âlihe (A.) [ آلهه ] ilahlar.

âlîhimmet (A.) [ عالی همت ] yüce himmetli.

âlîkadr (A.) [ عالی قدر ] saygıdeğer.

alîl (A.) [ 1 [عليل .hasta, hastalıklı, illetli. 2.sakat.

âlim (A.) [ عالم ] bilgin.

24

alîm (A.) [ عليم ] çok bilen.

âlîmakâm (A.) [ عالی مقام ] yüksek makamlı.

âlînazar (A.) [ عالی نظر ] yüksek görüşlü.

âlîşan (A.) [ عالی شان ] şanı yüce.

âliye (A.) [ عاليه ] yüce, yüksek.

aliyyülâlâ (A.) [ علی الاعلا ] en iyisi.

Allâh (A.) [ الله ] Tanrı, Allah.

allâme (A.) [ علامه ] büyük bilgin.

âlû (F.) [ آلو ] erik.

âlûbâlu (F.) [ آلوبالو ] vişne.

âlûd (F.) [ آلود ] bulanmış, bulaşmış.

âlûde (F.) [ آلوده ] bulanmış, bulaşmış.

âlûdedâmen (F.) [ آلوده دامن ] iffetsiz.

âlûdegî (F.) [ آلودگی ] bulaşma, bulaşıklık.

âlüfte (F.) [ 1 [آلفته .iffetsiz, fahişe. 2.alışık.

âmâc (F.) [ 1 [آماج .hedef. 2.nişan tahtası.

âmâcgâh (F.) [ آماجگاه ] nişan alınan yer.

âmâde (F.) [ آماده ] hazır.

âmâdegî (F.) [ آمادگی ] hazırlık.

a'mâl (A.) [ اعمال ] davranışlar, ameller.

âmâl (A.) [ آمال ] emeller.

âmâl (A.) [ آمال ] emeller.

âmâr (F.) [ 1 [آمار .sayım. 2.hesap.

25

amd (A.) [ عمد ] kasıt.

amden (A.) [ عمدا ] kasıtlı olarak.

âmed (F.) [ آمد ] gelme, geliş.

âmedşüd (F.) [ آمدشد ] geliş gidiş.

âmedüreft (F.) [ آمدورفت ] geliş gidiş.

âmedüşüd (F.) [ آمدوشد ] geliş gidiş.

amel (A.) [ 1 [عمل .iş. 2.ishal.

amele (A.) [ عمله ] işçi.

amelen (A.) [ عملا ] bilfiil, işleyerek.

amelî (A.) [ عملی ] pratik, uygulamalı.

ameliyât (A.) [ 1 [عمليات .işlemler, uygulamalar. 2.ameliyat.

ameliye(A.) [ عمليه ] işlem, uygulama.

âmennâ (A.) [ آمنا ] diyecek bir şey yok, inandık.

âmîhte (A.) [ آميخته ] karışık, karışmış.

amîk (A.) [ عميق ] derin.

âmil (A.) [ 1 [عامل .yapan, işleyen. 2.faktör, etken. 3.vergi memuru. 4.vali.

amîm (A.) [ عميم ] yaygın.

âmîn (A.) [ آمن ] amin.

âminen (A.) [ آمنا ] emin olarak.

âmir (A.) [ آمر ] emreden.

âmirâne (A.-F.) [ آمرانه ] emredercesine.

âmiyâne (A.-F.) [ عاميانه ] bayağı, avamca.

âmm (A.) [ عام ] genel, yaygın.

26

âmm (A.) [ عام ] yıl.

amm (A.) [ عم ] amca.

ammâ (A.) [ اما ] ama.

ammâba’d (A.) [( امابعد ] maksada gelince.

amme (A.) [ عمه ] hala.

amûd (A.) [ عمود ] direk.

amûden (A.) [ عمودا ] dikine.

amûdî (A.) [ عمودی ] dikey.

âmurziş (F.) [ 1 [آمرزش .bağışlama, affetme.

âmûz (F.) [ 1 [آموز .öğrenen. 2.öğreten.

âmûzgâr (F.) [ آموزگار ] öğretmen.

âmürzgâr (F.) [ آمرزگار ] bağışlayıcı, Tanrı.

âmürziş (F.) [ آمرزش ] bağışlama.

ân (A.) [ آن ] an.

an (A.) [ عن ] –den, -dan.

ân (F.) [ 1 [ان .çoğul eki -ler, -lar. 2.zarf yapan ek -erek, -arak.

ân (F.) [ آن ] alım, cazibe, hava.

an’anât (A.) [ عنعنات ] gelenekler.

an’ane (A.) [ عنعنه ] gelenek.

an’anevî (A.) [ عنعنوی ] geleneksel.

ânân (F.) [ آنان ] onlar.

anâsır (A.) [ عناصر ] unsurlar, elemanlar.

anâsır-ı erba’a [ عناصر اربعه ] dört unsur ateş, hava, su, toprak.

27

ânât (A.) [ آنات ] anlar.

anbean (A.-F.) [ آن به آن ] her an, gittikçe.

anber (A.) [ عنبر ] amber.

anberbû (A.-F.) [ عنبربو ] amber kokulu.

andelîb (A.) [ عندليب ] bülbül.

âne (F.) [ انه ] gibi anlamını verecek şekilde sıfat ve zarf yapan son ek.

anh (A.) [ عنه ] ondan.

anhâ (A.) [ عنها ] ondan.

anhâ (F.) [ آنها ] onlar.

ânî (A.-F.) [ 1 [آنی .bir an. 2.derhal.

ânifen (A.) [ 1 [آنفا .az önce, demin. 2.yukarıda.

âniyen (A.) [ آنيا ] bir anda, der hal, o anda.

ankâ (A.) [ عنقا ] zümrütüanka,

ankarîb (A.) [ عن قریب ] yakında, yakından, çok geçmeden.

ankasdin (A.) [ عن قصد ] kasıtlı olarak, bile bile.

ankebût (A.) [ عنکبوت ] örümcek.

ansamîmilkalb (A.) [ عن صميم القلب ] içtenlikle, canügönülden.

anûd (A.) [ عنود ] inatçı.

âr (A.) [ عار ] utanma, ar.

ar’ar (A.) [ 1 [عرعر .anırma. 2.dikenli ardıç.

ârâ (F.) [ آرا ] süsleyen.

ârâ’ (A.) [ آراء ] oylar.

arâ’is (A.) [ عرائس ] gelinler.

28

arab (A.) [ عرب ] arap

arabî (A.) [ عربی ] arapça.

arak (A.) [ 1 [عرق .ter. 2.rakı.

arakçîn (A.-F.) [ عرقچين ] takke kavuk altı takkesi.

arakdâr (A.-F.) [ عرقدار ] terli.

arakıyye (A.) [ عرقيه ] derviş külahı.

ârâm (F.) [ 1 [آرام .dinlenme. 2.yerleşme.

ârâm etmek yerleşmek

ârâmbahş (F.) [ آرام بخش ] dinlendiren, huzur veren.

ârâmgâh (F.) [ 1 [آرامگاه .dinlenme yeri. 2.mezar.

ârâmiş (F.) [ 1 [آرامش .dinlenme. 2.huzur.

ârâste (F.) [ آراسته ] süslenmiş, süslü.

ârâyiş (F.) [ 1 [آرایش .süs. 2.süslenme.

araz (A.) [ 1 [عرض .işaret, belirti. 2.tesadüf.

arâzî (A.) [ اراضی ] yerler, arazi.

arbede (A.) [ عربده ] kavga.

arbedecû (A.-F.) [ عربده جو ] kavgacı.

ard (F.) [ آرد ] un.

ardbîz (F.) [ آردبيز ] elek.

arefe (A.) [ عرفه ] arife, bayramdan önceki gün.

ârız (A.) [ 1 [عارض .yanak. 2.gelen. 3.engel.

ârızî (A.) [ عارضی ] geçici.

ârî (A.) [ 1 [عاری .çıplak. 2.uzak, uzakta, soyutlanmış.

29

ârî (F.) [ آری ] evet.

ârif (A.) [ عارف ] bilen, arif, irfan sahibi.

âriyyet (A.) [ عاریت ] ödünç.

arîz (A.) [ عریض ] geniş, genişlemesine.

arman (F.) [ 1 [آرمان .özlem. sıkıntı.

arsa (A.) [ عرصه ] yer, meydan.

arş (A.) [ 1 [عرش .gök. 2.taht. 3.çardak.

arşa (A.) [ عرشه ] güverte.

arûs (A.) [ ] gelin.

arz (A.) [ 1 [ارض .yer. 2.dünya, yeryüzü.

arz (A.) [ 1 [عرض .genişlik, en. 2.enlem.

arz (A.) [ عرض ] sunma, arzetme.

arzan (A.) [ ارضا ] enine, genişliğine.

arzıhâl (A.) [ ارض حال ] dilekçe.

ârzû (F.) [ آرزو ] istek, heves.

asâ (A.) [ 1 [عصا .değnek, sopa. 2.derviş değneği.

âsâ (F.) [ آسا ] gibi.

asab (A.) [ عصب ] sinir.

asabî (A.) [ عصبی ] sinirli.

asabiyülmizac (A.) [ عصبی المزاج ] asabî mizaçlı.

asabiyyet (A.) [ عصبيت ] sinirlilik.

âsaf (A.) [ 1 [آصف .vezir. Hz. Süleyman’ın veziri.

asâkir (A.) [ عساکر ] askerler.

30

asalet (A.) [ اصالت ] asillik.

asamm (A.) [ اصم ] sağır.

âsân (F.) [ آسان ] kolay.

âsâr (A.) [ 1 [آثار .izler. 2.eserler.

âsâyiş (F.) [ 1 [آسایش .huzur. 2.güvenlik.

âsâyiş berkemâl [ آسایش برکمال ] her yerde huzur hakim.

asdika (A.) [ اصدقا ] gerçek dostlar.

asel (A.) [ عسل ] bal.

ases (A.) [ عسس ] gece bekçisi.

asfer (A.) [ 1 [اصفر .sarı. 2.soluk benizli.

asgar (A.) [ اصغر ] en küçük.

asgarî (A.) [ اصغری ] en az.

ashâb (A.) [ 1 [اصحاب .dostlar, arkadaşlar. 2.sahipler.

âsım (A.) [ 1 [عاصم .günahtan sakınan. 2.iffetli.

asır ba’de asır (A.) [ عصر بعد عصر ] asırlarca, yüzyıllarca.

âsî (A.) [ 1 [عاصی .isyancı. 2.günahkâr.

âsîb (F.) [ آسيب ] felaket, bela, zarar.

asîl (A.) [ 1 [اصيل .sağlam. 2.soylu.

asîlzâde (A.-F.) [ اصيل زاده ] soylu çocuğu, asilzade.

asîr (A.) [ عصير ] özsuyu, usare.

âsitan (F.) [ آستان ] eşik.

âsiyâ (F.) [ آسيا ] değirmen.

âsiyâb (F.) [ آسياب ] değirmen.

31

asker (A.) [ عسکر ] asker, er.

asl (A.) [ 1 [اصل .asıl. 2.kök. 3.gerçek.

asla (A.) [ اصلا ] hiçbir zaman.

aslî (A.) [ اصلی ] asıl.

aslünesl (A.-F.) [ اصل و نسل ] soy sop.

âsmân (F.) [ آسمان ] gök, gökyüzü.

âsmânî (F.) [ 1 [آسمانی .gökyüzüne ait. 2.melek. 3.açık mavi.

asnâm (A.) [ 1 [اصنام .putlar. 2.dilberler.

asr (A.) [ 1 [عصر .yüzyıl. 2.ikindi vakti.

asrî (A.) [ عصری ] modern.

âstân (F.) [ 1 [آستان .eşik. 2.tekke.

âstâne (F.) [ 1 [آستانه .eşik. 2.başkent. 3.tekke. 4.İstanbul.

âster (F.) [ آستر ] astar.

âstîn (F.) [ آستين ] yen.

âsûde (F.) [ آسوده ] rahat, huzurlu.

âsûdegî (F.) [ آسودگی ] huzur.

âsûdehâtır (F.-A.) [ آسوده خاطر ] gönlü rahat, huzurlu.

âsüman (F.) [ آسمان ] gökyüzü.

âş (F.) [ 1 [آش .yemek. 2.aşûre.

âşâm (F.) [ آشام ] içen.

aşer (A.) [ عشر ] on.

aşere (A.) [ عشره ] onlar.

aşhâne (F.) [ آشخانه ] mutfak.

32

âşık (A.) [ عاشق ] aşık.

âşıkân (A.-F.) [ عاشقان ] aşıklar.

âşifte (F.) [ 1 [آشفته .perişan. 2.iffetsiz kadın.

âşikâr (F.) [ آشکار ] açık, belli, aşikâr.

âşikâr etmek ortaya çıkarmak, belli etmek.

âşikâr olmak ortaya çıkmak, belli olmak.

âşikâre (F.) [ آشکاره ] açık, belli.

âşina (F.) [ 1 [آشنا .tanıdık, bildik. 2.bilen.

âşir (A.) [ عاشر ] onuncu.

aşîr (A.) [ عشير ] onda bir.

âşiren (A.) [ عاشرا ] onuncusu.

âşiyân (F.) [ 1 [آشيان .yuva. 2.ev.

aşk (A.) [ عشق] [عشق ] aşk.

âşkâr (F.) [ 1 [آشکار .açık, belli, aşikâr.

âşkârâ (F.) [ آشکارا ] açık, belli, aşikâr.

âşnâ (F.) [ آشنا ] tanıdık, dost, aşina.

âşnâyân (F.) [ آشنایان ] tanıdıklar, dostlar.

âşnâyî (F.) [ 1 [آشنایی .dostluk. 2.bilme, haberdarlık.

âşpez (F.) [ آشپز ] aşçı.

aşre (A.) [ عشره ] on.

âşûb (F.) [ 1 [آشوب .kargaşa. 2.karıştırıcı.

âşûbengîz (F.) [ آشوب انگيز ] kargaşa çıkaran.

âşûrâ (A.) [ عاشورا ] aşûre.

A HARFİ-2

2009-07-01T08:26:00.001-07:00

A HARFİ-2

âşüfte (F.) [ 1 [آشفته .iffetsiz kadın. 2.perişan.

âşüftedil (F.) [ آشفته دل ] gönlü perişan.

ât (A.) [ ات ] çoğul eki -ler, -lar.

at’ime (A.) [ اطعمه ] taamlar, yiyecekler.

atâ (A.) [ عطاء ] bağış, ihsan, bahşiş.

atâbahş (A.-F.) [ عطا بخش ] bahşiş veren, ihsanda bulunan.

atâlet (A.) [ 1 [عطالت .durgunluk. 2.tembellik.

ataş (A.) [ عطش ] susuzluk.

atâyâ (A.) [ عطایا ] bağışlar, ihsanlar, bahşişler.

atebât (A.) [ 1 [عتبات .eşikler. 2.şiîlerin ziyaret yerleri Necef, Kerbela, Kâzımiye.

atebe (A.) [ عتبه ] eşik.

ateh (A.) [ عته ] bunama.

ateh getirmek bunamak.

âteş (F.) [ آتش ] ateş.

âteşbâr (F.) [ آتش بار ] ateş yağdıran.

âteşbâz (F.) [ آتشباز ] fişekçi.

âteşdân (F.) [ 1 [آتشدان .mangal. 2.ocak.

âteşdem (F.) [ آتش دم ] acı sözlü.

âteşefrûz (F.) [ آتش افروز ] ateş yakan.

âteşfâm (F.) [ 1 [آتش فام .ateş rengi. 2.kırmızı.

âteşfeşân (F.) [ آتش فشان ] ateş saçan.

âteşgâh (F.) [ آتشگاه ] ateşkede, ateşperest tapınağı.

âteşgede (F.) [ آتشگده ] ateşkede, ateşperest tapınağı.

34

âteşgîre (F.) [ 1 [آتش گيره .maşa. 2.çıra.

âteşgûn (F.) [ آتش گون ] ateş rengi, kırmızı.

âteşî (F.) [ 1 [آتشی .ateşli. 2.öfkeli, kızgın. 3.acı, dokunaklı. 4.cehennemlik.

âteşîn (F.) [ 1 [آتشين .ateşli. 2.hararetli.

âteşkâr (F.) [ آتش کار ] külhancı, ateşçi.

âteşmizâc (F.-A.) [ آتش مزاج ] sert mizaçlı.

âteşpâre (F.) [ آتش پاره ] kıvılcım.

âteşperest (F.) [ آتش پرست ] ateşe tapan, ateşperest.

atf (A.) [ 1 [عطف .eğme. 2.bağlaç. 3.çevirme,yöneltme.

atfen (A.) [ عطفا ] atıfta bulunarak,

atfetmek yöneltmek, vermek.

âtıf (A.) [ 1 [عاطف .şefkatli. 2.meyleden. 3.bağlayan.

âtıfet (A.) [ عاطفت ] şefkat gösterme.

âtıfetkâr (A.-F) [ عاطفتکار ] şefkat gösteren, gözeten.

âtıl (A.) [ 1 [عاطل .yararsız. 2.tembel.

âtî (A.) [ 1 [آتی .gelecek.

âtîdeki (A.-T.) [ ] ilerideki, aşağıdaki, gelecek olan.

atîk (A.) [ 1 [عتيق .eski, antik. 2.asil. 3.özgür.

atîka (A.) [ 1 [عتيقه .eski, antik. 2.asil. 3.özgür.

atîkiyyât (A.) [ عتيقيات ] arkeoloji.

âtiye (A.) [ آتيه ] gelecek.

âtiyen (A.) [ 1 [آتيا .gelecekte. 2.aşağıda görüleceği gibi.

âtiyülbeyân (A.) [ آتی البيان ] aşağıda açıklanacak olan.

35

âtiyüzzikr (A.) [ آتی الذکر ] aşağıda zikredilecek olan.

atiyyât (A.) [ عطيات ] bağışlar, ihsanlar.

atiyye-i seniyye [ عطيهء سنيه ] padişah tarafından verilen hediye.

atlas (A.) [ 1 [اطلس .atlas kumaş. 2.büyük harita, dünya haritası.

atnâb (A.) [ 1 [اطناب .ipler. 2.çadır ipleri. 3.ağaç kökleri.

ats (A.) [ عطس ] hapşırma, aksırma.

atse (A.) [ عطسه ] hapşırık, aksırık.

atş (A.) [ عطش ] susuzluk.

atşân (A.) [ عطشان ] susuz, susamış.

attar (A.) [ عطار ] attar, baharatçı.

attârî (A.-F.) [ 1 [عطاری .attarlık. 2.attar dükkanı.

atûfet (A.) [ عطوفت ] şefkat.

avâid (A.) [ عوائد ] gelirler.

avâkıb (A.) [ 1 [عواقب .sonuçlar. 2.sonlar.

avâlim (A.) [ عوالم ] âlemler, dünyalar.

avâm (A.) [ عوام ] halk tabakası.

avâmil (A.) [ 1 [عوامل .etkenler, faktörler.

avâmpesend (A.-F.) [ عوام پسند ] halkın beğendiği.

avân (A.) [ اوان ] zaman.

âvâre (F.) [ آواره ] aylak.

âvâreser (F.) [ آواره سر ] aylak.

avârız (A.) [ 1 [عوارض .belalar. 2.engeller. 3.geçici vergi.

avârif (A.) [ عوارف ] bilginler, arifler.

36

âvâz (F.) [ آواز ] ses.

âvâze (F.) [ 1 [آوازه .bağırma. 2.ün.

avdet (A.) [ عودت ] geri dönüş.

avdet etmek dönmek.

avene (A.) [ عونه ] yardakçılar, avene.

âvîze (F.) [ آویزه ] asılı.

avn (A.) [ عون ] yardım.

avrât (A.) [ عورات ] kadınlar.

avret (A.) [ عورت ] kadın.

âyâ (F.) [ آیا ] acaba.

ayân (A.) [ عيان ] açık, belli, aşikâr.

ayâr (A.) [ عيار ] ayar.

âyât (A.) [ آیات ] ayetler.

ayb (A.) [ عيب ] ayıp.

âyet (A.) [ 1 [آیت .ayet. 2.işaret.

âyîn (F.) [ 1 [آیين .tören. 2.ayin. 3.din.

âyine (F.) [ آینه ] ayna.

âyînhân (F.) [ آیين خوان ] ayin okuyan.

ayn (A.) [ 1 [عين .göz. 2.tıpkı. 3.ayın harfi.

aynen (A.) [ عينا ] tıpkı, aynen, olduğu gibi.

ayniyye (A.) [ 1 [عينيه .taşınabilir değerli eşya. 2.göz hastalıkları bölümü.

ayniyyet (A.) [ عينيت ] aynılık.

aynülyakîn (A.) [ عين اليقين ] kesin, kesin bilgi.

37

ayş (A.) [ عيش ] yaşama, keyif alma, gününü gün etme.

ayyâr (A.) [ 1 [عيار .kurnaz. 2.düzenbaz.

ayyârî (A.-F.) [ 1 [عياری .kurnazlık. 2.düzenbazlık.

azâb (A.) [ عذاب ] azap.

azab (A.) [ عزب ] bekar.

azâbengiz (A.-F.) [ عذاب انگيز ] azap veren.

âzâd (F.) [ آزاد ] özgür.

âzâde (F.) [ آزاده ] özgür.

âzâdî (F.) [ آزادی ] özgürlük.

azamet (A.) [ 1 [عظمت .büyüklük, ululuk. 2.çalım.

âzâr (F.) [ 1 [آزار .incitme. 2.inciten.

azdâd (A.) [ اضداد ] zıtlar, karşıtlar.

âzer (F.) [ 1 [آذر .ateş. 2.Âzer ayı.

âzerâsâ (F.) [ 1 [آذرآسا .ateş gibi. 2.ateş rengi.

azil (A.) [ عزل ] görevden alma.

âzim (A.) [ عازم ] kararlı.

azîm (A.) [ عظيم ] büyük.

azîmet (A.) [ عزیمت ] gitme, yola çıkma.

azimet etmek gitmek.

aziz (A.) [ عزیز ] değerli, saygın.

azîzan (A.-F.) [ عزیزان ] değerliler.

azîze (A.) [ 1 [عزیزه .sevgili. 2.saygın.

azl (A.) [ عزل ] görevden alma.

azm (A.) [ 1 [عزم .azim. 2.niyet.

azm (A.) [ عظم ] kemik.

âzmâyiş (F.) [ آزمایش ] deneme, sınama.

âzmend (F.) [ آزمند ] hırslı.

azrâ (A.) [ عذرا ] bâkire.

azrâil (A.) [ عزدائيل ] Azrail.

azrar (A.) [ اضرار ] zararlar.

azulât (A.) [ عضلات ] adaleler.

âzürde (F.) [ آزرده ] incinmiş, gücenmiş.

B-HARFİ

2009-07-01T08:25:00.001-07:00

bâ (F.) [ 1 [با .ile. 2.sahip.

ba’de (A.) [ بعد ] sonra.

ba’dehu (A.) [ بعده ] daha sonra, ondan sonra.

ba’delmîlâd (A.) [ بعدالميلاد ] milattan sonra, İsa’dan sonra.

ba’demâ (A.) [ بعدما ] bundan böyle.

ba’dezin (A.-F.) [ بعدازاین ] bundan sonra, bundan böyle.

ba’s (A.) [ بعث ] diriliş.

ba’süba’delmevt (A.) [ بعث بعد الموت ] ölümden sonra diriliş.

ba’zan (A.) [ بعضا ] bazen, kimi zaman.

bâb (A.) [ 1 [باب .kapı. 2.konu. 3.bölüm.

bâbâ (F.) [ 1 [بابا .baba. 2.ata.

bâbâyâne (F.) [ بابایانه ] babaca, babacan.

bâbûne (F.) [ بابونه ] babuna, papatya.

bâc (F.) [ 1 [باج .haraç. 2.vergi. 3.gümrük vergisi.

bâcgîr (F.) [ باجگير ] vergi memuru.

bâd (F.) [ 1 [باد .rüzgar, yel. 2.defa, kez. 3.yük. 4.olsun.

bâdâm (F.) [ بادام ] badem.

bâdbân (F.) [ بادبان ] yelken.

40

bâdbedest (F.) [ بادبدست ] eli boş, züğürt.

bâdbîz (F.) [ بادبيز ] yelpaze.

bâde (F.) [ 1 [باده .içki. 2.şarap.

bâdefürûş (F.) [ باده فروش ] meyhaneci.

bâdehâr (F.) [ باده خوار ] içki içen.

bâdekeş (F.) [ باده کش ] şarap içen.

bâdenûş (F.) [ باده نوش ] içki içen.

bâdî (A.) [ بادی ] sebep olan, yol açan.

bâdî olmak sebep olmak, yol açmak.

bâdire (A.) [ بادره ] tehlikeli olay, felaket.

bâdiye (A.) [ بادیه ] çöl.

bâğ (F.) [ باغ ] bahçe, bağ.

bağal (F.) [ بغل ] koltuk.

bâğbân (F.) [ باغبان ] bahçıvan.

bâğçe (F.) [ باغچه ] bahçe.

bağçevan (F.) [ باغچوان ] bahçıvan.

bağteten (A.) [ بغتة ] ansızın, birdenbire.

bâh (A.) [ باه ] cinsel güç.

bahâ (F.) [ بها ] değer, kıymet.

bâhaber (F.-A.) [ باخبر ] haberli, haberdar.

bahâdar (F.) [ بهادار ] kıymetli.

bahâdır (F.) [ بهادر ] yiğit.

bahâne (F.) [ 1 [بهانه .bahane. 2.sebep.

41

bahânecû (F.) [ بهانه جو ] bahaneci.

bahâr (F.) [ 1 [بهار .ilkbahar. 2.bahar. 3.baharat.

bahârî (F.) [ بهاری ] ilkbahar ile ilgili.

bahâyim (A.) [ بهایم ] dört ayaklı hayvanlar.

bahîl (A.) [ بخيل ] cimri.

bâhired (F.) [ باخرد ] akıllı.

bâhis (A.) [ باحث ] bahseden, söz eden.

bahis (A.) [ 1 [بحث .konu. 2.tartışma.

bahr -i siyâh [ بحر سياه ] Karadeniz.

bahr (A.) [ بحر ] deniz.

bahr -i ahdar [ بحر احضر ] Hint Okyanusu.

bahr -i ahmer [ بحر احمر ] Kızıldeniz.

bahr -i hazer [ بحر خزر ] Hazar Denizi.

bahr -i kulzum [ بحر قلزم ] Kızıldeniz.

bahr -i muhît-i atlasî [ بحر محيط اطلسی ] Atlas Okyanusu.

bahr -i muhît-i kebîr [ بحر محيط کبير ] Büyük Okyanus.

bahr -i mutavassıt [ بحر متوسط ] Akdeniz.

bahs (A.) [ 1 [بحث .konu. 2.tartışma.

bahs edilmek ele alınmak, söz edilmek.

bahs etmek ele almak, söz etmek.

bahş (F.) [ بخش ] bağışlayan.

bahş edilmek 1.bağışlanmak. 2.verilmek.

bahş etmek 1.bağışlamak. 2.vermek.

42

bahşâyiş (F.) [ 1 [بخشایش .bağışlama. 2.bağış, ihsan.

bahşiş (F.) [ 1 [بخشش .bağış. 2.bahşiş.

baht (F.) [ بخت ] talih.

bahtiyârî (F.) [ بختياری ] bahtiyarlık.

bâhûr (A.) [ باخور ] aşırı sıcak.

bâhusus (F.-A.) [ باخصوص ] hele hele, özellikle.

baîd (A.) [ بعيد ] uzak.

bâis (A.) [ باعث ] yol açan, sebep olan.

bâis olmak yol açmak, sebep olmak.

bâjurnal (F.-Fr.) [ باژورنال ] tutanak ile.

bâk (F.) [ باک ] korku.

bakâyâ (A.) [ بقایا ] geriye kalanlar.

bakıyye (A.) [ بقيه ] geriye kalan, bakiye.

bâkî (A.) [ 1 [باقی .kalıcı, ölümsüz. 2.artan, geri kalan.

bâkir (A.) [ باکر ] el sürülmemiş.

bâkire (A.) [ باکره ] kızoğlan kız.

bâl (F.) [ بال ] kanat.

bâlâ (F.) [ 1 [بالا .yukarı, üst. 2.boy.

bâlâbülend (F.) [ بالابلند ] uzun boylu.

bâlâhâne (F.) [ بالاخانه ] tavan arası, çatı.

bâlâpervaz (F.) [ بالاپرواز ] yükseklerden uçan.

bâliğ (A.) [ 1 [بالغ .erişkin. 2.tutan, varan.

bâliğ olmak 1.erişkin olmak. 2.tutmak, ulaşmak, varmak

43

bâlîn (F.) [ 1 [بالين .başucu. 2.yastık.

bâliş (F.) [ بالش ] yastık.

bâm (F.) [ بام ] dam, çatı.

bâmazbata (F.-A.) [ بامضبطه ] tutanak ile.

bâmdâd (F.) [ بامداد ] sabah, sabahleyin.

bâmukâvele (F.-A.) [ بامقاوله ] sözleşme ile, sözleşmeli.

bâng (F.) [ 1 [بانگ .ses. 2.haykırış.

bânû (F.) [ 1 [بانو .bayan. 2.büyük hanım.

bâr (F.) [ 1 [بار .yük. 2.defa, kez. 3.Tanrı. 4.meyva. 5.yağdıran.

bâr vermek meyva vermek.

bârân (F.) [ باران ] yağmur.

bârapor (F.-Fr.) [ باراپور ] rapor ile birlikte, raporlu.

bârber (F.) [ باربر ] hamal.

bâre (F.) [ 1 [باره .defa. 2.sur.

bârgâh (F.) [ 1 [بارگاه .yüksek huzur, padişah huzuru. 2.otağ.

bârgîr (F.) [ بارگير ] beygir.

bârî (F.) [ باری ] hiç olmazsa, en azından.

bârid (A.) [ بارد ] soğuk.

bârîk (F.) [ باریک ] ince.

bârika (A.) [ بارقه ] şimşek.

bâriz (A.) [ بارز ] belirgin.

bârû (F.) [ بارو ] burç, hisar burcu.

bârver (F.) [ 1 [بارور .verimli. 2.meyvalı.

44

basar (A.) [ 1 [بصر .görme. 2.görme yetisi.

basîret (A.) [ بصيرت ] görüş, ileriyi görme gücü.

basît (A.) [ 1 [بسيط .sade. 2.kolay.

bast (A.) [ بسط ] yayma.

batâet (A.) [ بطائت ] ağırlık, yavaşlık.

bâtakrîr (F.-A.) [ باتقریر ] rapor halinde.

bâtıl (A.) [ 1 [باطل .hükümsüz. 2.boş.

batın (A.) [ 1 [بطن .karın. 2.kuşak, nesil.

bâtınen (A.) [ باطنا ] işin iç yüzünde.

batî (A.) [ بطی ] ağır, yavaş.

batn (A.) [ 1 [بطن .karın. 2.kuşak, nesil.

batt (A.) [ بط ] kaz.

battal (A.) [ 1 [بطال .yiğit. 2.köhnemiş. 3.hantal.

bâvekar (F.-A.) [ باوقار ] ağırbaşlı.

bâyi (A.) [ بایع ] satıcı.

bayrakdâr (A.-F.) [ بيدقدار ] bayraktar, sancaktar.

baytâr (A.) [ بيطار ] veteriner.

bâz (F.) [ 1 [باز .tekrar. 2.açık. 3.doğan.

bazargâh (F.) [ بازارگاه ] pazar yeri.

bazen (A.) [ بعضا ] kimi zaman

bazı (A.) [ بعض ] kimi.

bâzî (F.) [ بازی ] oyun.

bâzîçe (F.) [ بازیچه ] oyuncak.

45

bâzû (F.) [ 1 [بازو .kol. 2.güç.

be’s (A.) [ بأس ] zarar, kötü yan.

bebr (F.) [ ببر ] kaplan.

becâ (F.) [ بجا ] yerinde.

becâyiş (F.) [ بجایش ] yer değişimi.

beççe (F.) [ 1 [بچه .çocuk. 2.yavru.

bed (F.) [ بد ] kötü.

bed’ etmek başlamak.

bedahd (F.-A.) [ بدعهد ] sözünde durmayan.

bedâheten (A.) [ بداهة ] düşünmeden.

bedahlâk (F.-A.) [ بداخلاق ] ahlaksız.

bedâvâz (F.) [ بدآواز ] kötü sesli.

bedâvet (A.) [ 1 [بداوت .göçebelik. 2.bedevîlik.

bedâyi’ (A.) [ بدایع ] yeni ve güzel şeyler.

bedbaht (F.) [ بدبخت ] tahilsiz.

bedbaht etmek mutsuz etmek.

bedbîn (F.) [ بدبين ] kötümser, karamsar.

bedbû (F.) [ بدبو ] kötü kokulu.

bedcins (F.-A.) [ بدجنس ] kötü cinsli, cinsi bozuk.

bedçeşm (F.) [ بدچشم ] kötü gözlü.

beddil (F.) [ بددل ] ödlek.

bedduâ (F.-A.) [ بددعا ] ilenç.

bedelât (A.) [ بدلات ] bedeller.

46

bedendîş (F.) [ بداندیش ] kötü düşünceli.

bedenen (A.) [ بدنا ] vücutça.

bedestân (F.) [ بزستان ] bedesten.

bedevî (A.) [ بدوی ] çöl arabı.

bedeviyyet (A.) [ 1 [بدویت .göçebelik. 2.bedevîlik.

bedfercâm (F.) [ بدفرجام ] kötü sonlu.

bedgû (F.) [ بدگو ] dedikoducu.

bedgüher (F.) [ بدگهر ] kalbi bozuk, mayası bozuk.

bedhâh (F.) [ بدخواه ] birinin kötülüğünü isteyen, kötü niyetli.

bedhû (F.) [ بدخو ] huysuz, kötü huylu.

bedî’ (A.) [ بدیع ] güzel, yepyeni.

bedîa (A.) [ بدیعه ] yepyeni şey.

bedîhe (A.) [ بدیهه ] düşünmeden.

bedîhî (A.) [ بدیهی ] kuşkusuz.

bedkâr (F.) [ بدکار ] kötü hareketli.

bedlikâ (F.-A.) [ بدلقا ] çirkin.

bedmâye (F.) [ بدمایه ] mayası bozuk.

bedmest (F.) [ بدمست ] içip içip dağıtan.

bedmestî (F.) [ بدمستی ] içip içip dağıtma.

bedmestlik (F.-T.) [ed+mes] içip içip dağıtma.

bedmestlik etmek içip için dağıtmak.

bedmihr (F.) [ بدمهر ] sevgisiz.

bednâm (F.) [ بدنام ] adı kötüye çıkmış.

47

bednigâh (F.) [ بدنگاه ] kötü gözlü, kötü bakışlı.

bednihâd (F.) [ بدنهاد ] kötü yaratılışlı, soysuz.

bedr (A.) [ بدر ] dolunay.

bedre (A.) [ بدره ] para kesesi.

bedreftâr (F.) [ بدرفتار ] kötü davranışlı.

bedreka (F.) [ 1 [بدرقه .uğurlama, yolcu etme. 2.kılavuz.

bedrûd (F.) [ بدرود ] veda.

bedsigâl (F.) [ بدسگال ] kötü düşünceli.

bedsîret (F.-A.) [ بدسيرت ] ahlaksız.

bedsirişt (F.) [ بدسرشت ] kötü yaratılışlı, mayası bozuk.

bedter (F.) [ بدتر ] daha kötü, beter.

bedtıynet (F.-A.) [ بدطينت ] tıynetsiz, karaktersiz.

bedzebân (F.) [ بدزبان ] ağzı bozuk.

bedzehre (F.) [ بدزهره ] ödlek.

begâyet (F.-A.) [ بغایت ] çok, son derece.

behâ (F.) [ بها ] değer, kıymet.

behbûd (F.) [ بهبود ] sağlık.

behcet (A.) [ 1 [بهجت .sevinç. 2.güzellik.

behem (F.) [ بهم ] birlikte, beraber.

behemehâl (F.-A.) [ بهه حال ] her halükârda, mutlaka, ne olursa olsun.

beher (F.) [ بهر ] her, her biri.

behic (A.) [ بهيج ] güleryüzlü.

behîmî (A.) [ بهيمی ] hayvanî.

48

behîmiyyet (A.) [ بهيميت ] hayvanlık.

behişt (F.) [ بهشت ] cennet.

behiştî (F.) [ بهشتی ] cennetlik.

behiyye (A.) [ بهيه ] güzel.

behmân (F.) [ بهمان ] falan, filan.

behre (F.) [ بهره ] nasip.

behremend (F.) [ 1 [بهرمند .hisse sahibi. 2.yararlanan.

beht (A.) [ بهت ] şaşkınlık.

behte uğramak şaşakalmak, şaşkınlığından donakalmak.

bekâ (A.) [ بقا ] kalıcılık.

bekâm (F.) [ بکام ] muradına ermiş.

bekâm olmak muradına ermek.

bekâya (A.) [ بقایا ] geriye kalanlar; kalıntılar.

bekrî (A.) [ بکری ] içki düşkünü.

beksimat (F.) [ بکسمات ] peksimet.

bel (A.) [ بل ] belki.

bel’ (A.) [ 1 [بلع .yutma. 2.yutulma.

bel’ edilmek yutulmak.

bel’ etmek yutmak.

belâ (A.) [ بلا ] felaket, musibet.

belâ (A.) [ بلی ] evet.

belâdet (A.) [ بلادت ] dangalaklık.

belâdîde (A.-F.) [ بلادیده ] belaya uğramış.

49

belâgat (A.) [ بلاغت ] kusursuz söz söyleme

belâhet (A.) [ بلاهت ] eblehlik.

belâyâ (A.) [ بلایا ] belalar.

belde (A.) [ 1 [بلده .kent. 2.diyar, memleket.

beled (A.) [ 1 [بلد .kent. 2.memleket.

beledî (A.) [ بلدی ] kentli.

belediyye (A.) [ بلدیه ] belediye.

belî (A.) [ بلی ] evet.

belîğ (A.) [ 1 [بليغ .fasih konuşan. 2.fasih, düzgün.

beliyyât (A.) [ بليات ] belalar.

belki (F.-A.) [ بلکه ] olabilir, belki.

belût (A.) [ 1 [بلوط .pelit, palamut. 2.meşe.

benâdir (A.benâm (F.) [ 1 [بنام .ünlü. 2.adında.

benân (A.) [ 1 [بنان .parmaklar. 2.parmak uçları.

benât (A.) [ بنات ] kızlar.

bend (F.) [ 1 [بند .bağ. 2.zincir. 3.boğum. 4.bend, fıkra. 4.baraj, su bendi.

bend olmak bağlanmak.

bende (F.) [ 1 [بنده .kul. 2.köle.

bendegân (F.) [ 1 [بندگان .kullar. 2.köleler.

bendegî (F.) [ 1 [بندگی .kulluk. 2.kölelik.

bendehâne (F.) [ بنده خانه ] benim evim.

bender (F.) [ بندر ] liman.

50

bendergâh (F.) [ بندرگاه ] rıhtım.

bendezâde (F.) [ 1 [بنده زاده .köle çocuğu. 2.benim çocuğum.

benefşe (F.) [ بنفشه ] menekşe.

benefşî (F.) [ بنفشی ] mor.

beng (F.) [ بنگ ] esrar.

bengî (F.) [ بنگی ] esrarkeş.

benî (A.) [ بنی ] oğullar.

benîâdem [ بنی آدم ] insanlar, Adem oğulları.

benîisrâîl ı [ بنی اسرائيل ] İsrailoğulları.

bennâ (A.) [ بناء ] yapı ustası.

benû (A.) [ بنو ] oğullar.

ber (F.) [ 1 [بر .üzeri. 2.üzere. 3.göğüs. 4.meyva.

berâ’et (A.) [ برائت ] aklanma.

berâ’et etmek aklanmak.

berâber (F.) [ 1 [برابر .birlikte. 2.eşit.

berâberî (F.) [ 1 [برابری .birliktelik. 2.eşitlik.

berâhîn (A.) [ براهين ] deliller, kanıtlar.

berâyı (F.) [ برای ] için.

berâyı malûmât [ برای معلومات ] bilgi edinmek için, bilgi vermek için, bilgi sahibi

olmak için.

berbâd (F.) [ 1 [برباد .mahvolmuş. 2.kötü, pis, berbat.

bercâ (F.) [ برجا ] yerinde, uygun.

berceste (F.) [ برجسته ] seçkin, seçme.

51

berd (A.) [ برد ] soğuk.

berde (F.) [ برده ] köle.

berdevâm (F.-A.) [ بردوام ] sürekli, devam eden.

berdülacuz (A.) [ بردالعجوز ] kocakarı soğuğu.

bere (F.) [ بره ] kuzu.

berehne (F.) [ برهنه ] çıplak.

berekât (A.) [ برکات ] bereketler.

bereket (A.) [ 1 [برکت .bolluk. 2.uğur.

berevât (A.) [ بروات ] beratlar.

berf (F.) [ برف ] kar.

berfîn (F.) [ برفين ] karlı.

berg (F.) [ برگ ] yaprak.

bergüzâr (F.) [ برگذار ] hatıra, hediye, yadigâr.

berhâne (F.) [ برخانه ] harap vaziyetteki ev.

berhayât (F.-A.) [ برحيات ] hayatta olan, sağ.

berhayât bulunmak yaşamak, hayatta olmak.

berhürdâr (F.) [ برخوردار ] mutlu, muradına ermiş.

berî (A.) [ بری ] arınmış, temiz, uzak.

berîd (A.) [ 1 [برید .ulak. 2.postacı.

berîn (F.) [ برین ] yüksek, yüce.

berk (A.) [ برق ] şimşek.

berkarâr (F.-A.) [ برقرار ] yerinde duran, karar eden.

berkarâr olmak devam etmek, kalmak.

52

berkemâl (F.-A.) [ بزکمال ] en iyi şekilde, mükemmel.

bermâh (F.) [ برماه ] matkap, burgu.

bermu’tâd (F.-A.) [ برمعتاد ] alışıldığı gibi, mutâd olduğu üzere.

bermûcib-i (F.-A.) [ برموجب ] uyarınca, gereğince.

bernâ (F.) [ برنا ] genç.

berpâ (F.) [ برپا ] ayakta.

berr (A.) [ 1 [بر .toprak. 2.kara. 3.kıta.

berrak (A.) [ براق ] duru.

berren (A.) [ برا ] kara yolu ile.

berrî (A.) [ بری ] kara ile ilgili.

bersâbık (F.-A.) [ برسابق ] eskiden olduğu gibi.

bertaraf (F.-A.) [ 1 [برطرف .bir yana. 2.giderilmiş.

bertaraf etmek gidermek.

bertaraf olmak giderilmek.

berter (F.) [ برتر ] daha üstün.

berterîn (F.) [ برترین ] en üstün.

bervech-i (F.-A.) [ بروجه ] gibi.

berzah (A.) [ 1 [برزخ .cehennem. 2.dil, kara uzantısı. 3.sorun, dert.

berzger (F.) [ برزگر ] çiftçi.

bes (F.) [ 1 [بس .yeterli. 2.çok.

besâ (F.) [ بسا ] nice.

besâtîn (A.) [ بساتين ] bahçeler.

besend (F.) [ بسند ] yeterli.

53

besende (F.) [ بسنده ] yeterli.

beserüçeşm (F.) [ بسر و چشم ] başüstüne, başım gözüm üstüne.

besî (F.) [ بسی ] birçok.

besîm (A.) [ بسيم ] güleç.

beste (F.) [ 1 [بسته .kapalı. 2.beste.

bestekâr (F.) [ بسته کار ] besteci.

bestenigâr (F.) [ بسته نگار ] Türk mûsikîsinde bir makam adı.

beşâret (A.) [ بشارت ] müjde.

beşer (A.) [ 1 [بشر .insan. 2.insanlık.

beşere (A.) [ بشره ] deri, dış deri.

beşerî (A.) [ بشری ] insanlıkla ilgili, insanî.

beşeriyyât (A.) [ بشریات ] antropoloji.

beşeriyyet (A.) [ بشریت ] insanlık.

beşîr (A.) [ بشير ] müjdeci.

beşûş (A.) [ بشوش ] güleç.

beşûşâne (A.-F.) [ بشوشانه ] güleryüzle.

betâet (A.) [ بطائت ] ağırlık, yavaşlık.

beter (F.) [ بدتر ] daha kötü, beter, şiddetli.

bevl (A.) [ 1 [بول .idrar. 2.işeme.

bevlî (A.) [ بولی ] idrar ile ilgili.

bevliyye (A.) [ بوليه ] üroloji.

bevvâb (A.) [ بواب ] kapıcı.

bevvâbîn (A.) [ بوابين ] kapıcılar.

54

bey’ (A.) [ بيع ] satış.

beyâbân (F.) [ بيابان ] çöl.

beyân (A.) [ بيان ] açıklama, ifade etme, dile getirme.

beyân edilmek açıklanmak, dile getirilmek.

beyân etmek açıklamak, dile getirmek.

beyânât (A.) [ بيانات ] açıklamalar, demeç.

beyânnâme (A.-F.) [ بيان نامه ] bildirge.

beyâz (A.) [ بياض ] ak, beyaz.

beyhûde (F.) [ بيهوده ] boş, boşuna.

beyn (A.) [ بين ] ara, orta.

beynelmilel (A.) [ بين الملل ] uluslararası.

beyn-i (A.-F.) [ بين ] arasında, ortasında.

beynülmilel (A.) [ بين الملل ] uluslararası.

beyt (A.) [ 1 [بيت .ev. 2.konut. 3.beyit.

beytâr (A.) [ بيطار ] veteriner.

beytullah (A.) [ بيت الله ] Kâbe.

beytûtet (A.) [ بيتوتت ] geceleme.

beytülmal (A.) [ بيت المال ] hazine, maliye hazinesi.

beyzâ (A.) [ بيضا ] bembeyaz, çok beyaz.

beyze (A.) [ 1 [بيضه .yumurta. 2.husye.

beyzî (A.) [ بيضی ] oval.

beze (F.) [ 1 [بزه .günah. 2.suç.

bezekâr (F.) [ 1 [بزه کار .günahkar. 2.suçlu.

55

bezir (A.) [ بذر ] tohum.

bezirgân (F.) [ بازرگان ] tüccar.

bezistân (A.-F.) [ بزستان ] bedesten.

bezle (A.) [ بذله ] şaka, latife.

bezlegû (A.-F.) [ بذله گو ] şakacı.

bezm (F.) [ 1 [بزم .eğlence meclisi. 2.içki meclisi.

bezmgâh (F.) [ بزمگاه ] eğlence yeri, eğlence meclisi.

bezzaz (A.) [ بزبز ] manifaturacı, kumaşçı.

bi’r (A.) [ بئر ] kuyu.

bi’set (A.) [ بئثت ] gönderiliş, Hz. Muhammed’in peygamber olarak gönderilişi.

bîaman (F.) [ بی امان ] amansız.

bîâr (F.-A.) [ بی عار ] arsız.

bîbahâ (F.) [ بی بها ] çok değerli, paha biçilmez.

bîbedel (F.-A.) [ بی بدل ] eşsiz, benzersiz.

bîbehre (F.) [ بی بهره ] nasipsiz.

bîcâ (F.) [ بيجا ] yersiz.

bîcan (F.) [ بی جان ] cansız.

bîçâre (F.) [ 1 [بيچاره .çaresiz. 2.zavallı.

bîçâregân (F.) [ 1 [بيچارگان .çaresizler. 2.zavallılar.

bîçunuçirâ (F.) [ 1 [بی چون و چرا .sorgusuz sualsiz. 2.Tanrı.

bîd (F.) [ بيد ] söğüt.

bid’at (A.) [ 1 [بدعت .sonradan ortaya çıkma. 2.dinde yeni getirilmiş şey.

bîdâd (F.) [ بيداد ] zulüm.

56

bîdâdger (F.) [ بيدادگر ] zalim.

bîdâr (F.) [ بيدار ] uyanık.

bîdârbaht (F.) [ بيداربخت ] talihli.

bidâyet (A.) [ بدایت ] başlangıç.

bidâyette (A.-T.) [d] başlangıçta.

bîd-i mecnûn [ بيد مجنون ] salkımsöğüt.

bîdil (F.) [ بيدل ] aşık.

bîdin (F.-A.) [ بی دین ] dinsiz.

bîedeb (F.-A.) [ بی ادب ] terbiyesiz, edepsiz.

bîeman (F.) [ بی امان ] amansız.

bîendişe (F.) [ بی اندیشه ] düşünmeyen, umursamayan.

bîgâne (F.) [ بيگانه ] yabancı.

bîgüman (F.) [ بی گمان ] kuşkusuz.

bîgünah (F.) [ 1 [بی گناه .günahsız. 2.suçsuz.

bîh (F.) [ بيخ ] kök.

bîhaber (F.-A.) [ بی خبر ] habersiz.

bîhadd (F.-A.) [ بی حد ] sınırsız.

bihakkın (A.) [ بحق ] hakkıyla, hak ederek.

bihamdillah (A.) [ بحمدالله ] Allah’a şükürler olsun.

bihâr (A.) [ بحار ] denizler.

bîhareket (F.-A.) [ بی حرکت ] hareketsiz.

bîhâsıl (F.-A.) [ بی حاصل ] sonuçsuz.

bîhayâ (F.-A.) [ بی حيا ] utanmaz, hayasız.

57

bîhayat (F.-A.) [ بی حيات ] cansız, yaşamayan.

bihâzelemr (A.) [ بهذا الامر ] buna göre, bu durumda, böylelikle.

bihbûd (F.) [ بهبود ] sağlık.

bîhemtâ (F.) [ بی همتا ] benzersiz.

bîhesâb (F.-A.) [ بی حساب ] hesapsız, sonsuz.

bîhiss (F.-A.) [ بی حس ] hissiz, duygusuz.

bihişt (F.) [ بهشت ] cennet.

bîhod (F.) [ 1 [بيخود .baygın. 2.kendine olmama, kendinden geçme.

bihter (F.) [ بهتر ] daha iyi.

bîhude (F.) [ بيهده ] boşuna, beyhude.

bîinsâf (F.-A.) [ بی انصاف ] insafsız.

bîkâr (F.) [ 1 [بيکار .işsiz. 2.bekar.

bîkarâr (F.-A.) [ بی قرار ] kararsız.

bikr (A.) [ 1 [بکر .el sürülmemiş. 2.yepyeni, orijinal.

bîl (F.) [ بيل ] bel.

bilâd (A.) [ 1 [بلاد .beldeler. 2.memleketler.

bilâfâsıla (A.) [ بلافاصله ] aralıksız, kesintisiz.

bilâhareket (A.) [ بلاحرکت ] hareketsiz, hareket etmeden.

bilâhere (A.) [ 1 [بالآخره .sonradan. 2.sonunda, nihayet.

bilâinkıtâ (A.) [ بلاانقطاع ] kesintisiz, aralıksız.

bilâkayt (A.) [ بلاقيد ] kayıtsız şartsız, kesin.

bilakis (A.) [ بالعکس ] aksine, tersine.

bilâmâni’a (A.) [ بلامانعه ] engelsiz

58

bilâmazeret (A.) [ بلامعذرت ] mazeretsiz, özür bildirmeksizin.

bilâmerhamet (A.) [ بلامرحمت ] acımasızca.

bilâmühlet (A.) [ بلامهلت ] zaman tanımadan, süre vermeden.

bilâpervâ (A.-F.) [ بلاپروا ] korkusuzca.

bilâşikâyet (A.) [ بلاشکایت ] şikayet etmeden.

bilâte’ehhür (A.) [ بلاتأخر ] gecikmeden.

bilâtefrik (A.) [ بلاتفریق ] hiçbir ayırım gözetmeksizin.

bilâtehlike (A.) [ بلاتهلکه ] tehlikesizce.

bilâteminat (A.) [ بلاتأمينات ] güvencesiz, teminatsız.

bilâücret (A.) [ بلاأجرت ] parasız, ücretsiz.

bilcümle (A.) [ بالجمله ] tümüyle.

bilfarz (A.) [ بالفرض ] diyelim ki.

bilfiil (A.) [ بالفعل ] gerçekten, yaparak, katılarak, bizzat.

bilhassa (A.) [ بالخاصه ] özellikle, hele hele.

biliktizâ (A.) [ بالاقتضا ] gerektiğinden.

bililtizâm (A.) [ بالالتزام ] bilerek, bile bile.

bilistifade (A.) [ بالاستفاده ] yararlanarak, istifade ederek.

bilistihsâl (A.) [ بالاستحصال ] alarak, elde ederek.

biliştirâk (A.) [ بالاشتراک ] katılarak.

billûr (A.) [ بلور ] kristal.

bilmecbûriye (A.) [ بالمجبئریه ] zorunlu olarak, mecburen.

bilmukabele (A.) [ بالمقابله ] karşılığında, aynen, mukabele ederek, mukâbil olarak.

bilmünâsebe (A.) [ بالمناسبه ] bir münasebetle, sırası geldiğinde.

59

bilmünâvebe (A.) [ بالمناوبه ] dönüşümlü.

bilmüzakere (A.) [ بالمذاکره ] görüşülerek.

bilumum (A.) [ بالعموم ] tüm, bütün.

bilvâsıta (A.) [ بالواسطه ] dolaylı olarak.

bîm (F.) [ بيم ] korku.

bîma’nâ (F.-A.) [ بی معنی ] anlamsız.

bîmâr (F.) [ بيمار ] hasta.

bîmârân (F.) [ بيماران ] hastalar.

bîmecâl (F.-A.) [ بی مجال ] takatsiz, dermansız.

bîmekân (F.-A.) [ 1 [بی مکان .yersiz. 2.aylak.

bîmerhamet (F.-A.) [ بی مرحمت ] acımasız.

bîmeze (F.) [ بی مزه ] lezzetsiz, tatsız.

bîmihr (F.) [ بی مهر ] sevgisiz, şefkatsiz.

bîmisâl (F.-A.) [ بی مثال ] benzersiz.

bîmuhâbâ (F.-A.) [ بی محابا ] çekinmeden.

bîmübâlât (F.-A.) [ بی مبالات ] kayıtsız, umursamaz.

bîmürüvvet (F.-A.) [ بی مروت ] mürüvvetsiz.

bin (A.) [ بن ] oğul.

binâ (A.) [ بناء ] yapı.

bînâ (F.) [ بينا ] gören, iyi gören.

binâberin (A.-F.) [ بنابرین ] bundan dolayı, buna dayanarak.

binâen (A.) [ بناء ] dayanarak, göre.

binâenaleyh (A.) [ بناء عليه ] bu yüzden, bundan dolayı.

60

bînâm (F.) [ بينام ] adsız, tanınmamış.

bînamaz (F.) [ بی نماز ] beynamaz.

bînasîb (F.-A.) [ بی نصيب ] nasipsiz, kısmetsiz.

bînazîr (F.-A.) [ بی نظير ] benzersiz.

bînemek (F.) [ بی نمک ] tuzsuz.

bînevâ (F.) [ 1 [بينوا .zavallı. 2.yoksul.

bînî (F.) [ بينی ] burun.

bînihaye (F.-A.) [ بی نهایه ] sonsuz, bitmez tükenmez.

binnetice (A.) [ بالنتيجه ] sonuçta, sonuç olarak.

binnisbe (A.) [ بالنسبه ] bir dereceye kadar, nispeten.

bint (A.) [ بنت ] kız.

bîpâyân (F.) [ بی پایان ] sonsuz.

bîpervâ (F.) [ 1 [بی پروا .korkusuz. 2.çekinmeden.

bir gûna (T.-F.) [ ] hiçbir, herhangi bir.

bir nevi (T.-A.) [ ] adeta, bir bakıma.

birâder (F.) [ برادر ] erkek kardeş.

bîrahm (F.-A.) [ بی رحم ] merhametsiz, acımasız.

bîrayb (F.-A.) [ بی ریب ] kuşkusuz.

birinc (F.) [ برنج ] pirinç.

birişte (F.) [ برشته ] kavrulmuş.

bîrûn (F.) [ 1 [بيرون .dış. 2.dışarı.

biryân (F.) [ بریان ] kebap.

bisât (A.) [ بساط ] yaygı.

61

bîsebat (F.-A.) [ بی ثبات ] dayanıksız.

bîsebeb (F.-A.) [ بی سبب ] dayanıksız.

bîser (F.) [ بی سر ] başsız.

bîst (F.) [ بيست ] yirmi.

bister (F.) [ بستر ] yatak.

bîsûd (F.) [ بی سود ] yararsız.

bisyâr (F.) [ بسيار ] çok.

bîşe (F.) [ بيشه ] orman.

bîşerm (F.) [ بی شرم ] orman.

bîşuur (F.-A.) [ بی شعور ] bilinçsiz.

bîşübhe (F.-A.) [ بی شبهه ] kuşkusuz, şüphesiz.

bîşümâr (F.) [ بی شمار ] sayısız.

bîtâb (F.-A.) [ بيتاب ] yorgun, takatsiz.

bîtâb kalmak bitkin düşmek.

bîtâbane (F.) [ بيتابانه ] bitkince.

bitamâmihâ (A.) [ بتمامها ] tümüyle, tamamen.

bîtaraf (F.-A.) [ بی طرف ] tarafsız.

bîtarafâne (F.-A.) [ بی طرفانه ] tarafsızca, yan tutmadan.

bittab’ (A.) [ بالطبع ] doğal olarak.

bittafsîl (A.) [ بالتفصيل ] ayrıntılı olarak, uzun uzadıya.

bittamâm (A.) [ بالتمام ] tümüyle.

bîve (F.) [ بيوه ] dul.

bîvefâ (F.-A.) [ بی وفا ] vefasız.

62

bîvezen (F.) [ بيوه زن ] dul kadın.

bîzâr (F.) [ بيزار ] bıkmış, usanmış.

bîzâr olmak bıkmak, usanmak.

bizâtihi (A.) [ بذاته ] kendiliğinden.

bizzarûre (A.) [ بالضروره ] zorunlu olarak.

bostân (F.) [ بوستان ] bahçe.

bû (F.) [ بو ] koku.

bu’d (A.) [ 1 [بعد .uzaklık. 2.boyut.

bu’diyet (A.) [ بعدیت ] uzaklık, mesafe.

bûd (F.) [ بود ] varlık.

buğrâ (F.) [ بغرا ] turna.

buhalâ (A.) [ بخلا ] cimriler.

buhâr (A.) [ بخار ] buğu, buhar.

buhl (A.) [ بخل ] cimrilik.

buhrân (A.) [ بحران ] bunalım, kriz.

buht (A.) [ بهت ] şaşkınlık.

buhûr (F.) [ بخور ] tütsü.

buhurdan (F.) [ بخوردان ] tütsülük, tütsü kabı.

buk’a (A.) [ 1[بقعه .yer, diyar. 2.ülke.

buk’avî (A.) [ بقعوی ] yerel.

bûm (F.) [ 1 [بوم .yer. 2.ülke.

bûm (F.) [ بوم ] baykuş.

bûmehen (F.) [ بومهن ] deprem.

63

bundan mâada (T.-A.) [dan+m] bundan başka, bunun yanısıra.

bûr (F.) [ بور ] kumral.

burc (A.) [ 1 [برج .burç. 2.yıldız kümesi.

burhan (A.) [ برهان ] kanıt, delil.

bûriya (F.) [ بوریا ] hasır.

burûc (A.) [ بروج ] burçlar.

burûdet (A.) [ برودت ] soğukluk.

bûs etmek öpmek.

bûse (F.) [ بوسه ] öpücük.

bûstân (F.) [ بوستان ] bahçe.

bûte (F.) [ 1 [بوته .çalı çırpı. 2.pota.

bûtimar (F.) [ بوتيمار ] balıkçıl, botimar.

butlân (A.) [ 1 [بطلان .boşluk, anlamsızlık. 2.yalan.

butûn (A.) [ 1 [بطون .karınlar. 2.kuşaklar, nesiller.

bûy (F.) [ بوی ] koku.

bûydâr (F.) [ بویدار ] kokulu.

bûzîne (F.) [ بوزینه ] maymun.

bühtân (A.) [ بهتان ] iftira.

bühtân etmek iftira etmek.

bükâ (A.) [ بکاء ] ağlama.

bülaceb (A.) [ بوالعجب ] şaşılacak şey.

büldân (A.) [ بلدان ] beldeler, diyarlar, ülkeler.

büleğâ (A.) [ بلغاء ] belagat sahipleri.

64

bülend (F.) [ 1 [بلند .yüksek. 2.yüce.

bülendbâlâ (F.) [ بلندبالا ] uzun boylu.

bülendpervâz (F.) [ 1 [بلندپرواز .yükseklerden uçan. 2.şerefli.

bülheves (A.) [ بوالهوس ] maymun iştahlı.

bülûğ (A.) [ بلوغ ] erginlik.

bün (F.) [ 1 [بن .kök. 2.dip. 3.temel.

bünyâd (F.) [ 1 [بنياد .temel, kök. 2.yapı, bina.

bünye (A.) [ بنيه ] yapı.

bünyeviyat (A.) [ بنيویات ] bünye ile ilgili bilim dalı, morfoloji.

bürdbâr (F.) [ بردبار ] sabırlı.

bürde (A.) [ برده ] hırka.

bürhân (A.) [ برهان ] kanıt.

bürîde (F.) [ بریده ] kesik.

bürka (A.) [ برقع ] peçe.

bürnâ (F.) [ برنا ] genç.

bürrân (F.) [ بران ] keskin.

bürûdet (A.) [ برودت ] soğukluk.

bürûz (A.) [ بروز ] ortaya çıkma.

büstân (F.) [ بستان ] bahçe.

büşrâ (A.) [ بشرا ] müjde.

büt (F.) [ بت ] put.

büthâne (F.) [ بت خانه ] puthane.

bütperest (F.) [ بت پرست ] putperest, puta tapan.

65

bütûn (A.) [ 1 [بطون .karınlar. 2.kuşaklar, nesiller.

büyût (A.) [ 1 [بيوت .evler. 2.beyitler.

büz (F.) [ بز ] keçi.

büzdil (F.) [ بزدل ] ödlek.

büzûr (A.) [ بذور ] tohumlar.

büzürg (F.) [ 1 [بزرگ .büyük. 2.ulu.

büzürgân (F.) [ 1 [بزرگان .büyükler. 2.ulular.

büzürgzâde (F.) [ بزرگ زاده ] seçkin kişinin çocuğu, asilzade, kişizade.

C-HARFİ

2009-07-01T08:24:00.001-07:00

câ (F.) [ 1 [جا .yer. 2.mevki. 3.makam.

ca’l (A.) [ جعل ] yapma.

ca’lî (A.) [ 1 [جعلی .yapma, uydurma. 2.sahte.

câbecâ (F.) [ جابجا ] yer yer.

câbir (A.) [ جابر ] zorlayıcı.

câdde (A.) [ جاده ] ana yol, cadde.

câdû (F.) [ 1 [جادو .büyücü. 2.cadı.

câdûger (F.) [ جادوگر ] büyücü.

câh (F.) [ جاه ] makam, mevki.

câhid (A.) [ جاهد ] çalışıp çabalayan.

câhil (A.) [ جاهل ] bilgisiz.

câhilâne (A.-F.) [ جاهلانه ] cahilce.

câiz (A.) [ جائز ] uygun.

câize (A.) [ جائزه ] ödül.

câlib (A.) [ جالب ] ilginç, çekici.

câlib -i dikkat [ جالب دقت ]dikkat çekici.

câm (F.) [ 1 [جام .kadeh. 2.şişe. 3.cam.

câme (F.) [ جامه ] giysi.

67

câmedân (F.) [ جامه دان ] gardrop.

câmegî (F.) [ 1 [جامگی .giysi parası. 2.hizmetçi.

câmekan (F.) [ جامکان ] hamamda soyunma odası.

câmekan (F.-A.) [ 1 [جامکان .camlı bölme. 2.vitrin.

câmeşûy (F.) [ جامه شوی ] çamaşırcı.

câmi’ (A.) [ 1 [جامع .toplayan. 2.cami.

câmia (A.) [ جامعه ] topluluk.

câmid (A.) [ 1 [جامد .cansız. 2.donuk.

câmûs (A.) [ جاموس ] manda, camız.

cân (F.) [ 1 [جان .ruh. 2.can. 3.sevgili.

cânâ (F.) [ جانا ] sevgilim, ey sevgili.

cânân (F.) [ جانان ] sevgili.

cânâne (F.) [ جانانه ] sevgili.

cânbâz (F.) [ 1 [جانباز .canını hiçe sayan. 2.fedai. 3.cambaz.

cândâr (F.) [ 1 [جاندار .canlı. 2.koruyucu.

canefşân (F.) [ جان افشان ] canını hiçe sayan, fedai.

cânefzâ (F.) [ جان افزا ] cana can katan.

cânfersâ (F.) [ جان فرسا ] ömür törpüsü, yürek tüketen.

cânfeşân (F.) [ جان فشان ] canını hiçe sayan, fedai.

cânfezâ (F.) [ جان فزا ] cana can katan.

cângüdâz (F.) [ جان گداز ] yürek yakan.

canhıraş (F.) [ جان خراش ] yürek paralayan.

cânib (A.) [ جانب ] taraf.

68

cânişin (F.) [ جانشين ] halef, birinin yerine oturan.

cânnisâr (F.-A.) [ جان نثار ] canını feda eden.

cânsipâr (F.) [ جان سپار ] canını feda eden.

cânsiperâne (F.) [ جان سپرانه ] canını feda edercesine.

cânsitân (F.) [ جان ستان ] can alan.

cânver (F.) [ 1 [جان ور .canlı. 2.canavar.

câr (A.) [ جار ] komşu.

cârî (A.) [ جارِ ] geçerli, yürürlükte.

câriha (A.) [ 1 [جارحه .yırtıcı kuş. 2.yırtıcı hayvan.

câriye (A.) [ جاریه ] halayık.

cârû (F.) [ جارو ] süpürge.

cârûb (F.) [ جاروب ] süpürge.

câsûsî (A.-F.) [ جاسوسی ] casusluk, ajanlık.

câvid (F.) [ جاود ] kalıcı, sonsuz, ebedi.

câvidân (F.) [ جاودان ] kalıcı, sonsuz, ebedi.

cây (F.) [ جای ] yer.

câygâh (F.) [ 1 [جایگاه .yer. 2.makam.

câyi’ (A.) [ جایع ] aç.

câynişîn (F.) [ جاینشين ] birinin yerine geçen, halef.

câzib (A.) [ 1 [جاذب .ilginç. 2.çekici.

câzibe (A.) [ جاذبه ] çekicilik.

cazibedar (A.-F.) [ جاذبه دار ] çekici, cazibeli.

câzibiyyet (A.) [ جاذبيت ] çekicilik.

69

cebâbire (A.) [ جبابره ] zorbalar.

cebânet (A.) [ جبانت ] korkaklık.

cebbâr (A.) [ 1 [جبار .zorba. 2.güçlü. 3.Tanrı. 4.tuttuğunu koparan, becerikli.

cebbârî (A.-F.) [ 1 [جباری .zorbalık. 2.beceriklilik, tuttuğunu koparma.

cebel (A.) [ جبل ] dağ.

cebhe (A.) [ 1 [جبهه .cephe. 2.alın. 3.yüz.

cebîn (A.) [ جبين ] korkak.

cebr (A.) [ 1 [جبر .zorlama. 2.cebir.

cebr etmek zorlamak.

cebren (A.) [ جبرا ] zorla.

cebrî (A.) [ جبری ] zoraki, zorla.

cedâvil (A.) [ جداول ] cetveller, çizelgeler.

cedd (A.) [ جد ] ata.

cedel (A.) [ 1 [جدل .tartışma. 2.mücadele.

cedelî (A.) [ جدلی ] tartışmaya dayalı, münakaşa üstüne oturmuş.

cedî (A.) [ 1 [جدی .oğlak. 2.oğlak burcu.

cedîd (A.) [ جدید ] yeni.

cedîde (A.) [ جدیده ] yeni.

cedvel (A.) [ 1 [جدول .cetvel. 2.çizelge.

cefâ (A.) [ جفا ] üzme, eziyet etme.

cefâ çekmek cefaya katlanan, üzülen.

cefâcû (A.-F.) [ جفاجو ] üzen, cefa eden.

cefâdîde (A.-F.) [ جفادیده ] üzülmüş, cefa çekmiş.

70

cefâkâr (A.-F.) [ 1 [جفاکار .cefa eden, üzen. 2.cefa çeken, üzülen.

cefâkârî (A.-F.) [ 1 [جفاکاری .cefa etme, üzme. 2.cefa çekme.

cefâkeş (A.-F.) [ جفاکش ] üzülen, cefa çeken, eziyete katlanan.

cefâpîşe (A.-F.) [ 1 [جفاپيشه .üzmeyi huy edinmiş, cefa eden. 2.aşığını üzen

sevgili.

cefcâf (F.) [ 1 [جفجاف .hoppa kadın. 2.orospu.

ceffelkalem (A.) [ جف القلم ] çalakalem.

cefr (A.) [ جفر ] gaipten haber veren bilim.

cehâlet (A.) [ جهالت ] cahillik, bilgisizlik.

cehd (A.) [ جهد ] çalışma, çabalama.

cehd etmek çalışıp çabalamak.

cehele (A.) [ جهله ] cahiller.

cehennemî (A.-F.) [ 1 [جهنمی .cehennemlik. 2.cehennem gibi sıcak.

cehl (A.) [ جهل ] cahillik, bilgisizlik.

cehren (A.) [ جهرا ] açıkça.

celâdet (A.) [ جلادت ] yiğitlik.

celâl (A.) [ جلال ] ululuk.

celb (A.) [ جلب ] kendine çekme.

celb edilmek 1.kendine çekilmek. 2.yazı ile çağırılmak.

celb etmek 1.kendine çekmek. 2.yazı ile çağırmak.

celbnâme (A.-F.) [ جلب نامه ] çağırı mektubu.

celeb (A.) [ جلب ] sığır tüccarı.

celesât (A.) [ جلسات ] oturumlar.

71

celîl (A.) [ جليل ] ulu.

celîs (A.) [ جليس ] arkadaş.

cellâd (A.) [ جلاد ] cellat.

cellâdî (A.-F.) [ جلادی ] cellatlık.

celse (A.) [ جلسه ] oturum.

cem’ (A.) [ 1 [جمع .toplama. 2.çoğul.

cem’ edilmek toplanılmak.

cem’ etmek toplamak, derlemek, bir araya getirmek.

cem’an (A.) [ جمعا ] toplam.

cem’iyyât (A.) [ جمعيات ] cemiyetler, dernekler.

cem’iyyet (A.) [ 1 [جمعيت .cemiyet, dernek. 2.topluluk.

cem’iyyet -i akvâm [ جمعيت اقوام ]Birleşmiş Milletler.

cemâat (A.) [ 1 [جماعت .topluluk. 2.camide ibadet edenler.

cemâd (A.) [ جماد ] cansız varlık.

cemâdât (A.) [ جمادات ] cansız varlıklar.

cemâhîr (A.) [ جماهير ] cumhuriyetler.

cemâl (A.) [ جمال ] yüz güzelliği.

cemel (A.) [ جمل ] deve.

cemî’ (A.) [ جميع ] tümü.

cemî’an (A.) [ جميعا ] tümüyle.

cemil (A.) [ 1 [جميل .güzel. 2.yüzü güzel.

cemîle (A.) [ جميله ] iyilik.

cemiyet (A.) [ جمعيت ] topluluk, toplum.

72

cemm (A.) [ جم ] kalabalık.

cenâb (A.) [ جناب ] hazret.

cenâbet (A.) [ 1 [جنابت .pis, murdar. 2.cünüplük hali.

cenâh (A.) [ جناح ] kanat.

cenb (A.) [ جنب ] taraf.

cendere (A.) [ 1 [جندره .pres. 2.basınç, baskı. 3.oklava.

ceng (F.) [ جنگ ] savaş.

ceng etmek 1.savaşmak. 2.dövüşmek.

cengâver (F.) [ جنگاور ] savaşçı.

cengâverî (F.) [ جنگاوری ] savaşçılık.

cengcû (F.) [ 1 [جنگجو .savaşçı. 2.kavgacı.

cengel (F.) [ جنگل ] orman.

cennât (A.) [ 1 [جنات .cennetler. 2.bahçeler.

cennet (A.) [ 1 [جنت .cennet. 2.bahçe.

cennet -i a’lâ [ جنت اعلی ] cennet.

cennetmekân (A.) [ جنت مکان ] mekanı cennet olan.

cenûb (A.) [ جنوب ] güney.

cenûb -i garb [ جنوب غرب ] güneybatı.

cenûb -i garbî [ جنوب غربی ] güneybatı.

cenûb -i şark [ جنوب شرق ] güneydoğu.

cenûb -i şarkî [ جنوب شرقی ] güneydoğu.

cenûbî (A.) [ جنوبی ] güneye ait.

cerâd (A.) [ جراد ] çekirge.

73

cerâhat (A.) [ جراحت ] yara.

cerâid (A.) [ جرائد ] gazeteler.

cerâim (A.) [ جرائم ] suçlar.

cerbeze (A.) [ جربزه ] beceriklilik.

ceres (A.) [ 1 [جرس .çan. 2.çıngırak.

cereyân (A.) [ 1 [جریان .akış. 2.oluş. 3.akım.

cereyân etmek olmak, gerçekleşmek.

cerge (F.) [ جرگه ] küme.

cerh (A.) [ 1 [جرح .yaralama. 2.çürütme.

cerh edilmek 1.yaralanmak. 2.çürütülmek.

cerh etmek 1.yaralamak. 2.çürütmek.

cerîde (A.) [ 1 [جریده .gazete. 2.tutanak.

cerîha (A.) [ جریحه ] yara.

cerîme (A.) [ 1 [جریمه .suç. 2.para cezası, cereme. 3.ceza ödeme.

cerrâh (A.) [ جراح ] operatör.

cerrâhî (A.) [ جراحی ] operatörlük.

cesâmet (A.) [ جسامت ] irilik.

cesâret (A.) [ جسارت ] cesurluk.

cesîm (A.) [ جسيم ] iri, büyük.

cesîmülcüsse (A.) [ جسيم الجثه ] iri yapılı, iriyarı.

cesûr (A.) [ جسور ] cesaret sahibi.

cev (F.) [ جو ] arpa.

cevâb (A.) [ 1 [جواب .yanıt. 2.karşılık.

74

cevâben (A.) [ جوابا ] yanıt olarak.

cevâd (A.) [ جواد ] cömert.

cevâhir (A.) [ 1 [جواهر .mücevherler. 2.mücevher.

cevâmi’ (A.) [ جوامع ] camiler.

cevâmid (A.) [ جوامد ] cansız varlıklar.

cevâmîs (A.) [ جواميس ] mandalar.

cevân (F.) [ جوان ] genç.

cevânib (A.) [ جوانب ] yanlar, yönler.

cevârî (A.) [ جواری ] halayıklar.

cevâz (A.) [ جواز ] izin, uygun verme.

cevâz vermek uygun vermek, olur vermek, müsaade etmek.

cevdet (A.) [ 1 [جودت iyilik. 2.olgunluk. 3.tazelik.

cevelân (A.) [ جولان ] dolaşma, gezinti.

cevelân etmek 1.dolaşmak, akmak. 2.gezinmek.

cevelângâh (A.-F.) [ 1 [جولانگاه .gezinti yeri, mesire yeri. 2.dolaşım yeri.

cevf (A.) [ جوف ] boşluk.

cevher (A.) [ 1 [جوهر .mücevher. 2.öz. 3.elmas.

cevherfürûş (A.-F.) [ جوهرفروش ] mücevherci.

cevherî (A.) [ 1 [جوهری .mücevherle ilgili. 2.mücevherli. 3.öz ile ilgili.

cevîn (F.) [ جوین ] arpadan yapılmış.

cevir (A.) [ جور ] haksızlık, üzülme, üzme, zulüm.

cevir çekmek acı çekmek, zulüm görmek.

cevr (A.) [ جور ] haksızlık, üzme, üzülme, zulüm.

75

cevr etmek haksızlık etmek, üzmek, acı çektirmek.

cevşen (F.) [ جوشن ] zırhlı giysi.

cevv (A.) [ 1 [جو .hava. 2.boşluk.

cevvâl (A.) [ جوال ] çok hareketli, koşan.

cevvî (A.) [ جوی ] hava ile ilgili.

cevzâ (A.) [ جوزاء ] ikizler burcu.

ceyb (A.) [ جيب ] cep.

ceyş (A.) [ جيس ] asker.

ceyyid (A.) [ جيد ] iyi, güzel.

cezâ (A.) [ 1 [جزاء .karşılık. 2.ceza.

cezâir (A.) [ جزائر ] adalar.

cezâlet (A.) [ جزالت ] akıcılık, düzgünlük.

cezb (A.) [ جذب ] kendine çekme.

cezb edilmek kendine çekilmek.

cezb etmek kendine çekmek.

cezbe (A.) [ 1 [جذبه .coşku. 2.kendinden geçiş.

cezer (A.) [ جزر ] havuç.

cezîre (A.) [ جزیره ] ada.

cezm (A.) [ جزم ] kesin karar.

cezm etmek kesin karar vermek, kesin olarak niyetlenmek.

cezzâb (A.) [ جذاب ] çekici, cazibeli.

cibâl (A.) [ جبال ] dağlar.

cibillet (A.) [ جبلت ] karakter, yaratılış.

76

cibilliyet (A.) [ جبليت ] karakter, yaratılış.

cibilliyetsiz (A.-T.) [ جبلتسز ] karaktersiz, kötü yaratılışlı.

cidâl (A.) [ جدال ] mücadele.

cidâlcû (A.-F.) [ جدال جو ] mücadeleci.

cidâr (A.) [ 1 [جدار .duvar. 2.zar.

cidden (A.) [ جدا ] ciddi olarak.

ciddî (A.) [ 1 [جدی .ağırbaşlı. 2.önemli.

ciddiyyet (A.) [ 1 [جدیت .ciddilik. 2.ağırbaşlılık.

cîfe (A.) [ جيفه ] leş.

ciger (F.) [ جگر ] ciğer.

cigergûşe (F.) [ 1 [جگرگوشه .ciğerköşe, evlat. 2.sevgili.

cigerpâre (F.) [ 1 [جگرپاره .ciğer parçası. 2.evlat.

cigersûz (F.) [ جگرسوز ] yürek yakan.

cihâd (A.) [ جهاد ] din uğrunda savaş.

cihâd etmek din uğrunda savaşmak.

cihân (F.) [ 1 [جهان .dünya. 2.âlem.

cihânâferîn (F.) [ جهان آفرین ] dünyayı yaratan, Tanrı.

cihandar (F.) [ جهاندار ] büyük hükümdar, imparator.

cihandîde (F.) [ جخان دیده ] görmüş geçirmiş.

cihangîr (F.) [ جهانگير ] büyük hükümdar, imparator.

cihangîrî (F.) [ جهانگيری ] büyük hükümdarlık, imparatorluk.

cihângüşâ (F.) [ جهانگشا ] dünyayı feth eden, fatih hükümdar.

cihânî (F.) [ 1 [جهانی .dünya ile ilgili. 2.insan.

77

cihannüma (F.) [ 1 [جهان نما .dünya atlası. 2.taraça.

cihâr (F.) [ چهار ] dört.

cihâren (A.) [ جهارا ] açıkça.

cihât (A.) [ 1 [جهات .yönler. 2.sebepler. 3.yerler.

cihâz (A.) [ 1 [جهاز .çeyiz. 2.aygıt. 3.sistem.

cihet (A.) [ 1 [جهت .yön, taraf. 2.bakım, nokta. 3.sebep.

cilâ (A.) [ 1 [جلاء .parlaklık. 2.cila.

cilâdar (A.-F.) [ جلادار ] cilalı.

cild (A.) [ 1 [جلد .deri, cilt. 2.kitap.

cilve (A.) [ 1 [جلوه .görünme. 2.kırıtma.

cilvegâh (A.-F.) [ جلوه گاه ] görünme yeri.

cilvegâh olmak yatak teşkil etmek, yurt olmak.

cilveger (A.-F.) [ 1 [جلوه گر .görünen. 2.kırıtan.

cilvesâz (A.-F.) [ جلوه ساز ] kırıtan, cilve yapan.

cimâ’ (A.) [ جماع ] cinsel ilişki.

cimâ’ etmek cinsel ilişkide bulunmak.

cinâ’î (A.) [ جنائی ] cinayetle ilgili.

cinân (A.) [ 1 [جنان .cennetler. 2.bahçeler.

cinayetkâr (A.-F.) [ جنایتکار ] câni, cinayet işleyen.

cinâze (A.) [ جنازه ] tabut.

cindar (A.-F.) [ جندار ] cinci, afsuncu.

cindarlık (A.-F.-T.) cincilik, afsunculuk, muskacılık.

cinnet (A.) [ جنت ] çıldırma.

78

cins (A.) [ 1 [جنس .tür. 2.soy.

cinsî (A.) [ جنسی ] cinsel.

cirm (A.) [ جرم ] cismin kapladığı yer, hacim.

cism (A.) [ 1 [جسم .cisim, madde. 2.vücut, beden.

cismânî (A.) [ 1 [جسمانی .cisim ile ilgili. 2.bedensel.

cismen (A.) [ جسما ] bedenen.

cisr (A.) [ جسر ] köprü.

civan (F.) [ جوان ] genç.

civânân (F.) [ جوانان ] gençler.

civanbaht (F.) [ جوان بخت ] talihli.

civânî (F.) [ جوانی ] gençlik.

civânmerd (F.) [ 1 [جوانمرد .cömert. 2.soylu.

civâr (A.) [ جوار ] yakın çevre.

cîve (F.) [ جيوه ] cıva.

cizye (A.) [ جزیه ] gayrimüslim vergisi.

cû (F.) [ 1 [جو .arayan. 2.arama.

cû (F.) [ جو ] çay, ırmak.

cû’ (A.) [ جوش ] açlık.

cûce (F.) [ جوجه ] civciv.

cûd (A.) [ جود ] cömertlik.

cuğd (A.) [ جغد ] baykuş.

cûlâh (F.) [ 1 [جولاه .dokumacı. 2.çulha.

cum’a (A.) [ جمعه ] cuma.

79

cumhûr (A.) [ 1 [جمهور .halk. 2.kalabalık.

cumhûrî (A.) [ جمهوری ] cumhuriyetle ilgili.

cumhûriyyet (A.) [ جمهوریت ] cumhuriyet.

cûş (F.) [ 1 [جوش .coşku. 2.kaynama.

cûş eylemek coşmak, coşup taşmak.

cûşâcûş (F.) [ جوشاجوش ] coşkun, coşkulu.

cûşân (F.) [ 1 [جوشان .coşan. 2.kaynayan.

cûşiş (F.) [ جوشش ] coşku.

cûy (F.) [ 1 [جوی .arayan. 2.arama.

cûy (F.) [ جوی ] çay, ırmak.

cûybâr (F.) [ جویبار ] ırmak.

cûyende (F.) [ جوینده ] arayan.

cübn (A.) [ جبن ] korkaklık.

cüdâ (F.) [ جدا ] ayrı.

cüda kalmak ayrı düşmek, uzak kalmak.

cüdâyî (F.) [ جدایی ] ayrılık.

cüdrân (A.) [ جدران ] duvarlar.

cüft (F.) [ جفت ] çift.

cüfte (F.) [ جفته ] çifte.

cühelâ (A.) [ جهلاء ] cahiller.

cühhâl (A.) [ جهال ] cahiller.

cüllâh (A.) [ جلاه ] dokumacı, çulhacı.

cülûs (A.) [ 1 [جلوس .oturma. 2.tahta geçme.

80

cülûs etmek tahta geçmek.

cülûsiyye (A.) [ 1 [جلوسيه .tahta çıkan hükümdarın dağıttığı bahşiş. 2.tahta çıkan

hükümdar için yazılan şiir.

cümcüme (A.) [ جمجمه ] kafatası.

cümel (A.) [ جمل ] cümleler.

cümle (A.) [ 1 [جمله .bütün, tüm. 2.tümce.

cümleten (A.) [ جملة ] tümüyle

cümûd (A.) [ جمود ] donukluk.

cümûdiyye (A.) [ جمودیه ] buzul.

cünbân (F.) [ 1 [جنبان .sallayan. 2.sallanan.

cünbiş (F.) [ جنبش ] kıpırtı, hareket, sallanma.

cünd (A.) [ 1 [جند .asker. 2.ordu.

cündî (A.) [ جندی ] usta binici.

cündîlik (A.-T.) [ ] binicilik, at binme.

cünha (A.) [ جنحه ] küçük suç.

cünûd (A.) [ 1 [جنود .askerler. 2.ordular.

cürm (A.) [ جرم ] suç.

cürûf (A.) [ جروف ] maden atığı, maden posası.

cüsse (A.) [ جثه ] gövde, yapı.

cüstücû (F.) [ جست و جو ] arayış, arama.

cüvâl (F.) [ جوال ] çuval.

cüvân bk. civan.

cüz’ (A.) [ 1 [جزء .parça. 2.medrese alfabe kitabı.

81

cüz’î (A.) [ جزئی ] çok az.

cüz’iyyât (A.) [ جزئيات ] küçük şeyler, önemsiz şeyler.

cüzâm (A.) [ جذام ] cüzzam.

cüzdan (A.-F.) [ 1 [جزئدان .para çantası. 2.evrak çantası.

Ç-HARFİ

2009-07-01T08:23:00.001-07:00

çâbük (F.) [ چابک ] kıvrak, çevik, çabuk.

çâbükî (F.) [ چابکی ] kıvraklık, çeviklik, çabukluk.

çâbükpâ (F.) [ چابک پا ] ayağına çabuk.

çâbükrev (F.) [ چابک رو ] hızlı giden.

çâbüksüvar (F.) [ چابک سوار ] usta binici.

çâder (F.) [ 1 [چادر .çadır. 2.örtü, kadınların giydiği örtü.

çâdernişin (F.) [ چادرنشين ] göçebe, çadırda yaşayan.

çadır (F.) [ 1 [چادر .çadır. 2.örtü, kadınların giydiği örtü.

çağz (F.) [ چغز ] kurbağa.

çâh (F.) [ 1 [چاه .kuyu. 2.çukur.

çâk (F.) [ 1 [چاک .yırtık. 2.yırtmaç.

çâk etmek yırtmak.

çâk olmak yırtılmak.

çâkâçâk (F.) [ چاکاچاک ] kılıç şakırtısı.

çâker (F.) [ 1 [چاکر .kul. 2.hizmetkâr.

çâkerî (F.) [ 1 [چاکری .kulluk. 2.hizmetkârlık.

çâkûç (F.) [ چاکوچ ] çekiç.

çâlâk (F.) [ چالاک ] çevik, kıvrak.

çâlâkî (F.) [ چالاکی ] çeviklik, kıvraklık.

çâlik (F.) [ چاليک ] çelik çomak.

83

çâlpâre (F.) [ چارپاره ] çalpara.

çâme (F.) [ چامه ] şiir.

çâne (F.) [ چانه ] çene.

çâpâr (F.) [ 1 [چاپار .ulak. 2.postacı.

çâplûs (F.) [ چاپلوس ] dalkavuk.

çâr (F.) [ چار ] çare.

çâr (F.) [ چار ] dört.

çârçûbe (F.) [ چارچوبه ] çerçeve.

çardak (F.) [ چارطاق ] çardak.

çârdeh (F.) [ چارده ] ondört.

çâre (F.) [ 1 [چاره .tedbir. 2.çare. 3.ilaç, derman.

çârecû (F.) [ چاره جو ] çare arayan.

çâresâz (F.) [ چاره ساز ] çare bulan.

çâresâz olmak çare bulmak.

çâresâzî (F.) [ چاره سازی ] çare bulma.

çârgâh (F.) [ چارگاه ] Türk musikîsinde bir makam.

çârgûşe (F.) [ چارگوشه ] dört köşe.

çarh (F.) [ 1 [چرخ .tekerlek. 2.çarkıfelek. 3.felek. 4.tef. 5.çıkrık.

çarmıh (F.) [ چارميخ ] çarmıh.

çârnâçâr (F.) [ چارناچار ] ister istemez, çaresiz, mecburen.

çârpâ (F.) [ چارپا ] dört ayaklı.

çârsû (F.) [ چارسو ] dört yön.

çârsû (F.-A.) [ چارسو ] çarşı.

84

çârşeb (F.) [ چارشب ] çarşaf.

çârşenbe (F.) [ چارشنبه ] çarşamba.

çârtâk (F.) [ 1 [چارطاق .çardak. 2.kare şeklinde çadır.

çârüm (F.) [ چارم ] dördüncü.

çâryâr (F.) [ چاریار ] dört halife, Ebubekir, Ömer, Osman ve Ali.

çâşni (F.) [ چاشنی ] çeşni.

çâşnigîr (F.) [ چاشنی گير ] çeşnici.

çâşt (F.) [ چاشت ] kuşluk vakti.

çeğâle (F.) [ چغاله ] çağla.

çeh (F.) [ 1 [چه .kuyu. 2.çukur.

çehâr (F.) [ چهار ] dört.

çehre (F.) [ چهره ] yüz.

çehreperdâz (F.) [ چهره پرداز ] ressam.

çekâçâk (F.) [ چکاچاک ] kılıç şakırtısı.

çekîde (F.) [ چکيده ] damlamış.

çekûç (F.) [ چکوچ ] çekiç.

çelîpâ (F.) [ چليپا ] haç.

çem (F.) [ 1 [چم .salınma. 2.süslü.

çemen (F.) [ 1 [چمن .çimenlik, çayırlık. 2.yeşillik.

çemenzâr (F.) [ چمنزار ] çimenlik.

çenâr (F.) [ چنار ] çınar.

çenber (F.) [ 1 [چنبر .çember. 2.kasnak.

çend (F.) [ 1 [چند .kaç. 2.birkaç. 3.ne zamana kadar.

85

çendan (F.) [ چندان ] o kadar, onca.

çendin (F.) [ چندین ] bu kadar, bunca.

çeng (F.) [ 1 [چنگ .pençe. 2.el. 3.harp, çeng.

çengâl (F.) [ 1 [چنگال .pençe. 2.çengel.

çengî (F.) [ 1 [چنگی .çeng çalan. 2.dansöz, çengi.

çep (F.) [ چپ ] sol.

çerâ (F.) [ چرا ] otlama.

çerâgâh (F.) [ چراگاه ] otlak.

çerâğ (F.) [ 1 [چراغ .mum. 2.kandil.

çerâğân (F.) [ چراغان ] aydınlatma, donatma.

çerâkese (A.) [ چراکسه ] çerkesler.

çerb (F.) [ چرب ] semiz.

çerbzebân (F.) [ 1 [چرب زبان .yaltakçı. 2.ağzı laf yapan.

çerh (F.) [ 1 [چرخ .çark. 2.felek. 3.tekerlek. 4.çıkrık. 5.çarkıfelek. 6.tef.

çerm (F.) [ چرم ] deri.

çeşm (F.) [ چشم ] göz.

çeşmân (F.) [ چشمان ] gözler.

çeşmderîde (F.) [ چشم دریده ] arsız.

çeşme (F.) [ 1 [چشمه .pınar. 2.çeşme.

çetr (F.) [ 1 [چتر .gölgelik. 2.şemsiye.

çevgân (F.) [ چوگان ] çevgen.

çeyrek (F.) [ چهاریک ] dörtte bir, çeyrek.

çîgûne (F.) [ چگونه ] nasıl.

86

çigûnegî (F.) [ چگونگی ] nitelik.

çihâr (F.) [ چهار ] dört.

çihar yâr (F.) [ چهاریار ] dört halife. Ebubekir, Ömer, Osman, Ali.

çihârüdü (F.) [ چهار و دو ] dört ve iki.

çihârüse (F.) [ چهار و سه ] dört ve üç.

çihârüyek (F.) [ چهار و یک ] dört ve bir.

çihil (F.) [ چهل ] kırk.

çihilpâ (F.) [ چهل پا ] kırkayak.

çihre (F.) [ چهره ] yüz.

çil (F.) [ چل ] kırk.

çile (F.) [ 1 [چله .kırk günlük ibadet. 2.sıkıntı, azap. 3.iplik demeti.

çilekeş (F.) [ چله کش ] çile çeken, acı çeken.

çimen (F.) [ چمن ] çimenlik.

çîn (F.) [ چين ] kırışık.

çirâğ (F.) [ 1 [چراغ .mum. 2.kandil. 2.çırak.

çîredest (F.) [ چيره دست ] yetenekli, becerikli.

çirk (F.) [ 1 [چرک .kir. 2.irin.

çirkâb (F.) [ چرک آب ] pis su.

çirkîn (F.) [ 1 [چرکين .kirlenmiş. 2.çirkin.

çîz (F.) [ چيز ] şey.

çûb (F.) [ 1 [چوب .sopa. 2.odun. 3.tahta.

çûbân (F.) [ چوبان ] çoban.

çûbek (F.) [ 1 [چوبک .tokmak, tokaç. 2.çomak.

87

çun (F.) [ 1 [چون .gibi. 2.mademki. 3.nasıl. 4.için. 5.çünkü.

çün (F.) [ 1 [چن .gibi. 2.mademki. 3.nasıl. 4.için. 5.çünkü.

çünki (F.) [ چونکه ] çünkü.

çüst (F.) [ چست ] çevik, kıvrak.

çüstî (F.) [ چستی ] çeviklik, kıvraklık.

çüvâl (F.) [ چوال ] çuval.

çüvaldûz (F.) [ چوالدوز ] çuvaldız

D-HARFİ

2009-07-01T08:22:00.001-07:00

dâ’î (A.) [ 1 [داعی .dua eden, duacı. 2.davet eden.

dâ’ussıla (A.) [ داء الصله ] yurdunu özleme, köyünü özleme.

dâd (F.) [ 1 [داد .adalet. 2.iyilik, ihsan.

dâd (F.) [ 1 [داد .verme. 2.verdi. 3.vergi.

dâdgâh (F.) [ دادگاه ] mahkeme.

dâdhâh (F.) [ دادخواه ] davacı.

dâdres (F.) [ دادرس ] imdada koşan.

dâdû (F.) [ دادو ] dadı.

dâdüferyâd (F.) [ دادوفریاد ] feryat figan.

dâdüsited (F.) [ داد و ستد ] alışveriş.

dâfi’ (A.) [ دافع ] uzaklaştıran, defeden.

dâğ (F.) [ 1 [داغ .yara. 2.kızgın demirle vurulmuş işaret.

dağal (F.) [ دغل ] hile, hilehurda, alavere dalavere.

dağalbâz (F.) [ دغل باز ] hileci.

dağdağa (A.) [ دغدغه ] telaş, gürültü patırtı.

dâhî (A.) [ داهی ] deha sahibi.

dâhil (A.) [ داخل ] iç, içeri.

dâhil olmak içeri girmek.

dâhile (A.) [ داخله ] iç, iç yüz.

dâhilen (A.) [ داخلا ] içten.

89

dâhilî (A.) [ داخلی ] iç ile ilgili, iç yüze ait.

dâhiliye (A.) [ داخليه ] iç ile ilgili, iç yüze ait.

dahl (A.) [ دخل ] müdahale etme, karışma.

dahme (F.) [ 1 [ضخمه .mezar. 2.mezarlık. 3.lahit.

dâim (A.) [ دائم ] sürekli, devamlı.

dâimî (A.) [ دائمی ] sürekli, devamlı.

dâir (A.) [ 1 [دائر .ilişkin, hakkında. 3.dönen.

dâire (A.) [ 1 [دائره .daire. 2.büro, ofis. 3.devlet dairesi. 4.tef, zilli tef.

dâirenmâdâr (A.) [ دائرا مادار ] çepeçevre.

dâirevî (A.) [ دائروی ] dairemsi.

dâirezen (A.-F.) [ دائره زن ] daire çalan.

dâiye (A.) [ 1 [داعيه .arzu, istek. 2.iddia.

dakâyık (A.) [ 1 [دقایق .incelikler. 2.dakikalar.

dakîk (A.) [ 1 [دقيق .ince, hassas. 2.dakika şaşmayan.

dakîka (A.) [ 1 [دقيقه .incelik. 2.dakika.

dalâlet (A.) [ ضلالت ] sapkınlık.

dâll (A.) [ دال ] delalet eden.

dâlle (A.) [ ضاله ] sapık, yoldan çıkmış.

dâm (F.) [ 1 [دام .tuzak, kapan. 2.besi hayvanı.

dâmâd (F.) [ داماد ] damat, güveyi.

dâmân (F.) [ دامان ] etek.

dâmen (F.) [ دامن ] etek.

dâmenâlûde (F.) [ دامن آلوده ] iffetsiz.

90

dâmenbûs (F.) [ دامن بوس ] etek öpen.

dâmene (F.) [ دامنه ] yamaç, dağ eteği.

dâmengîr (F.) [ 1 [دامن گير .davacı, şikayetçi. 2.eteğe sarılan.

dâmgâh (F.) [ دامگاه ] tuzak kurulmuş yer.

dân (F.) [ دان ] bilen.

dân (F.) [ دان ] kap.

dânâ (F.) [ دانا ] bilgili, iyi bilen.

dâne (F.) [ 1 [دانه .tohum. 2.yem. 3.tane.

dânende (F.) [ داننده ] bilen.

dâng (F.) [ دانگ ] altıdabirlik dirhem.

dâniş (F.) [ 1 [دانش .bilgi. 2.bilim.

dânişâmûz (F.) [ دانش آموز ] öğrenci.

dânişgâh (F.) [ دانشگاه ] üniversite.

dânişmend (F.) [ 1 [دانشمند .bilgin, alim. 2.stajiyer kadı.

dânişver (A.) [ دانشور ] bilgin.

dâr (A.) [ 1 [دار .yurt. 2.ev.

dâr (F.) [ دار ] dar ağacı.

dâr (F.) [ دار ] sahip olan, bulunduran, tutan.

dâr -ı bekâ [ دار بقا ] ahiret.

dâr -ı fenâ [ دار فنا ] dünya.

dârâ (F.) [ 1 [دارا .sahip. 2.büyük hükümdar.

darabân (A.) [ 1 [ضربان .çarpıntı. 2.vuruş.

darabât (A.) [ 1 [ضربات .darbeler, vuruşlar.

91

darb (A.) [ 1 [ضرب .vuruş. 2.para basımı. 3.dövme.

darbe (A.) [ 1 [ضربه .vuruş, darbe. 2.bela.

darbhâne (A.) [ ضرب خانه ] darphane, para basımevi.

darbımesel (A.-F.) [ ضرب مثل ] atasözü.

dârçîn (F.) [ دارچين ] tarçın.

dârende (F.) [ دارنده ] sahip.

darîr (A.) [ ضریر ] doğuştan kör.

dârû (F.) [ دارو ] ilaç.

dârûhâne (F.) [ داروخانه ] eczane.

dârülaceze (A.) [ دارالعجزه ] düşkünler evi.

dârülbedâyi (A.) [ دارالبدایع ] konservatuvar.

dârülelhân (A.) [ دارالالحان ] konservatuvar.

dârüleytâm (A.) [ دارالایتام ] yetimhane.

dârülfünun (A.) [ دارالفنون ] üniversite.

dârülhilâfe (A.) [ 1 [دارالخلافه .İstanbul. 2.halifelik merkezi.

dârülkütüb (A.) [ دارالکتب ] kütüphane.

dârülmuallimât (A.) [ دارالمعلمات ] kız öğretmen okulu.

dârülmuallimîn (A.) [ دارالمعلمين ] erkek öğretmen okulu.

dârülmülk (A.) [ دارالملک ] başkent.

dârülvilâde (A.) [ دارالولاده ] doğumevi.

dârüssaltana (A.) [ دارالسلطنه ] İstanbul.

dârüsselam (A.) [ 1 [دارالسلام .Bağdat. 2.cennet.

dâs (F.) [ داس ] orak.

92

dâstân (F.) [ 1 [داستان .destan. 2.hikaye. 3.masal.

dâstânî (F.) [ داستانی ] destânî, kahramanlıkla ilgili, epik.

davâ (A.) [ 1 [دعوی .dava. 2.teorem. 3.mesele.

dâver (F.) [ 1 [داور .yargıç. 2.hükümdar. 3.Tanrı.

davet (A.) [ دعوت ] çağrı.

dâye (F.) [ دایه ] dadı.

dâyin (A.) [ داین ] alacaklı.

deâvî (A.) [ دعاوی ] davalar.

debbağ (A.) [ دباغ ] sepici.

debdebe (A.) [ دبدبه ] gösteriş.

debir (F.) [ دبير ] katip.

ded (F.) [ دد ] yırtıcı hayvan.

def (F.) [ دف ] tef.

def’ (A.) [ دفع ] uzaklaştırma.

def’ edilmek 1.uzaklaştırılmak. 2.giderilmek.

def’ etmek 1.uzaklaştırmak. 2.gidermek.

def’a (A.) [ دفعه ] kez, kere, defa.

def’aten (A.) [ دفعة ] bir defada.

defaât (A.) [ دفعات ] kereler, defalar.

defâin (A.) [ دفائن ] gömüler, defineler.

defâtir (A.) [ دفاتير ] defterler.

define (A.) [ دفينه ] gömü.

defn (A.) [ دفن ] gömme, defin.

93

defter (A.) [ دفتر ] defter.

defterdâr (A.-F.) [ 1 [دفتردار .ildeki en üst düzey maliye yetkilisi. 2.maliye bakanı.

defzen (A.-F.) [ دفزن ] tef çalan.

deh (F.) [ ده ] on.

dehâ (A.) [ دها ] dahilik.

dehâlet (A.) [ 1 [دخالت .karışma. 2.sığınma.

dehâlîz (A.) [ دهاليز ] dehlizler.

dehân (F.) [ دهان ] ağız.

dehânbeste (F.) [ دهان بسته ] suskun.

dehen (F.) [ دهن ] ağız.

dehliz (A.) [ دهليز ] koridor.

dehr (A.) [ 1 [دهر .dünya. 2.devir, zamane.

dehrî (A.) [ دهری ] materyalist.

dehriyye (A.) [ دهریه ] materyalistlik.

dehşetâver (A.-F.) [ دهشت آور ] dehşet verici.

dehşetengîz (A.-F.) [ دهشت انگيز ] ürkünç, dehşet verici.

dekâkîn (A.) [ دکاکين ] dükkanlar.

delâil (A.) [ دلائل ] kanıtlar, deliller.

delâlet (A.) [ دلالت ] delillik, yol gösterme.

delâlet etmek 1.yol göstermek. 2.anlamına gelmek.

delîl (A.) [ 1 [دليل .kanıt. 2.rehber. 3.şahit.

delk (F.) [ دلق ] derviş hırkası.

dellâk (A.) [ دلاک ] tellak.

94

dellâl (A.) [ دلال ] komisyoncu, tellal.

delv (A.) [ 1 [دلو .kova. 2.kova burcu.

dem (A.) [ دم ] kan.

dem (F.) [ 1 [دم .zaman. 2.nefes. 3.içki.

demâdem (F.) [ دمادم ] her an.

dembedem (F.) [ دمبدم ] her an.

demsâz (F.) [ 1 [دمساز .yakın arkadaş.2.sırdaş.

denâet (A.) [ دنائت ] alçaklık.

dendân (F.) [ دندان ] diş.

dendanmüzd (F.) [ دندان مزد ] diş kirası.

denî (A.) [ دنی ] alçak.

der (F.) [ در ] kapı.

derâhim (A.) [ دراهم ] dirhemler.

derakab (F.-A.) [ درعقب ] ardından, hemen, derhal, hemen ardından.

derâmed (F.) [ در آمد ] kazanç, gelir.

derâz (F.) [ دراز ] uzun.

derbân (F.) [ دربان ] kapıcı.

derbâr (F.) [ دربار ] saray.

derbeder (F.) [ دربدر ] aylak, avare.

derbend (F.) [ 1 [دربند .dar geçit. 2.sınır kalesi. 3.hudut.

derc (A.) [ درج ] içine alma, biriktirme.

derc edilmek içine alınmak.

derc etmek içine almak.

95

derd (F.) [ 1 [درد .dert. acı. 3.ağrı.

derdâ (F.) [ دردا ] ne yazık ki, eyvahlar olsun.

derdest (F.) [ 1 [دردست .yakalama. 2.el altında olma.

derdest edilmek yakalanmak.

derdest etmek yakalamak.

derdiser (F.) [ درد سر ] baş belası, baş ağrısı, sorun, problem.

derdmend (F.) [ دردمند ] dertli.

derecât (A.) [ درجات ] dereceler.

derece (A.) [ 1 [درجه .derece. 2.aşama. 3.kat. 3.miktar.

derekât (A.) [ 1 [درکات .katlar. 2.basamaklar.

dereke (A.) [ 1 [درکه .kat. 2.basamak.

derende (F.) [ درنده ] yırtıcı.

dergâh (F.) [ 1 [درگاه .dergah. 2.saray. 3.tekke. 4.tapı, huzur.

derhâl (F.-A.) [ درحال ] hemen.

derhâst (F.) [ 1 [درخواست .istek, talep, rica. 2.dilekçe.

derhâtır (F.-A.) [ 1 [در خاطر .hatırlama. 2.hatırda tutma.

derhâtır ettirmek hatırlatmak, akla getirmek.

derhâtır eylemek hatırlamak.

derhor (F.) [ درخور ] layık.

derîçe (F.) [ 1 [دریچه .pencere. 2.küçük kapı.

derk (A.) [ 1 [درک .anlama, idrak etme. 2.alma.

derk etmek anlamak, idrak etmek.

derkenâr (F.-A.) [ درکنار ] kenar yazısı.

96

dermân (F.) [ 1 [درمان .ilaç. 2.çare. 3.güç.

dermânde (F.) [ 1 [درمانده .aciz. 2.zavallı.

dermeyân (F.) [ درميان ] ortada.

dermeyân edilmek ortaya konulmak, ele alınmak.

dermeyân etmek ortaya koymak, ele almak.

derpîş (F.) [ درپيش ] göz önünde.

derpîş edilmek göz önünde bulundurulmak.

derpîş etmek göz önünde bulundurmak.

derrâk (A.) [ دراک ] anlayışlı.

derre (F.) [ دره ] dere.

dersaadet (F.-A.) [ در سعادت ] İstanbul.

dershân (A.-F.) [ درسخوان ] öğrenci.

deruhde edilmek üste alınmak, görev bilinmek.

deruhde etmek üstüne almak.

derûn (F.) [ 1 [درون .iç, içerisi. 2.gönül.

derûnî (F.) [ درونی ] içten gelen, içe ait.

dervâze (F.) [ 1 [دروازه .ana kapı. 2.kale kapısı. 3.şehir kapısı.

dervîş (F.) [ 1 [درویش .yoksul. 2.tarikat şeyhine bağlı mürit.

dervîşân (F.) [ درویشان ] dervişler.

deryâ (F.) [ دریا ] deniz.

deryâdil (F.) [ 1 [دریادل .gönlü zengin. 2.büyük himmetli.

deryâneverd (F.) [ دریانورد ] denizci.

derzî (F.) [ درزی ] terzi.

97

desâis (A.) [ دسائس ] hileler, oyunlar.

desîse (A.) [ دسيسه ] hile, oyun.

desîsekâr (A.-F.) [ دسيسه کار ] hileci, düzenbaz.

dessâs (A.) [ دساس ] hileci, düzenbaz.

dest (F.) [ دست ] el.

destân (F.) [ 1 [دستان .hikaye. 2.destan. 3.masal.

destâr (F.) [ دستار ] sarık.

destâvîz (F.) [ دستاویز ] küçük hediye.

destbedest (F.) [ دست بدست ] elden ele.

destbûs (F.) [ دست بوس ] el öpen.

destbûsî (F.) [ دست بوسی ] el öpme.

deste (F.) [ 1 [دسته .grup. 2.demet. 3.kulp.

destere (F.) [ دستره ] testere, bıçkı.

destgâh (F.) [ 1 [دستگاه .tezgah. 2.atölye. 3.halı dokuma tezgahı.

destgîr (F.) [ دستگير ] elden tutan, yardım eden.

destî (F.) [ دستی ] testi.

destkâr (F.) [ دستکار ] il işi.

destmâl (F.) [ 1 [دستمال .mendil. 2.el bezi.

destmüzd (F.) [ 1 [دست مزد .ücret, el emeği. 2.bahşiş.

destres (F.) [ دسترس ] ulaşma, elde etmek.

destres olmak ulaşmak, elde etmek.

destres olunmak ulaşılmak.

destûr (F.) [ 1 [دستور .izin. 2.zerdüşt rahibi. 3.uzak dur. 4.izin ver.

98

deşne (F.) [ دشنه ] hançer.

deşt (F.) [ 1 [دشت .kır. 2.ova. 3.çöl.

devâ (A.) [ 1 [دواء .ilaç. 2.çare.

devâbb (A.) [ 1 [دواب .yük hayvanları. 2.binek hayvanları.

devâir (A.) [ دوائر ] daireler.

devâm (A.) [ 1 [دوام .süreklilik. 2.kalıcılık. 3.devam.

devâsâz (A.-F.) [ 1 [دواساز .çare olan. 2.tedavi eden, şifa veren.

devât (A.) [ دوات ] divit.

devâvîn (A.) [ دواوین ] divanlar.

deverân (A.) [ دوران ] dönme, dolaşma, dolaşım.

deverân etmek dönmek, dolanmak.

devlet (A.) [ 1 [دولت .devlet. 2.talih. 3.mevki.

devr (A.) [ 1 [دور .devir. 2.dönme.

devrân (A.) [ دوران ] felek, zamane.

devre (A.) [ دوره ] dönem.

dey (F.) [ دی ] kış.

deyn (A.) [ دین ] borç.

deyr (A.) [ دیر ] manastır.

dıl’ (A.) [ ضلع ] kenar.

dırâz (F.) [ دراز ] uzun.

dî (F.) [ دی ] dün.

dîbâ (F.) [ دیبا ] ipekli kumaş.

dîbâce (F.) [ دیباجه ] giriş, önsöz.

99

dicâce (A.) [ دجاجه ] tavuk.

dîdâr (F.) [ 1 [دیدار .görüşme, buluşma. 2.yüz.

dîde (F.) [ دیده ] görmüş.

dîde (F.) [ دیده ] göz.

dîdegân (F.) [ دیدگان ] gözler.

dîg (F.) [ دیگ ] tencere.

diger (F.) [ دگر ] diğer, başka.

dîgergûn (F.) [ دگرگون ] başka.

dîgerkâm (F.) [ دیگرکام ] başkalarını düşünen.

dih (F.) [ ده ] köy.

dihât (F.) [ دهات ] köyler.

dihhodâ (F.) [ 1 [دهخدا .köy ağası. 2.köy kahyası.

dihkân (F.) [ 1 [دهقان .çiftçi. 2.köy ağası.

dikkat (A.) [ 1 [دقت .dakiklik. 2.incelik. 3.dikkat.

dil (F.) [ دل ] gönül.

dilârâ (F.) [ دل آرا ] gönül süsleyen.

dilâşûb (F.) [ دل آشوب ] gönül karıştıran, sevgili.

dilâver (F.) [ دلاور ] yürekli, yiğit.

dilâvîz (F.) [ دلاویز ] güzel, gönül çekici.

dilâzâr (F.) [ دل آزار ] gönül kıran, inciten.

dilâzürde (F.) [ دل آزرده ] kalbi kırık.

dilbâz (F.) [ دلباز ] gönül şenlendiren.

dilbend (F.) [ دلبند ] gönül bağlanan, sevgili.

100

dilber (F.) [ دلبر ] gönül alan, güzel, sevgili.

dilbeste (F.) [ دلبسته ] gönlü bağlanmış, aşık.

dilcû (F.) [ دلجو ] gönlün aradığı, güzel, sevgili.

dildâde (F.) [ دل داده ] gönlünü vermiş, aşık.

dildâr (F.) [ دلدار ] gönül tutan, sevgili.

dildüzd (F.) [ دل دزد ] gönül hırsızı.

dilefgâr (F.) [ دل افگار ] gönlü yaralı, aşık.

dilefrûz (F.) [ دل افروز ] gönül aydınlatan, sevgili.

dilfigâr (F.) [ دل فگار ] gönlü yaralı, aşık.

dilfirîb (F.) [ دل فریب ] gönül aldatan, sevgili.

dilgîr (F.) [ دلگير ] kırgın, alınmış.

dilgüdâz (F.) [ دل گداز ] gönül eriten, yürek törpüsü.

dilgüşâ (F.) [ دلگشا ] iç açıcı, ferahlık verici.

dilhâh (F.) [ دلخواه ] gönlün istediği.

dilhaste (F.) [ دلخواسته ] gönlü yaralı.

dilhırâş (F.) [ دل خراش ] yürek parçalayan.

dilhûn (F.) [ دلخون ] yüreği kanlı, içi kan ağlayan.

dilîr (F.) [ دلير ] yürekli, yiğit.

dilkeş (F.) [ دلکش ] cazibeli, gönül çekici.

dilnişîn (F.) [ دلنشين ] makbul, hoş.

dilnüvaz (F.) [ دل نواز ] gönül okşayan.

dilpesend (F.) [ دل پسند ] gönlün beğendiği.

dilrübâ (F.) [ دلربا ] gönül hırsızı, gönül çalan.

101

dilsûhte (F.) [ دل سوخته ] bağrı yanık, gönlü yaralı.

dilsûz (F.) [ دلسوز ] yürek yakan.

dilşâd (F.) [ دلشاد ] gönlü şen.

dilşâd etmek gönlünü şenlendirmek, mutlu etmek.

dilşâd olmak gönlü şenlenmek, mutlu olmak.

dilşikâr (F.) [ دل شکار ] gönül avcısı.

dilşiken (F.) [ دل شکن ] kalp kıran.

dilşikeste (F.) [ دل شکسته ] kalbi kırık.

dilteng (F.) [ دل تنگ ] yüreği daralmış, sıkıntılı.

dilteşne (F.) [ دل تشنه ] can atan.

dimâğ (A.) [ 1 [ دماغ .beyin. 2.bilinç, şuur.

dindârî (A.-F.) [ دینداری ] dindarlık.

dînen (A.) [ دینا ] dince, din bakımından.

dînî (A.) [ دینی ] dinsel.

dîr (F.) [ دیر ] geç.

dirahşân (F.) [ درخشان ] parlak, parlayan.

diraht (F.) [ درخت ] ağaç.

dirâyetli (A.-T.) bilgili ve kavrama yeteneği olan.

direfş (F.) [ 1 [ درفش .sancak. 2.bayrak.

direm (F.) [ درم ] dirhem, akçe, gümüş para.

dirîğ (F.) [ دریغ ] esirgeme.

dirîğ etmek esirgemek.

dirîğâ (F.) [ دریغا ] ne yazık ki, vah vah, eyvahlar olsun.

102

dîrîn (F.) [ دیرین ] eski.

dîrîne (F.) [ دیرینه ] eski.

dîşeb (F.) [ دیشب ] dün gece.

dîvân (A.) [ 1 [ دیوان .meclis. 2.padişah meclisi. 3.şairin şiirlerinin bir araya

getirildiği eser.

dîvâne (F.) [ دیوانه ] deli, çılgın.

dîvânegî (F.) [ دیوانگی ] delilik, çılgınlık.

dîvâr (F.) [ دیوار ] duvar.

diyâr (A.) [ دیار ] ülke, topraklar, memleket.

dizdâr (F.) [ دزدار ] kale muhafızı.

dost (F.) [ 1 [ دوست .sevgili. 2.yakın arkadaş. 3.Tanrı.

dostâne (F.) [ دوستانه ] dostça.

dostî (F.) [ دوستی ] dostluk.

dostkâm (F.) [ دوستکام ] dost canlısı.

duâgû (A.-F.) [ دعاگو ] duacı, dua eden.

dûçâr (F.) [ دچار ] uğramış, yakalanmış, maruz kalmış.

dûçâr etmek uğratmak, müptela etmek.

dûçâr olmak uğramak, müptela olmak.

dûd (A.) [ دود ] böcek, kurtçuk, kurt.

dûd (F.) [ دود ] duman.

dûde (F.) [ دوده ] is.

dûdmân (F.) [ دودمان ] soy sop.

dûğ (F.) [ دوغ ] ayran.

103

duhân (A.) [ 1 [ دخان .tütün. 2.duman.

duht (F.) [ دخت ] kız.

duhter (F.) [ دختر ] kız.

duhûl (A.) [ دخول ] giriş, içeri girme.

duhûl etmek girmek, içeri girmek.

duhûliye (A.) [ دخوليه ] giriş ücreti.

dumûr (A.) [ دمور ] körelme.

dûn (A.) [ 1 [ دون .aşağı, alt. 2.aşağılık, adi.

dûnperver (A.-F.) [ دون پرور ] aşağılık kimseleri koruyan.

dûr (F.) [ دور ] uzak.

dûrbîn (F.) [ دوربين ] dürbün.

dûrdest (F.) [ دوردست ] ırak, çok uzak.

dûrendîş (F.) [ دوراندیش ] ileri görüşlü, ileriyi düşünen.

dûrî (F.) [ دوری ] uzaklık.

durûb-i emsâl (A.-F.) [ ضروب امثال ] atasözleri.

durûd (F.) [ 1 [ درود .övgü. 2.selam.

dûst (F.) [ 1 [ دوست .dost. 2.sevgili. 3.Tanrı.

dûş (F.) [ دوش ] dün gece.

dûş (F.) [ دوش ] omuz.

dûşîze (F.) [ دوشيزه ] kız, matmazel.

dûzah (F.) [ دوزخ ] cehennem.

dü (F.) [ دو ] iki.

dübâre (F.) [ دوباره ] tekrar, yeniden.

104

dübb (A.) [ دب ] ayı.

dübür (A.) [ 1 [ دبر .makat. 2.arka.

dücâce (A.) [ دجاجه ] tavuk.

düçar-ı inkıtâ olmak kesintiye uğramak.

düdil (F.) [ دودل ] ikircikli, tereddütlü.

dühûr (A.) [ 1 [ دهور .devirler. 2.dünyalar.

dühül (F.) [ دهل ] davul.

düm (F.) [ دم ] kuyruk.

dümbâl (F.) [ 1 [ دنبال .kuyruk. 2.peş, art.

dümel (A.) [ دمل ] kan çıbanı.

dümûy (F.) [ دوموی ] kırçıl.

dünbâl (F.) [ 1 [ دنبال .kuyruk. 2.peş, art.

dünbek (F.) [ دنبک ] dümbelek.

dünîm (F.) [ دونيم ] ikiye bölünmüş.

dünyâperest (A.-F.) [ دنياپرست ] dünya düşkünü.

dünyevî (A.) [ دنيوی ] dünya ile ilgili.

dürc (A.) [ 1 [ درج .kutu. 2.mücevher kutusu. 3.sevgilinin küçük ağzı.

dürd (F.) [ درد ] tortu.

dürdâne (A.-F.) [ 1 [ دردانه .inci tanesi. 2.sevgili.

dürdkeş (F.) [ دردکش ] tortulu şarap içen.

dürer (A.) [ درر ] inciler.

dürr (A.) [ در ] inci.

dürrâ’a (A.) [ دراعه ] ferace.

105

dürre (A.) [ دره ] iri inci.

dürû (F.) [ دورو ] ikiyüzlü.

dürûğ (F.) [ دروغ ] yalan.

dürûğzen (F.) [ دروغ زن ] yalancı.

dürûs (A.) [ دروس ] dersler.

dürüst (F.) [ 1 [ درست .sağlıklı. 2.tam. 3.doğru.

dürüşt (F.) [ 1 [ درشت .kaba. 2.iri. 3.kalın.

düstûr (A.) [ 1 [ دستور .kural, prensip. 2.kanun kitabı.

düşenbe (F.) [ دوشنبه ] pazartesi.

düşine (F.) [ دوشينه ] dün geceki.

düşmen (F.) [ دشمن ] düşman.

düşnâm (F.) [ دشنام ] küfür, sövgü.

düşvâr (F.) [ دشوار ] güç.

düvâzdeh (F.) [ دوازده ] oniki.

düvel (A.) [ دول ] devletler.

düvist (F.) [ دویست ] ikiyüz.

düvüm (F.) [ دوم ] ikinci.

düyûn (A.) [ دیون ] borçlar.

düzd (F.) [ دزد ] hırsız.

düzdî (F.) [ دزدی ] hırsızlık.

düzdîde (F.) [ دزدیده ] çalıntı, çalınmış.

E-HARFİ

2009-07-01T08:21:00.001-07:00

eâcîb (A.) [ اعاجب ] şaşılası şeyler.

eamm (A.) [ اعم ] genelde, yaygın haliyle.

eâzım (A.) [ اعاظم ] büyükler, ileri gelenler.

eazz (A.) [ اعز ] çok değerli.

eb (A.) [ 1 [ اب .baba. 2.ata, ced.

eb’âd (A.) [ 1 [ ابعاد .boyutlar. 2.uzunluklar.

eb’ad (A.) [ ابعد ] çok uzak.

ebâbil (A.) [ ابابيل ] kırlangıç.

ebâtil (A.) [ اباطل ] saçma sapan sözler, ipe sapa gelmez şeyler.

ebced (A.) [ ابجد ] sayısal değer verilmiş arap alfabesi.

ebcedhân (A.-F.) [ 1 [ ابجدخوان .okula yeni başlamış öğrenci. 2.acemi,

deneyimsiz.

ebdâl (A.) [ ابدال ] derviş, abdal.

ebdân (A.) [ ابدان ] bedenler.

ebed (A.) [ ابد ] sonsuz gelecek zaman.

ebeden (A.) [ ابدا ] asla, hiçbir zaman.

ebedî (A.) [ ابدی ] sonsuz.

ebediyyen (A.) [ ابدیا ] sonsuza kadar, asla, hiçbir zaman

ebediyyet (A.) [ ابدیت ] sonsuzluk.

ebeveyn (A.) [ ابوین ] anababa.

107

ebhâr (A.) [ ابحار ] denizler.

ebhâs (A.) [ ابحاث ] bahisler, tartışmalar.

ebî (A.) [ ابی ] baba.

ebkem (A.) [ ابکم ] dilsiz.

eblak (A.) [ ابلق ] alacalı.

ebleh (A.) [ ابله ] bön.

eblehâne (A.-F.) [ ابلهانه ] bön bön.

eblehî (A.-F.) [ ابلهی ] bönlük.

ebnâ (A.) [ ابنا ] oğullar.

ebniye (A.) [ ابنيه ] binalar.

ebr (F.) [ ابر ] bulut.

ebrâlûd (F.) [ ابرآلود ] bulutlu.

ebrâr (A.) [ ابرار ] iyi insanlar, dürüst insanlar.

ebred (A.) [ ابرد ] dondurucu soğuk, çok soğuk.

ebreş (A.) [ 1 [ ابرش .alacalı at. 2.alaca.

ebrişüm (F.) [ ابریشم ] ipek, bükülü ipek.

ebrû (F.) [ ابرو ] kaş.

ebsâr (A.) [ ابصار ] gözler.

ebülbeşer (A.) [ ابوالبشر ] Âdem.

ebvâb (A.) [ 1 [ ابواب .kapılar. 2.bölümler, bâblar.

ebyât (A.) [ ابيات ] beyitler.

ebyaz (A.) [ ابيض ] bembeyaz.

ecânib (A.) [ اجانب ] yabancılar.

108

ecdâd (A.) [ اجداد ] atalar, cedler.

ecel (A.) [ اجل ] hayatın sonu.

ecell (A.) [ اجل ] çok büyük, ulular ulusu.

echel (A.) [ اجهل ] zırcahil.

echelüminkaragöz (A.-T.) [ اجهل من قره گوز ] zırcahil.

ecir (A.) [ 1 [ اجر .ödül. 2.ücret.

ecnâs (A.) [ اجناس ] türler, cinsler.

ecnebî (A.) [ اجنبی ] yabancı.

ecr (A.) [ 1 [ اجر .ödül. 2.ücret.

ecrâm (A.) [ اجرام ] cansız varlıklar.

ecrâm -ı semâviyye [ اجرام سماویه ]gök cisimleri.

ecsâd (A.) [ 1 [ اجساد .cesetler. 2.bedenler.

ecsâm (A.) [ 1 [ اجسام .cisimler. 2.vücutlar.

ecvef (A.) [ 1 [ اجوف .kof. 2.dangalak.

ecvibe (A.) [ اجوبه ] cevaplar.

eczâ (A.) [ 1 [ اجزا .parçalar. 2.ilaç hammaddeleri.

eczâhâne (A.-F.) [ اجزاخانه ] eczane.

ed’iye (A.) [ ادعيه ] dualar.

edâ (A.) [ 1 [ ادا .ödeme. 2.yapma, yerine getirme. 3.tarz, tavır. 4.çalım.

edeb (A.) [ 1 [ ادب .terbiye. 2.utanma duygusu. 3.edebiyat.

edepli (A.-T.) terbiyeli, edep sahibi.

edevât (A.) [ ادوات ] avadanlık, araçlar, aletler.

edîb (A.) [ 1 [ ادیب .edebiyatçı. 2.edepli.

109

edîbe (A.) [ 1 [ ادیبه .bayan edebiyatçı. 2.edepli bayan.

edille (A.) [ 1 [ ادله .deliller. 2.rehberler.

edîm (A.) [ ادیم ] tabaklanmış deri. 2.yüzey, yüz.

ednâ (A.) [ 1 [ ادنی .en aşağı. 2.alçak mı alçak.

edvâr (A.) [ ادوار ] devirler, çağlar.

edviye (A.) [ ادویه ] ilaçlar, devalar.

edyân (A.) [ ادیان ] dinler.

edyâr (A.) [ ادیار ] manastırlar.

ef’âl (A.) [ 1 [ افعال .fiiller. 2.hareketler, eylemler.

ef’î (A.) [ افعی ] engerek yılanı.

efâzıl (A.) [ 1 [ افاضل .seçkin insanlar. 2.bilginler.

efdal (A.) [ افضل ] en üstün, en iyi.

efgân (F.) [ افغان ] feryat etme, figan etme.

efkâr (A.) [ افکار ] fikirler, düşünceler.

efkâr -ı âmme [ افکار عامه ] kamuoyu.

eflâk (A.) [ افلاک ] gökler, felekler.

efrâd (A.) [ افراد ] fertler, bireyler.

efrenc (A.) [ افرنج ] Batılı, Avrupalı.

efsâne (F.) [ 1 [ افسانه .masal. 2.efsane.

efsâr (F.) [ افسار ] yular.

efser (F.) [ افسر ] subay.

efser (F.) [ افسر ] taç.

efsun (F.) [ افسون ] afsun, büyü.

110

efsunger (F.) [ 1 [ افسونگر .afsuncu. 2.büyüleyici.

efsûs (F.) [ افسوس ] yazık, çok yazık, eyvahlar olsun.

efsürde (F.) [ 1 [ افسرده .donuk. 2.üzgün, moral çöküntüsü içinde. 3.duygusuz.

efşüre (F.) [ افشره ] sıkılmış meyva suyu.

efvâc (A.) [ افواج ] bölükler.

efvâh (A.) [ افواه ] ağızlar.

efyûn (F.) [ افيون ] afyon.

efzâr (F.) [ افزار ] alet, araç gereç.

efzâyiş (F.) [ افزایش ] artış.

efzûn (F.) [ افزون ] fazla.

eger (F.) [ اگر ] eğer.

ehad (A.) [ 1 [ احد .bir, tek. 2.Tanrı.

ehâdîs (A.) [ احادیث ] hadisler.

ehadiyyet (A.) [ 1 [ احدیت .birlik. 2.Tanrı’nın birliği.

ehâlî (A.) [ اهالی ] ahali, halk.

ehass (A.) [ اخص ] başlıca.

ehdâf (A.) [ اهداف ] hedefler.

ehemm (A.) [ اهم ] en önemlisi.

ehemmiyet atfetmek önem vermek, önemsemek

ehemmiyet kesb eylemek önem kazanmak.

ehemmiyyet (A.) [ اهميت ] önem.

ehibbâ (A.) [ احبا ] dostlar.

111

ehil (A.) [ 1 [ اهل .maharet sahibi. 2.evcil. 3.bir yerde ikamet eden. 4.bir yere

mensup.

ehl (A.) [ 1 [ اهل .maharet sahibi. 2.evcil. 3.bir yerde ikamet eden. 4.bir yere

veya görüşe mensup.

ehl -i din [ اهل دین ] bir dine inananlar.

ehl -i hâl [ اهل حال ] halden anlayan

ehl -i hubre [ اهل خبره ] bilirkişi.

ehl -i îman [ اهل ایمان ] iman edenler, inananlar.

ehl -i salib [ اهل صليب ] haçlılar.

ehl -i vukûf [ اهل وقوف ] bilirkişi.

ehliyyet (A.) [ 1 [ اهليت .beceri sahipliği, yeterlilik, yetki. 3.yeterlilik belgesi.

ehrâm (A.) [ اهرام ] piramit.

ehrimen (F.) [ اهرمن ] kötülük tanrısı, şeytan.

ehsâs (A.) [ احساس ] duygular, hisler.

ehven (A.) [ 1 [ اهون .çok ucuz. 2.çok kolay.

ehzâb (A.) [ 1 [ احزاب .hizipler. 2.partiler. 3.gruplar.

eimme (A.) [ ائمه ] imamlar, önderler.

eizze (A.) [ 1 [ اعزه .azizler, ermişler. 2.saygın kişiler.

ejder (F.) [ 1 [ اژدر .büyük yılan. 2.ejderha.

ejderhâ (F.) [ 1 [ اژدرها .büyük yılan. 2.ejderha.

ekâbir (A.) [ اکابر ] büyükler, ileri gelenler.

ekâlîm (A.) [ 1 [ اقاليم .ülkeler. 2.büyük toprak parçaları.

ekall (A.) [ اقل ] en az.

ekalliyet (A.) [ اقليت ] azınlık.

112

ekârib (A.) [ اقارب ] yakınlar, akrabalar.

ekâvîl (A.) [ اقاویل ] sözler.

ekber (A.) [ اکبر ] en büyük.

ekdâr (A.) [ اکدار ] kederler, üzüntüler.

ekfân (A.) [ اکفان ] kefenler.

ekhâl (A.) [ اکحال ] sürmeler.

ekîd (A.) [ اکيد ] kesin.

ekîden (A.) [ اکيدا ] kesinlikle.

ekl (A.) [ اکل ] yeme.

ekl edilmek yenilmek.

ekmel (A.) [ اکمل ] mükemmel, tam.

eknâf (A.) [ اکناف ] yerler, yöreler, taraflar.

eknûn (F.) [ اکنون ] şimdi.

ekrem (A.) [ اکرم ] çok cömert.

ekser (A.) [ اکثر ] en çok.

ekserî (A.) [ 1 [ اکثری .çoğu. 2.çoğu kez.

ekseriyyâ (A.) [ اکثریا ] çoğu zaman, sık sık.

ekseriyyet (A.) [ اکثریت ] çoğunluk.

ekseriyyet -i ârâ [ اکثریت آراء ] oy çokluğu.

ekseriyyet -i mutlaka [ اکثریت مطلقه ] çoğunluk.

ektâf (A.) [ 1 [ اکتاف .omuzlar. 2.kürek kemikleri.

ekûl (A.) [ اکول ] pisboğaz.

ekvân (A.) [ 1 [ اکوان .dünyalar. 2.varlıklar.

113

ekyâl (A.) [ 1 [ اکيال .kileler. 2.ölçekler.

ekzeb (A.) [ اکذب ] kuyruklu yalan.

el’an (A.) [ الآن ] şimdi.

elaman (A.) [ الامان ] aman dileme, imdat, yardım

elbise (A.) [ البسه ] giysiler.

elem (A.) [ الم ] acı, üzüntü.

elemzede (A.-F.) [ الم زده ] elemli.

elf (A.) [ الف ] bin.

elfâz (A.) [ الفاظ ] sözler, lafızlar.

elhâc (A.) [ الحاج ] hacı.

elhâlet hâzihi (A.) [ الحالة هذه ] şimdiki, günümüzdeki

elhân (A.) [ الحان ] şarkılar, melodiler.

elhâsıl (A.) [ الحاصل ] sonuçta.

elifba (A.) [ الفبا ] alfabe.

elîm (A.) [ اليم ] acı, acıklı.

elîme (A.) [ اليمه ] acı, acıklı.

elkıssa (A.) [ القصه ] kısacası, sonuç olarak.

elsine (A.) [ السنه ] diller, lisanlar.

eltâf (A.) [ الطاف ] iyilikler, lütuflar.

elvâh (A.) [ الواح ] levhalar, tablolar.

elvân (A.) [ الوان ] renkler.

elvedâ (A.) [ الوداع ] elveda.

elviye (A.) [ الویه ] sancaklar.

114

elyâf (A.) [ الياف ] lifler.

elyevm (A.) [ اليوم ] bugün.

elzem (A.) [ الزم ] çok gerekli.

em’â (A.) [ امعا ] bağırsaklar.

emâkin (A.) [ اماکن ] mekanlar.

emân (A.) [ امان ] aman dileme.

emânât-ı mübâreke (A.-F.) [ امانات مبارکه ] kutsal emanetler.

emânet (A.) [ 1 [ امانت .eminlik. 2.emanet.

emânetdâr (A.-F.) [ امانت دار ] emanetçi.

emâneten (A.) [ امانة ] emanet olarak.

emârât (A.) [ امارات ] işaretler, belirtiler.

emâre (A.) [ اماره ] işaret, belirti.

emaret (A.) [ امارت ] beylik, emirlik.

emced (A.) [ امجد ] çok onurlu, çok şerefli.

emel (A.) [ امل ] arzu.

emhâl (A.) [ امهال ] mühletler.

emhâr (A.) [ امهار ] mehirler.

emîn (A.) [ 1 [ امين .güvenilir. 2.emniyetli.

emir (A.) [ امر ] buyruk, emir.

emîr (A.) [ امير ] bey, emirlik başkanı, emir.

emir ısdâr edilmek (A.-T.) emir çıkartılmak.

emirnâme (A.-F.) [ امرنامه ] ferman, emir belgesi.

emkine (A.) [ امکنه ] mekanlar, yerler.

115

emlâk (A.) [ املاک ] mülkler.

emmâre (A.) [ اماره ] emredici.

emn (A.) [ امن ] güvenlik, emniyet.

emniyyet (A.) [ 1 [ امنيت .güvenlik. 2.emniyet teşkilatı.

emr (A.) [ 1 [ امر .emir, buyruk. 2.iş.

emrâz (A.) [ امراض ] hastalıklar.

emred (A.) [ امرد ] bıyıkları yeni terlemiş genç.

emsâl (A.) [ 1 [ امثال .hikayeler. 2.masallar.

emsâl (A.) [ 1 [ امثال .örnekler. 2.benzerler.

emsile (A.) [ امثله ] örnekler.

emtia (A.) [ امتعه ] mallar.

emvâc (A.) [ امواج ] dalgalar.

emvâl (A.) [ اموال ] mallar.

emvâl -ı gayr-i menkûle [ اموال غير منقوله ] taşınmaz mallar.

emvât (A.) [ اموات ] ölüler.

emzice (A.) [ امزجه ] mizaçlar, karakterler.

enâm (A.) [ 1 [ انام .canlılar. 2.insanlar.

enbân (F.) [ انبان ] heybe.

enbâr (F.) [ انبار ] ambar.

enbîk (A.) [ انبيق ] imbik.

enbiyâ (A.) [ انبيا ] peygamberler.

enbûh (F.) [ 1 [ انبوه .kalabalık. 2.gür. 3.yoğun.

encâm (F.) [ انجام ] son.

116

encîr (F.) [ انجير ] incir.

encüm (A.) [ انجم ] yıldızlar.

encümen (F.) [ 1 [ انجمن .topluluk. 2.dernek. 3.heyet. 4.komisyon.

endâm (F.) [ اندام ] boy bos.

endâze (F.) [ 60 [ اندازه cm.lik uzunluk ölçüsü.

endek (F.) [ اندک ] az.

ender (A.) [ اندر ] çok az bulunan.

enderûn (F.) [ 1 [ اندرون .iç, içerisi. 2.harem dairesi. 3.gönül, kalp.

enderü’l-vukû (A.) [ اندرالوقوع ] az rastlanır.

endîşe (F.) [ 1 [ اندیشه .düşünce. 2.kaygı.

endişeli (F.-T.) kaygılı.

endîşenâk olmak kaygılanmak.

endîşnâk (F.) [ 1 [ اندیشناک .düşünceli. 2.kaygılı.

endûh (F.) [ اندوه ] keder.

ene (A.) [ انا ] ben.

enf (A.) [ انف ] burun.

enfâs (A.) [ انفاس ] nefesler, soluklar.

enfes (A.) [ انفس ] çok nefis.

enfüs (A.) [ 1 [ انفس .nefisler. 2.ruhlar.

engâr (F.) [ انگار ] san.

engûr (F.) [ انگور ] üzüm.

engübin (F.) [ انگبن ] bal.

engüşt (F.) [ انگشت ] parmak.

117

engüşter (F.) [ انگشتر ] yüzük.

engüştnümâ (F.) [ انگشت نما ] parmakla gösterilen.

enhâr (A.) [ انهار ] nehirler, ırmaklar.

enîn (A.) [ انين ] inleme, inilti.

enîs (A.) [ 1 [ انيس .dost. 2.sevgili.

enkâz (A.) [ انقاض ] yıkıntı.

enmûzec (A.) [ انموزج ] örnek, numûne.

ensâb (A.) [ انساب ] nesepler, soylar.

ensâc (A.) [ انساج ] dokular.

ensâl (A.) [ انسال ] nesiller, kuşaklar.

ensâr (A.) [ انصار ] yardımcılar.

ensice (A.) [ 1 [ انسجه .dokular. 2.kumaşlar.

envâ’ (A.) [ انواع ] çeşitler, neviler.

envâr (A.) [ انوار ] ışıklar.

enver (A.) [ انور ] çok parlak.

enzâr (A.) [ انظار ] bakışlar, gözler.

erâcîf (A.) [ اراجيف ] saçmalıklar, uydurmalar.

erâmil (A.) [ ارامل ] dullar.

erâzî (A.) [ اراضی ] arazi.

erâzil (A.) [ اراذل ] reziller, aşağılıklar.

erba’ (A.) [ اربع ] dört.

erba’a (A.) [ اربعه ] dört.

erbâb (A.) [ 1 [ ارباب .sahip. 2.başkan. 3.usta.

118

erbain (A.) [ اربعين ] kırk. hadîs-i ~ kırk hadis.

erc (F.) [ ارج ] değer.

ercmend (F.) [ ارجمند ] değerli, saygın.

ercümend (F.) [ ارجمند ] değerli, saygın.

erfa’ (A.) [ ارفع ] çok yüce, çok yüksek.

erganun (F.) [ ارغنون ] org.

ergevân (F.) [ ارغوان ] erguvan.

erguvân (F.) [ ارغوان ] erguvan.

erguvânî (F.) [ ارغوانی ] erguvan rengi.

erîke (A.) [ اریکه ] taht.

eriş (F.) [ ارش ] arşın.

erkâm (A.) [ 1 [ ارقام .rakamlar. 2.yazılar.

erkân (A.) [ 1 [ ارکان .direkler. 2.temeller, esaslar. 3.ileri gelenler, üst düzeyde

bulunanlar. 4.önderler.

erkân-ı harbiyye-i umûmiyye [ ارکان حربيهء عموميه ] genel kurmay başkanlığı.

ermeğân (F.) [ ارمغان ] armağan.

erneb (A.) [ ارنب ] tavşan.

erre (F.) [ اره ] testere.

ervâh (A.) [ ارواح ] ruhlar.

erz (F.) [ ارز ] değer, kıymet.

erzâk (A.) [ ارزاق ] yiyecek, erzak.

erzân (F.) [ 1 [ ارزان .ucuz. 2.yaraşır, layık.

erzânî (F.) [ 1 [ ارزانی .ucuzluk. 2.liyakat, yeterlilik.

119

erzel (A.) [ ارذل ] en rezil, en aşağılık.

erzen (F.) [ ارزن ] darı.

erziş (F.) [ ارزش ] değer, kıymet, itibar.

erzîz (F.) [ ارزیز ] kalay.

es’ad (A.) [ اسعد ] çok mutlu.

es’âr (A.) [ اسعار ] fiyatlar.

es’ile (A.) [ اسئله ] sorular.

esâmî (A.) [ اسامی ] isimler.

esâret (A.) [ اسارت ] tutsaklık.

esâs (A.) [ اساس ] asıl, kök, temel.

esâsât (A.) [ اساسات ] asıllar, esaslar.

esâsen (A.) [ اساسا ] aslında.

esâtîr (A.) [ 1 [ اساطير .mitoloji. 2.uydurma sözler.

esâtîz (A.) [ 1 [ اساتيذ .ustalar. 2.üstadlar.

esb (F.) [ اسب ] at.

esbâb (A.) [ اسباب ] sebepler.

esbâb -ı mûcibe [ اسباب موجبه ] gerekçe, gerekçeler.

esbâb -ı mücbire [ اسباب مجبره ] zorlayıcı sebepler.

esbâb -ı zarûriyye [ اسباب ضروریه ] zorunlu sebepler.

esbak (A.) [ اسبق ] önceki, daha önceki, eski.

esed (A.) [ اسد ] arslan.

esef (A.) [ اسف ] üzülme, hayıflanma.

esefâ (A.) [ اسفا ] vah vah, eyvahlar olsun, yazık!

120

esefnâk (A.-F.) [ اسفناک ] üzücü.

eser (A.) [ 1 [ اثر .iz. 2.eser, yapıt. 3.kitap.

esfâr (A.) [ اسفار ] seferler, yolculuklar.

esfel (A.) [ 1 [ اسفل .en aşağı. 2.aşağılıkların en aşalığı.

eshâb (A.) [ 1 [ اصحاب .sahipler. 2.ashab.

eshâm (A.) [ 1 [ اسهام .hisseler. 2.senetler.

eshâr (A.) [ اسحار ] seherler.

eshel (A.) [ اسهل ] en kolay.

eshiyâ (A.) [ اسخيا ] cömertler.

esîr (A.) [ اسير ] tutsak.

esîrân (A.-F.) [ اسيران ] tutsaklar.

eslâf (A.) [ اسلاف ] selefler, geçmişler.

esliha (A.) [ اسلحه ] silahlar.

esmâ (A.) [ اسما ] isimler.

esmân (A.) [ اثمان ] değerler, kıymetler, bedeller.

esmâr (A.) [ اثمار ] meyvalar.

esmer (A.) [ اسمر ] karayağız, esmer, koyu tenli.

esnâ (A.) [ اثنا ] sıra, an.

esnâf (A.) [ 1 [ اصناف .sınıflar. 2.esnaf.

esnâm (A.) [ اصنام ] putlar.

esnân (A.) [ اسنان ] dişler.

esra’ (A.) [ اسرع ] en çabuk, en hızlı.

esrâr (A.) [ اسرار ] sırlar, gizler.

121

esrârengîz (A.-F.) [ اسرارانگيز ] gizemli.

esrarkeş (A.-F.) [ اسرارکش ] esrar içen, esrarcı.

ester (F.) [ استر ] katır.

esvâb (A.) [ اثواب ] giysiler.

esvât (A.) [ اصوات ] sesler.

esved (A.) [ اسود ] siyah.

esyâf (A.) [ اسياف ] kılıçlar.

eş’âr (A.) [ اشعار ] şiirler.

eşcâr (A.) [ اشجار ] ağaçlar.

eşhâs (A.) [ اشخاص ] kişiler.

eşhür (A.) [ اسهر ] aylar.

eşi’a (A.) [ اشعه ] ışıklar, ışınlar.

eşk (F.) [ اشک ] gözyaşı.

eşkâl (A.) [ اشکال ] şekiller

eşkâlûd (F.) [ اشک آلود ] gözyaşlı.

eşkiyâ (A.) [ اشقيا ] haydutlar, yol kesenler.

eşna’ (A.) [ اشنع ] en kötü, en çirkin.

eşrâf (A.) [ اشراف ] seçkinler, ileri gelenler, sosyete.

eşref (A.) [ اشرف ] en şerefli.

eşref -i mahlûkât [ اشرف مخلوقات ] varlıkların en şereflisi, insan.

et’ime (A.) [ اطعمه ] yiyecekler.

etemm (A.) [ اتم ] tam, mükemmel, eksiksiz.

etfâl (A.) [ اطفال ] çocuklar.

122

etıbbâ (A.) [ اطبا ] doktorlar, tabipler.

etrâf (A.) [ اطراف ] yöre, çevre.

etrâk (A.) [ اتراک ] Türkler.

etvâr (A.) [ اطوار ] tavırlar.

evâhir (A.) [ اواخر ] sonlar, son günler.

evâil (A.) [ اوائل ] başlar, ilk günler.

evâmir (A.) [ اوامر ] emirler, buyruklar.

evân (A.) [ اوان ] çağ.

evânî-i turâbe (A.-F.) [ اوانی ترابه ] toprak çanak çömlek.

evâsıt (A.) [ اواسط ] ortalar, ortadakiler.

evbâş (A.) [ اوباش ] ayak takımı, külhanbeyler.

evc (A.) [ اوج ] doruk, zirve.

evdiye (A.) [ اودیه ] vadiler, dereler.

evhad (A.) [ اوحد ] bir tane, biricik.

evhâm (A.) [ اوهام ] vehimler, kuruntular.

evkâf (A.) [ اوقاف ] vakıflar.

evkât (A.) [ اوقات ] vakitler.

evlâ (A.) [ اولی ] en iyi, en uygun.

evlâd (A.) [ 1 [ اولاد .çocuklar. 2.soy.

evleviyyet (A.) [ اولویت ] öncelik.

evliyâ (A.) [ 1 [ اوليا .velîler. 2.önderler. 3.yetkililer.

evrâd (A.) [ اوراد ] dualar.

evrâk (A.) [ 1 [ اوراق .kağıtlar. 2.belgeler. 3.arşiv.

123

evreng (F.) [ اورنگ ] taht.

evsâf (A.) [ اوصاف ] vasıflar, özellikler.

evsat (A.) [ اوسط ] orta, ortadaki.

evtâd (A.) [ اوتاد ] kazıklar.

evvel (A.) [ 1 [ اول .ilk. 2.başlangıç. 3.önce.

evvelâ (A.) [ اولا ] ilkin, ilk önce.

evvelâhır (A.) [ اول آخر ] alt tarafı, önü sonu.

evvelbahar (A.-F.) [ اول بهار ] ilkbahar.

evvelemirde (A.-T.) işin başında, her şeyden önce.

evveliyyât (A.) [ اوليات ] daha öncesi, eski durumu.

evzân (A.) [ 1 [ اوزان .ölçüler. 2.vezinler. 3.ağırlıklar.

eyâlât (A.) [ 1 [ ایالات .eyaletler. 2.memleketler, topraklar.

eytâm (A.) [ ایتام ] yetimler, öksüzler.

eyvân (F.) [ 1 [ ایوان .ayvan. 2.sundurma. 3.çardak.

eyyâm (A.) [ ایام ] günler.

eyzan (A.) [ ایضا ] ve yine, aynı şekilde.

ezânî (A.) [ اذانی ] ezan ile ilgili.

ezdâd (A.) [ اضداد ] karşıtlar, zıtlar.

ezel (A.) [ ازل ] öncesizlik, geçmişe doğru sonsuzluk.

ezelbeezel (A.-F.) [ ازل به ازل ] ezelden beri.

ezelî (A.) [ ازلی ] ezele ilişkin.

ezeliyyet (A.) [ ازليت ] ezellik durumu.

ezhân (A.) [ اذهان ] zihinler.

124

ezhâr (A.) [ ازهار ] çiçekler.

eziyyet (A.) [ اذیت ] üzme.

ezkâr (A.) [ 1 [ اذکار .zikirler. 2.anmalar.

ezkazâ (F.-A.) [ ازقضا ] tesadüfen.

ezkiyâ (A.) [ اذکيا ] zekiler.

ezmân (A.) [ ازمان ] zamanlar.

ezmine (A.) [ ازمنه ] zamanlar, çağlar.

ezmine -i cedîde [ ازمنهء جدیده ] yeni çağ.

ezmine -i kadîme [ ازمنهء قدیمه ] eski zamanlar, eski çağlar.

ezmine -i mütekaddime [ ازمنهء متقدمه ] eski çağlar.

ezrak (A.) [ ازرق ] mavi.

ezvâc (A.) [ ازواج ] çiftler.

ezvâk (A.) [ اذواق ] zevkler.

ezyâl (A.) [ 1 [ اذیال .ekler, zeyiller. 2.kuyruklar.

F-HARFİ

2009-07-01T08:18:00.000-07:00

fa’âl (A.) [ فعال ] hareketli, çalışkan.

fa’âliyyet (A.) [ فعاليت ] hareketlilik, çalışma.

fâcia (A.) [ 1 [ فاجعه .acıklı olay. 2.felaket. 3.dram.

fâciât (A.) [ 1 [ فاجعات .acıklı olaylar, facialar. 2.felaketler.

fâcir (A.) [ 1 [ فاجر .günah işleyen. 2.karşı cinse düşkün olan.

fağfur (F.) [ فغفور ] Çin imparatoru.

fağfûrî (F.) [ فغفوری ] çini.

fahâmet (A.) [ 1 [ فخامت .yücelik, ululuk. 2.kıymet.

fahhâr (A.) [ فخار ] övüngen.

fâhir (A.) [ 1 [ فاخر .değerli. 2.şerefli, onurlu.

fâhiş (A.) [ 1 [ فاحش .aşırı. 2.büyük. çirkin, kötü.

fâhişe (A.) [ فاحشه ] fuhuş yapan kadın.

fâhişehane (A.-F.) [ فاحشه خانه ] genelev.

fahr (A.) [ فخر ] övünç, kıvanç.

fahrî (A.) [ 1 [ فخری .onursal. 2.ücret almadan, kendi isteğiyle

fahşâ (A.) [ فحشا ] fuhuş.

fâhte (A.) [ فاخته ] güvercin, yaban güvercini.

fahûr (A.) [ فخور ] övüngen.

fâide (A.) [ فائده ] yarar, kazanç, fayda.

fâidebahş (A.-F.) [ فائده بخش ] yararlı, faydalı.

126

fâik (A.) [ فائق ] üstün.

fâikiyyet (A.) [ فائقيت ] üstünlük.

fâil (A.) [ 1 [ فاعل .yapan. 2.özne. 3.etkili.

fâiliyyet (A.) [ فاعليت ] etkenlik, aktivite.

fâiz (A.) [ 1 [ فائض .taşan. 2.faiz, paradan elde edilen kazanç.

fâka (A.) [ فاقه ] yoksulluk.

fakâhet (A.) [ فقاهت ] fıkıhçılık.

fakat (A.) [ فقط ] ancak, yalnız.

fakd (A.) [ فقد ] yokluk, yoksunluk.

fakîd (A.) [ فقيد ] eşi az bulunur.

fakîh (A.) [ فقيه ] islam hukukçusu, fakih.

fâkiha (A.) [ فاکهه ] meyva.

fakîr (A.) [ 1 [ فقير .yoksul. 2.bendeniz. 3.dilenci. 4.derviş.

fakirhâne (A.-F.) [ فقيرخانه ] bendenizin evi.

fakr (A.) [ فقر ] yoksulluk.

fâl (F.) [ فال ] fal.

falaka (A.) [ فلقه ] falaka, ayağa sopa atarak acı çektirmek için hazırlanan

düzenek.

fâlic (A.) [ فلج ] felç.

fâlnâme (F.) [ فالنامه ] fal kitabı.

fâm (F.) [ فام ] renk.

fânî (A.) [ 1 [ فانی .ölümlü. 2.yok olucu. 3.geçici.

fânûs (A.) [ فانئس ] fener.

127

fâr (A.) [ فار ] fare.

farazâ (A.) [ فرضا ] diyelim ki.

faraziyye (A.) [ فرضيه ] varsayım.

fârıka (A.) [ فارقه ] ayırıcı.

fâriğ (A.) [ 1 [ فارغ .boş. 2.rahat, huzurlu. 3.vazgeçen.

fâris (A.) [ فارس ] atlı.

fârisî (F.) [ 1 [ فارسی .Farsça. 2.Fars, İranlı.

farîza (A.) [ 1 [ فریضه .farz. 2.borç.

fark (A.) [ فرق ] ayrıcalık, ayrılık.

fart (A.) [ فرط ] aşırı, aşırılık.

farz (A.) [ 1 [ فرض .Tanrı emri. 2.borç, ödev. 3.zorunlu.

farz edilmek sayılmak, tutulmak, tasavvur edilmek.

farz etmek saymak, tutmak, tasavvur etmek.

farz olunmak 1.tasavvur edilmek. 2.Tanrı tarafından yapılması zorunlu kılınmak.

farzâ (A.) [ فرضا ] tut ki, diyelim ki.

farziyye (A.) [ فرضيه ] varsayım.

fâsık (A.) [ فاسق ] kötülük düşünen.

fâsıla (A.) [ 1 [ فاصله .ara. 2.aralayıcı. 3.uzaklık.

fâsid (A.) [ فاسد ] bozulmuş, bozuk.

fasîh (A.) [ فصيح ] güzel konuşan.

fasîle (A.) [ فصيله ] aile.

fasl (A.) [ 1 [ فصل .mevsim. 2.bölüm. 3.çözümleme.

fassâd (A.) [ فصاد ] hacamat yapan.

128

fâş (F.) [ فاش ] ifşa olmuş, aşikar olmuş.

fâtih (A.) [ فاتح ] fetheden

fatin (A.) [ فطين ] zeki, kavrayışlı.

fayda (A.) [ فایده ] yarar, fayda, kazanç.

fâzıl (A.) [ فاضل ] erdemli.

fazîha (A.) [ فضيحه ] rezillik, skandal.

fazîlet (A.) [ فضيلت ] erdem.

faziletkâr (A.-F.) [ فضيلتکار ] erdemli.

faziletperest (A.-F.) [ فضيلت پرست ] erdem yanlısı.

fazl (A.) [ 1 [ فضل .erdem. 2.üstünlük.

fazla (A.) [ 1 [ فضله .çok. 2.artık.

fecâ’at (A.) [ فجاعت ] feci durum.

fecere (A.) [ 1 [ فجره .günahkarlar. 2.kötü insanlar.

fecî’ (A.) [ فجيع ] çok kötü, korkunç.

fecî’a (A.) [ فجيعه ] facia, felaket.

fecir (A.) [ فجر ] tan ağartısı.

fecr (A.) [ فجر ] tan ağartısı.

fecr -i kâzib [ فجرکاذب ] gerçek tan ağartısından önceki geçici aydınlık

fecr -i sâdık [ فجر صادق ] tan ağartısı, şafak sökmesi.

fedâ (A.) [ 1 [ فدا .yoluna can koyma. 2.kurban. 3.uğruna verme.

fedâ edilmek 1.uğruna harcanmak. 2.kurban edilmek.

fedâ etmek 1.uğruna harcamak. 2.kurban etmek.

fedâ’î (A.) [ فدائی ] yoluna canını hiçe sayan.

129

fedâkâr (A.-F.) [ فداکار ] özverili.

fedâkârâne (A.-F.) [ فداکارانه ] özveri ile, özverili.

fedâkârî (A.-F.) [ فداکاری ] özveri.

fehâris (A.) [ فهارس ] fihristler.

fehîm (A.) [ فهيم ] anlayışlı.

fehm (A.) [ فهم ] anlama.

fehm eylemek anlamak.

fehvâ (A.) [ فحوا ] içerik.

fekâhet (A.) [ فکاحت ] şakacılık, muziplik.

fekk (A.) [ 1 [ فک .çene. 2.ayırma.

felâh (A.) [ فلاح ] kurtulma, rahata erme.

felâket (A.) [ فلاکت ] büyük bela, musibet.

felâketzede (A.-F.) [ فلاکت زده ] felakete uğrayan.

felâsife (A.) [ فلاسفه ] filozoflar, felsefeciler.

felc (A.) [ فلج ] inme, felç.

felek (A.) [ 1 [ فلک .gökyüzü. 2.talih. 3.kader.

felekiyyât (A.) [ فلکيات ] astronomi.

felekzede (A.-F.) [ فلک زده ] kader kurbanı, felek vurgunu.

fellâh (A.) [ فلاح ] çiftçi.

felsefî (A.) [ فلسفی ] felsefe ile ilgili.

fem (A.) [ فم ] ağız.

fenâ (A.) [ 1 [ فنا .yokluk. 2.kötü.

fenâpezîr (A.-F.) [ فناپذیر ] yok olucu, fani.

130

fend (F.) [ فند ] hile.

fenn (A.) [ 1 [ فن .bilim. 2..tür. 3.teknik.

fennen (A.) [ فنا ] teknik açıdan.

fennî (A.) [ فنی ] teknik.

fenniyyât (A.) [ فنيات ] teknoloji.

fer (F.) [ فر ] parlaklık.

fer’ (A.) [ 1 [ فرع .yan. 2.dal.

fer’î (A.) [ فرعی ] yan dal, tâli, ikincil.

ferâgat (A.) [ 1 [ فراغت .bırakma, terketme. 2.rahatlık. 3.zenginlik.

ferâğ (A.) [ 1 [ فراغ .bırakma, terk etme, vazgeçme. 2.boş durma.

ferâğ etmek bırakmak

ferah (A.) [ فرح ] sevinç.

ferâh (F.) [ فراخ ] geniş.

ferahbahş (A.-F.) [ فرح بخش ] ferahlık veren, iç açıcı.

ferâine (A.) [ فراعنه ] firavunlar.

ferâiz (A.) [ 1 [ فرائض .farzlar. 2.ödevler.

ferâmîn (A.ferâmûş (F.) [ فراموش ] unutma.

ferâmuş etmek unutmak.

ferâset (A.) [ فراست ] sezgi.

ferbih (F.) [ فربه ] semiz.

ferc (A.) [ 1 [ فرج .yarık. 2.vajina.

fercâm (F.) [ فرجام ] son, akıbet.

131

ferd (A.) [ 1 [ فرد .tek. 2.birey.

ferdâ (F.) [ فردا ] yarın.

ferdî (A.) [ فردی ] kişisel.

ferdiyyet (A.) [ فردیت ] bireylik.

ferec (A.) [ فرج ] rahatlama.

feres (A.) [ فرس ] at.

ferhân (A.) [ فرحان ] sevinçli, neşeli.

ferheng (F.) [ 1 [ فرهنگ .kültür. 2.sözlük.

ferhunde (F.) [ فرخنده ] kutlu.

ferîd (A.) [ فرید ] biricik, tek.

ferikân (A.-F.) [ فریقان ] tüm veya korgeneraller.

ferîk-i evvel (A.-F.) [ فریق اول ] korgeneral.

ferîk-i sânî (A.-F.) [ فریق ثانی ] tümgeneral.

ferişte (F.) [ فرشته ] melek.

fermân (F.) [ فرمان ] buyruk.

fermandih (F.) [ فرمان ده ] komutan.

fermânfermâ (F.) [ 1 [ فرمان فرما .padişah. 2.komutan. 3.buyrukçu, buyruk veren.

fermâyiş (F.) [ فرمایش ] buyruk.

ferrâş (A.) [ 1 [ فراش .döşemeci. 2.hizmetkâr.

ferruh (F.) [ فرخ ] kutlu.

fersûde (F.) [ 1 [ فرسوده .solgun. 2.yıpranmış. 3.eprimiş.

ferş (A.) [ 1 [ فرش .döşeme. 2.yaygı.

fertût (F.) [ فرتوت ] bunamış ihtiyar.

132

ferverdîn (F.) [ فروردین ] İran takvimine göre baharın ilk ayı.

feryâd (F.) [ 1 [ فریاد .bağırma, çığlık. 2.imdat isteme.

feryâd etmek bağırmak, çığlık atmak

feryâdres (F.) [ فریادرس ] imdada koşan.

ferzâne (F.) [ فرزانه ] bilge.

ferzend (F.) [ فرزند ] evlat.

fesâd (A.) [ 1 [ فساد .fesat, bozukluk. 2.kötülük.

fesahat (A.) [ فصاحت ] fasihlik, dilde düzgünlük.

fesâne (F.) [ فسانه ] efsane, masal.

fesat (A.) [ فساد ] bozukluk, kötülük.

fesh (A.) [ فسخ ] iptal etme, kaldırma, bozma.

fetâ (A.) [ 1 [ فتی .genç. 2.cömert.

fetâvâ (A.) [ فتاوی ] fetvalar.

feth (A.) [ 1 [ فتح .fetih, tamamen ele geçirme. 2.açma. 3.açılma.

fetîle (A.) [ فتيله ] fitil.

fetret (A.) [ 1 [ فترت .duraklama. 2.iki olay arasındaki zaman.

fettâh (A.) [ 1 [ فتاح .fetheden. 2.açan. 3.Tanrı.

fettan (A.) [ 1 [ فتان .işveli, oynak, cilveli. 2.fitne koparan.

fetvâ (A.) [ فتوی ] kadının verdiği şer’î karar.

fevâhiş (A.) [ فواحش ] fahişeler.

fevâid (A.) [ فوائد ] yararlar, faydalar, kazançlar.

fevâkih (A.) [ 1 [ فواکه .meyvalar. 2.yemişler.

fevâris (A.) [ فوارس ] atlılar.

133

fevc (A.) [ 1 [ فوج .grup, cemaat, zümre. 2.bölük, takım.

feverân (A.) [ 1 [ فوران .fışkırma. 2.kaynama.

feverân etmek fışkırmak.

fevk (A.) [ فوق ] üst, üstü.

fevkalâde (A.) [ فوق العاده ] olağanüstü, olağan dışı, alışılmışın ötesinde.

fevkalbeşer (A.) [ فوق البشر ] insan üstü.

fevkalferd (A.) [ فوق الفرد ] birey üstü.

fevkalhad (A.) [ فوق الحد ] haddinden fazla.

fevkânî (A.) [ فوقانی ] üstteki, yukarıdaki.

fevkattabîa (A.) [ فوق الطبيعه ] doğa üstü.

fevren (A.) [ فورا ] hemen, derhal, çarçabuk.

fevrî (A.) [ فوری ] âni.

fevt (A.) [ 1 [ فوت .geçip gitme. 2.ölüm.

fevvâre (A.) [ فواره ] fıskiye.

feyezân (A.) [ فيضان ] taşkın.

feyiz (A.) [ 1 [ فيض .bereket, bolluk. 2.ilim.

feylesof (A.) [ فيلسوف ] filozof, felsefeci.

feyyâz (A.) [ 1 [ فياض .verimli, bereketli. 2.Tanrı.

feyz (A.) [ 1 [ فيض .bereket, bolluk. 2.ilim.

feyzbahş (A.-F.) [ 1 [ فيض بخش .verimli, bereketli. 2.feyiz veren.

fezâ (A.) [ 1 [ فضا .uzay. 2.geniş düzlük.

fezâil (A.) [ فضائل ] erdemler.

fezleke (A.) [ 1 [ فذلکه .soruşturma özeti. 2.özet.

134

fıdda (A.) [ فضه ] gümüş.

fıkarât (A.) [ 1 [ فقرات .fıkralar. 2.bölümler. 3.omurlar.

fıkdân (A.) [ فقدان ] yoksunluk, bulunmama, yokluk.

fıkh (A.) [ فقه ] islam hukuku, fıkıh.

fıkra (A.) [ 1 [ فقره .fıkra. 2.bölüm. 3.omur.

fırak (A.) [ 1 [ فرق .fırkalar, partiler. 2.bölükler. 3.zümreler.

fırka (A.) [ 1 [ فرقه .parti. 2.bölük. 3.zümre.

fırsat (A.) [ فرصت ] uygun an, fırsat.

fısk (A.) [ 1 [ فسق .kötülük, sefihlik. 2.dinsizlik. 3.Tanrı’ya karşı isyan.

fıskiyye (A.) [ فسقيه ] fıskiye.

fıtnat (A.) [ فطنت ] kavrayış, zekîlik.

fıtra (A.) [ 1 [ فطره .fitre. 2.kuru üzüm.

fıtrat (A.) [ فطرت ] yaratılış.

fıtraten (A.) [ فطرتا ] yaratılıştan.

fıtrî (A.) [ فطری ] yaratılıştan gelen.

fî (A.) [ فی ] fiyat, değer, kıymet, eder.

fi’l (A.) [ 1 [ فعل .hareket, davranış, eylem. 2.fiil.

fi’len (A.) [ فعلا ] yaparak, işleyerek, bilfiil.

fi’liyyât (A.) [ فعليات ] eyleme dökülen işler.

fîât (A.) [ 1 [ فيئات .fiyat. 2.fiyatlar.

figân (F.) [ فغان ] feryat etme, ah çekme.

figân eylemek bağırmak, feryat etmek, inlemek.

fihris (A.) [ 1 [ فهرس .içindekiler. 2.indeks, dizin.

135

fikir (A.) [ فکر ] fikir, düşünce.

fikr (A.) [ فکر ] düşünce, fikir.

fikren (A.) [ فکرا ] düşünce bakımından.

fikrî (A.) [ فکری ] düşünce ile ilgili.

fikriyyât (A.) [ فکریات ] düşünce ile ilgili çalışmalar.

fil (A.) [ فيل ] fil.

filâhat (A.) [ فلاحت ] çiftçilik.

filasl (A.) [ فی الاصل ] aslında.

filhakîka (A.) [ فی الحقيقه ] gerçekte, aslında, doğrusu.

filhâl (A.) [ فی الحال ] şimdi, derhal.

filiz (A.) [ فلز ] maden külçesi.

filmesel (A.) [ فی المثل ] örneğin, örnekte olduğu gibi.

filvâki (A.) [ فی الواقع ] aslında, gerçekte.

fîmâba’d (A.) [ فی ما بعد ] bundan böyle.

fînefsilemr (A.) [ فی نفس الامر ] işin aslında, gerçekte.

fir’avn (A.) [ فرعون ] firavun.

firâk (A.) [ 1 [ فراق .ayrılık. 2.ayrılık acısı.

firâr (A.) [ فرار ] kaçış, kaçma.

firâr etmek kaçmak.

firârî (A.) [ فراری ] kaçak.

firâvân (F.) [ فراوان ] bol, çok.

firâz (F.) [ 1 [ فراز .üst, yukarı. 2.yokuş.

firdevs (A.) [ 1 [ فردوس .cennet. 2.bahçe.

136

fireng (F.) [ فرنگ ] Batı, Avrupa.

firîfte (F.) [ فریفته ] aldanmış, aldatılmış.

firîfte olmak aldanmak.

firistâde (F.) [ فرستاده ] elçi.

firişte (F.) [ فرشته ] melek.

firiştehû (F.) [ فرشته خو ] melek gibi, melek huylu, güzel huylu.

firkat (A.) [ فرقت ] ayrılık.

fîrûz (F.) [ 1 [ فيروز .talihli, kutlu. 2.muzaffer.

fîrûze (F.) [ فيروزه ] turkuaz, firuze taşı.

fîrûzefâm (F.) [ فيروزه فام ] turkuaz, açık mavi.

fîsebîlillah (A.) [ فی سبيل الله ] Tanrı rızası için, Tanrı yolunda.

fiten (A.) [ فتن ] fitneler.

fitne (A.) [ 1 [ فتنه .bölücülük, kargaşa çıkartma. 2.sıkıntı.

fityân (A.) [ فتيان ] gençler.

fuâd (A.) [ فؤاد ] yürek.

fuhş (A.) [ فحش ] fuhuş.

fuhuş (A.) [ فحش ] fuhuş.

fukahâ (A.) [ فقها ] fıkıhçılar, islam hukukçuları.

fukarâ (A.) [ فقرا ] yoksullar.

fûlâd (F.) [ فولاد ] çelik.

furkân (A.) [ 1 [ فرقان .Kur’ân. 2.iyi ile kötünün ayrıldığı yerleri gösteren.

fursat (A.) [ فرصت ] fırsat, uygun an.

fursatcû (A.-F.) [ فرصت جو ] fırsatçı.

137

fusahâ (A.) [ فصحا ] fasih konuşanlar.

fusûl (A.) [ 1 [ فصول .fasıllar, bölümler. 2.mevsimler.

fuzalâ (A.) [ 1 [ فضلا .erdemliler. 2.bilginler.

fuzûl (A.) [ 1 [ فضول .fazla, çok. 2.gereksiz, fuzuli.

fuzûlî (A.) [ 1 [ فضولی .zevzek, boşboğaz. 2.gereksiz, boşuna, fazladan.

füceten (A.) [ فجئة ] apansız, ansızın.

fücûr (A.) [ 1 [ فجور .yakın akraba evliliği. 2.günahkarlık, sefihlik.

fülân (A.) [ فلان ] falan, filan, falanca.

fülfül (A.) [ فلفل ] biber, karabiber.

füls (A.) [ فلس ] mangır.

fülûs (A.) [ فلوس ] mangırlar.

fünûn (A.) [ 1 [ فنون .teknikler. 2.bilimler.

fürs (F.) [ 1 [ فرس .Farsça. 2.Fars ülkesi, İran. 3.Fars, İranlı.

fürû’ (A.) [ فروع ] yan dallar, şubeler.

fürûğ (A.) [ 1 [ فروغ .ışık. 2.parıltı.

fürûht (F.) [ فروخت ] satış.

fürûmâye (F.) [ فرومایه ] aşağılık, alçak.

fürûzân (F.) [ فروزان ] parlak.

füshat (A.) [ فسحت ] genişlik.

füsûn (F.) [ فسون ] afsun, büyü.

füsûnger (F.) [ 1 [ فسونگر .afsuncu, büyücü. 2.büyüleyici.

füsürde (F.) [ فسرده ] donuk, solgun.

fütâde (F.) [ 1 [ فتاده .düşkün. 2.düşmüş. 3.aşık. 4.tutkun.

138

fütûhât (A.) [ فتوحات ] fetihler.

fütûr (A.) [ 1 [ فتور .gevşeklik. 2.bıkkınlık.

fütüvvet (A.) [ 1 [ فتوت .gençlik. 2.yiğitlik. 3.eskiden Anadolu’da kurulup gelişen

esnaf teşkilatı.

füyûz (A.) [ فيوض ] feyizler, bolluklar, bereketler.

füzûn (F.) [ فزون ] fazla

G-HARFİ

2009-07-01T08:17:00.000-07:00

gabâvet (A.) [ غباوت ] bönlük, dangalaklık, kalınkafalılık.

gabî (A.) [ غبی ] bön, dangalak, kalınkafalı.

gabn (A.) [ غبن ] kazıklama, alışverişte aldatma.

gaddâr (A.) [ غدار ] zalim, acımasız.

gadr (A.) [ غدر ] haksızlık, zulüm.

gaffâr (A.) [ غفار ] bağışlayıcı Tanrı.

gâfil (A.) [ غافل ] habersiz.

gaflet (A.) [ غفلت ] habersizlik, dikkatsizlik, dalgınlık.

gafleten (A.) [ غفلة ] dalgınlıkla.

gafûr (A.) [ غفور ] bağışlayıcı.

gâh (F.) [ 1 [ گاه .kâh. 2.yer ve zaman bildiren kelimeler türetir.

gâhî (F.) [ گاهی ] kimi zaman, bazen, arasıra.

gâhvâre (F.) [ گاهواره ] beşik.

gâib (A.) [ غائب ] bulunmayan, ortada görünmeyen, kayıp.

gâile (A.) [ 1 [ غائله .uğraşı, telaş, meşakkat. 2.savaş.

gâita (A.) [ غائطه ] dışkı.

galat (A.) [ غلط ] yanlış.

galebe (A.) [ 1 [ غلبه .baskın çıkma, ağır basma. 2.kalabalık.

galeyân (A.) [ غليان ] kaynama.

gâlib (A.) [ 1 [ غالب .ağır basan. 2.galip.

140

gâliba (A.) [ غالبا ] sanırım, belki.

gâlibiyyet (A.) [ غالبيت ] zafer, ağır basma, yenme.

galîz (A.) [ غليظ ] koyu, yoğun, kaba.

galle (A.) [ غله ] tahıl.

gam (A.) [ غم ] keder, üzüntü.

gâm (F.) [ 1 [ گام .adım. 2.ayak.

gâmız (A.) [ غامض ] çapraşık, güç anlaşılır.

gammâz (A.) [ غماز ] ispiyoncu.

gamnâk (A.-F.) [ غمناک ] kederli, üzgün.

gamze (A.) [ 1 غمزه .yanak çukuru. 2.çene çukuru. 3.süzgün bakış.

ganâim (A.) [ غنائم ] ganimetler.

ganem (A.) [ غنم ] koyun.

ganî (A.) [ غنی ] zengin.

ganîmet (A.) [ 1 [ غنيمت .savaşta düşmandan alınan her türlü eşya. 2.bedelsiz

kazanç.

gâr (A.) [ غار ] mağara.

garâbet (A.) [ غرابت ] gariplik.

garâib (A.) [ غرائب ] gariplikler.

garâm (A.) [ غرام ] tutku, aşk.

garaz (A.) [ غرض ] maksat.

garazâlûd (A.-F.) [ غرض آلود ] maksatlı.

garazkâr (A.-F.) [ غرضکار ] garazlı, maksatlı.

garb (A.) [ 1 [ غرب .batı. 2.Batı dünyası.

141

garben (A.) [ غربا ] batıdan.

garbî (A.) [ غربی ] garbî batı, batı ile ilgili.

garbiyyûn (A.) [ غربيون ] batılılar, Avrupalılar.

gâret (A.) [ غارت ] yağma.

gâretger (A.-F.) [ غارتگر ] yağmacı.

garîb (A.) [ 1 [ غریب .gurbette yaşayan. 2.yabancı. 3.kimsesiz. 4.tuhaf.

garibü’d-diyâr (A.) [ غریب الدیار ] gurbette.

garîk (A.) [ غریق ] boğulmuş.

garîze (A.) [ غریزه ] içgüdü.

garizî (A.) [ غریزی ] içgüdüsel.

gark (A.) [ 1 [ غرق .boğulma, suda boğulma. 2.batırma.

garrâ (A.) [ غرا ] parlak.

gars (A.) [ غرس ] ağaç dikme.

gasb (A.) [ غصب ] el koyma, zorla elinden alma.

gaseyan (A.) [ 1 [ غصيان .kusma. 2.kusmuk.

gâsıb (A.) [ غصيب ] gasp edici.

gasl (A.) [ غسل ] ölü yıkama.

gassâl (A.) [ غسال ] ölü yıkayıcı.

gâşiye (A.) [ 1 [ غاشيه .perde, örtü. 2.zar.

gaşy (A.) [ غشی ] bayılma, kendinden geçme.

gâv (F.) [ 1 [ گاو .inek. 2.öküz.

gavgâ (F.) [ 1 [ غوغا .kavga. 2.savaş.

gavvâs (A.) [ غواص ] dalgıç.

142

gâyât (A.) [ غایات ] gayeler.

gayb (A.) [ 1 [ غایب .gözle görülmeyen, gizli. 2.kayıp.

gaybûbet (A.) [ غيبوبت ] bulunmama, yokluk.

gâye (A.) [ غایه ] amaç.

gâyet (A.) [ 1 [ غایت .son. 2.çok. 3.son derece.

gayr -i mahsûs [ غير محسوس ] hissedilmeyecek şekilde.

gayr (A.) [ 1 [ غير .başka. 2.yabancı. 2.olmayan, değil.

gayr -i idrakî [ غير ادراکی ] idrak dışı.

gayr -i ihtiyarî [ غير اختياری ] elinde olmadan.

gayr -i kâbil [ غير قابل ] mümkün olmayan, imkansız.

gayr -i kâbil-i fehm [ غير قابل فهم ] anlaşılmaz.

gayr -i kâbil-i izâle [ غير قابل ازاله ] yok edilemez, giderilemez.

gayr -i kâbil-i mukavemet [ غير قابل مقاومت ] karşı konulmaz.

gayr -i kâbil-i tebdil [ غير قابل تبدیل ] değiştirilmez.

gayr -i kâbil-i tefrik [ غير قابل تفریق ] ayırdedilmez.

gayr -i kâbil-i telif [ غير قابل تأليف ] birleştirilemez, uzlaştırılamaz.

gayr -i mahdûd [ غير محدود ] sınırsız.

gayr -i mer’î [ غير مرئی ] görülmez.

gayr -i meşrû [ غير مشروع ] yasal olmayan.

gayr -i muayyen [ غير معين ] belirsiz.

gayr -i muhtemel [ غير محتمل ] ihtimal verilmeyen.

gayr -i muntazam [ غير منتظم ] düzgün olmayan, düzenli olmayan, düzensiz.

gayr -i müslim [ غير مسلم ] müslüman olmayan.

143

gayrendîş (A.-F.) [ غير اندیش ] başkalarını düşünen.

gayret (A.) [ 1 [ غيرت .çaba. 2.kıskançlık.

gayretkeş (A.-F.) [ 1 [ غيرتکش .gayretli. 2.kıskanç.

gayretmend (A.-F.) [ غيرتمند ] gayretli.

gayriyyet (A.) [ غيریت ] gayrılık.

gayyâ (A.) [ غيا ] cehennemdeki kuyulardan birinin adı.

gayz (A.) [ غيظ ] öfke.

gazâ (A.) [ غزا ] savaş.

gazab (A.) [ غضب ] hiddet, kızgınlık.

gazâl (A.) [ غزال ] ceylan.

gazanfer (A.) [ غضنفر ] arslan.

gazavât (A.) [ غزوات ] savaşlar, harpler.

gazel (A.) [ غزل ] lirik şiir.

gazelhân (A.-F.) [ غزل خوان ] gazel okuyan.

gazeliyyât (A.) [ غزليات ] gazeller.

gazelserâ (A.-F.) [ غزل سرا ] gazel şairi.

gazî (A.) [ غازی ] savaşmış, gaza yapmış.

gazve (A.) [ غزوه ] savaş, din savaşı.

gebr (F.) [ گبر ] ateşperest, ateşe tapan.

gedâ (F.) [ 1 [ گدا .dilenci. 2.yoksul.

geh (F.) [ گه ] kimi zaman, bazı.

gehvâre (F.) [ گهواره ] beşik.

gele (F.) [ گله ] sürü.

144

gelû (F.) [ گلو ] boğaz.

genc (F.) [ گنج ] hazine.

gencîne (F.) [ گنجينه ] hazine.

gendîde (F.) [ گندیده ] kokuşmuş, kötü kokmuş.

gendûmgûn (F.) [ گندمگون ] buğday rengi.

gendüm (F.) [ گندم ] buğday.

ger (F.) [ گر ] eğer.

gerçi (F.) [ گرچه ] her ne kadar, ise de, gerçi.

gerd (F.) [ گرد ] toz.

gerdâlûd (F.) [ گرد آلود ] tozlu.

gerdân (F.) [ گردان ] dönen.

gerden (F.) [ گردن ] boyun.

gerdenbend (F.) [ گردن بند ] kolye, gerdanlık.

gerdenferâz (F.) [ گردن فراز ] mağrur.

gerdenkeş (F.) [ گردن کش ] başkaldıran, asi, dikbaşlı.

gerdiş (F.) [ گردش ] dönüş.

gerdûn (F.) [ 1 [ گردون .felek. 2.dünya.

gerdûne (F.) [ گردونه ] at arabası.

germ (F.) [ گرم ] sıcak.

germâ (F.) [ 1 [ گرما .sıcak. 2.sıcaklık.

germâbe (F.) [ 1 [ گرمابه .hamam. 2.kaplıca.

germî (F.) [ گرمی ] sıcaklık.

geşt (F.) [ گشت ] dolaşma, gezinti.

145

geştügüzâr (F.) [ گشت و گزار ] dolaşma, gezinti, gezip tozma.

gevher (F.) [ 1 [ گوهر .elmas. 2.mücevher. 3.öz.

gevherî (F.) [ گوهری ] mücevherci.

gevz (F.) [ گوز ] ceviz.

gezend (F.) [ 1 [ گزند .zarar. 2.bela.

gıbta (A.) [ غبطه ] imrenme.

gıdâ (A.) [ غدا ] besin, gıda.

gılâf (A.) [ غلاف ] kın, kılıf.

gıllügış (A.) [ غل و غش ] kin.

gılmân (A.) [ 1 [ غلمان .köle. 2.genç, yeni yetme.

gılzet (A.) [ 1 [ غلظت .yoğunluk. 2.kabalık. 3.kalınlık.

gınâ (A.) [ 1 [ غنا .zenginlik. 2.bıkkınlık.

gırbâl (A.) [ غربال ] elek, kalbur.

gırîv (F.) [ گریو ] haykırış, çığlık.

gışâ (A.) [ 1 [ غشا .örtü. 2.perde. 3.zar.

gışş (A.) [ غش ] hile, kötülük.

gıyâb (A.) [ غياب ] bulunmama, yokluk.

gıyâben (A.) [ غيابا ] yokluğunda, yokken, ardından.

gıyâs (A.) [ غياث ] yardım.

gıybet (A.) [ 1 [ غيبت .çekiştirme. 2.bulunmama, yokluk.

gil (F.) [ 1 [ گل .çamur, balçık. 2.kil.

gile (F.) [ گله ] sızlanma, yanıp yakılma.

gilemend (F.) [ گله مند ] şikayetçi, sızlanan.

146

girâmî (F.) [ گرامی ] değerli, kıymetli, saygın, sayın.

girân (F.) [ 1 [ گران .ağır. 2.pahalı. 3.kokuşmuş. 4.katı.

giranbehâ (F.) [ گران بها ] değerli, kıymetli.

girankadr (F.-A.) [ گران قدر ] kıymetli.

girankıymet (F.-A.) [ گران قيمت ] kıymetli, değerli, pahalı.

girânmâye (F.) [ گران مایه ] değerli.

girânser (F.) [ گران سر ] mağrur, kendini beğenmiş, kasıntı.

gird (F.) [ گرد ] yuvarlak.

girdâb (F.) [ گرداب ] anafor, girdap.

girdâgird (F.) [ گرداگرد ] çepeçevre, fırdolayı.

girdbâd (F.) [ گردباد ] kasırga.

girdû (F.) [ گردو ] ceviz.

girîbân (F.) [ گریبان ] yaka.

girift (F.) [ گرفت ] karmaşık, çapraşık.

giriftâr (F.) [ گرفتار ] yakalanmış, tutulmuş, müptela.

girih (F.) [ گره ] düğüm.

girihgîr (F.) [ گره گير ] dolaşık.

girihgüşâ (F.) [ 1 [ گره گشا .düğüm çözen. 2.sorunları halleden.

girîve (F.) [ 1 [ گریوه .çıkmaz, sorun. 2.geçit.

gîrûdâr (F.) [ گيرودار ] kargaşa, kavga.

giryân (F.) [ گریان ] ağlayan.

giryân etmek ağlatmak.

giryân olmak ağlamak.

147

girye (F.) [ گریه ] ağlama, ağlayış.

giryeengîz (F.) [ گریه انگيز ] ağlatıcı.

giryenâk (F.) [ گریه ناک ] ağlamaklı, ağlayan.

gîsû (F.) [ گيسو ] saç.

gîsûbend (F.) [ گيسوبند ] saç bağı.

gîtî (F.) [ گيتی ] dünya.

giyâh (F.) [ گياه ] bitki.

gonca (F.) [ غنجه ] açmamış tomurcuk, gonca.

goncaruhsâr (F.) [ غنجه رخسار ] yanağı goncaya benzeyen.

gonce (F.) [ غنجه ] gonca.

goncedehân (F.) [ غنجه دهان ] küçük ağızlı, gonca ağızlı.

gubâr (A.) [ غبار ] toz.

gubârâlûd (A.-F.) [ غبار آلود ] tozlu.

gudde (A.) [ غده ] bez, salgı bezi.

guded (A.) [ غدد ] salgı bezleri.

gufrân (A.) [ غفران ] bağışlama.

gûgerd (F.) [ گوگرد ] kükürt.

gûk (F.) [ غوک ] kurbağa.

gûl (A.) [ گول ] gulyabani.

gulâm (A.) [ 1 [ غلام .köle. 2.genç.

gulât (A.) [ غلات ] dinde aşırıya kaçanlar.

gulgule (F.) [ غلغله ] kaynaşma.

gumûm (A.) [ غموم ] gamlar, kederler.

148

gûnâgûn (F.) [ گوناگون ] rengarenk.

gûne (F.) [ گونه ] biçim, tarz.

gunûde (F.) [ 1 [غنوده .uyumuş. 2.ölü.

gûr (F.) [ 1 [ گور .mezar. 2.yaban eşeği.

gurâb (A.) [ غراب ] karga.

gurbet (A.) [ 1 [ غربت .gariplik. 2.yabancı diyar.

gurbetzede (A.-F.) [ غربت زده ] gurbet elde yaşayan.

gurebâ (A.) [ غربا ] garipler.

gûristân (F.) [ گورستان ] mezarlık.

gûrken (F.) [ گورکن ] mezarcı.

gurrân (F.) [ 1 [ غران .kükreyen. 2.gürleyen.

gurre (A.) [ 1 [ غره .arap aylarının ilk günü. 2.akıtma.

gurûb (A.) [ غروب ] batış.

gurûr (A.) [ 1 [ غرور .mağrurluk. 2.aldanış.

gûsâle (F.) [ گوساله ] buzağı.

gûsâle (F.) [ گوساله ] dana.

gûsfend (F.) [ گوسفند ] koyun.

gusl (A.) [ غسل ] yıkanma.

gusn (A.) [ غصن ] dal.

gussa (A.) [ غصه ] üzüntü, keder.

gûş (F.) [ گوش ] kulak.

gûşe (F.) [ گوشه ] köşe.

gûşenişîn (F.) [ گوشه نشين ] köşesine çekilen, inziva hayatı süren.

149

gûşt (F.) [ گوشت ] et.

gûşvâre (F.) [ گوشواره ] küpe.

gûy (F.) [ گوی ] çevgen topu, polo topu.

gûyâ (F.) [ گویا ] sözümona.

güdâhte (F.) [ گداخته ] erimiş.

güftâr (F.) [ گفتار ] söz.

güfte (F.) [ 1 [ گفته .söz. 2.şarkı sözü.

güftügû (F.) [ گفت و گو ] dedikodu.

güher (F.) [ 1 [ گهر .elmas. 2.mücevher.

güherfurûş (F.) [ گهرفروش ] mücevheratçı.

gül (F.) [ 1 [ گل .çiçek. 2.gül.

gülâb (F.) [ گلاب ] gül suyu.

gülabdan (F.) [ گلابدان ] gülüptan.

gülbang (F.) [ گلبانگ ] ilahi.

gülbang -ı muhammedî [ گلبانگ محمدی ] ezan.

gülberg (F.) [ گلبرگ ] gül yaprağı.

gülbün (F.) [ 1 [ گلبن .gül ağacı. 2.güllük.

gülçehre (F.) [ گل چهره ] gül yüzlü.

gülçin (F.) [ گلچين ] gül deren.

güldan (F.) [ گلدان ] vazo.

güldeste (F.) [ گلدسته ] çiçek demeti.

gülendâm (F.) [ گل اندام ] gül boylu.

gülfâm (F.) [ گلفام ] gül renkli.

150

gülgonce (F.) [ گل غنجه ] gül goncası.

gülgûn (F.) [ 1 [ گلگون .gül renkli. 2.pembe.

gülistân (F.) [ گلستان ] gül bahçesi, güllük.

gülizar (F.-A.) [ گلعذار ] gül yanaklı, pembe yanaklı.

güllaç (F.) [ گلاج ] güllaç.

gülmih (F.) [ گل ميخ ] kabara.

gülnâr (F.) [ گلنار ] nar çiçeği.

gülnihal (F.) [ گل نهال ] gül fidanı.

gülreng (F.) [ گل رنگ ] gül rengi, pembe.

gülriz (F.) [ گلریز ] gül saçan.

gülrû (F.) [ گل رو ] gül yüzlü.

gülruh (F.) [ گل رخ ] gül yüzlü.

gülşen (F.) [ گلشن ] gül bahçesi.

gülten (F.) [ گل تن ] gül vücutlu.

gülüptan (F.) [ گلابدان ] gülsuyu kabı.

gülzâr (F.) [ گلزار ] güllük, gül bahçesi.

gümân (F.) [ گمان ] zan, sanı.

gümnâm (F.) [ گمنام ] adı unutulmuş.

gümrâh (F.) [ گمراه ] yoldan çıkmış.

günah (F.) [ 1 [ گناه .suç, kabahat. 2.dinî suç.

günahkâr (F.) [ گناهکار ] günah sahibi, suçlu.

günbed (F.) [ گنبد ] kümbet.

güncişk (F.) [ گنجشک ] serçe.

151

güneh (F.) [ گنه ] günah.

gürbe (F.) [ گربه ] kedi.

gürbüz (F.) [ 1 [ گربز .yiğit. 2.kahraman.

gürg (F.) [ گرگ ] kurt.

güriz (F.) [ گریز ] kaçış.

gürîzân (F.) [ گریزان ] kaçan.

gürûh (F.) [ گروه ] topluluk, zümre, bölük.

güstâh (F.) [ 1 [ گستاخ .küstah. 2.cesur.

güşâderû (F.) [ گشاده رو ] güleç, güleryüzlü.

güşâyiş (F.) [ گشایش ] açılış.

güvâh (F.) [ گواه ] tanık, şahıt.

güzâf (F.) [ گزاف ] saçma sapan, ipe sapa gelmez, boş, beyhude.

güzergâh (F.) [ گذرگاه ] geçit.

güzeşt (F.) [ 1 [ گذشت .geçiş. 2.hoşgörü.

güzîde (F.) [ گزیده ] seçkin.

güzin (F.) [ 1 [ گزین .seçen. 2.seçilmiş.

güzîr (F.) [ 1 [ گزیر .çare. 2.derman.

H-HARFİ

2009-07-01T08:15:00.000-07:00

h [ 1 [ ه ح خ . Osmanlı alfabesinin sekizinci harfi. 2.Ebced alfabesine göre sayısal

değeri: 8.

hâ (F.) [ خا ] çiğneyen.

hâ (F.) [ ها ] çoğul eki: -ler, -lar.

hâb (F.) [ 1 [ خواب .uyku. 2.rüya.

habâb (A.) [ حباب ] hava kabarcığı.

habâbe (A.) [ حبابه ] hava kabarcığı.

habâis (A.) [ خبائث ] kötülükler.

hâbâlûd (F.) [ خواب آلود ] uykulu.

hâbâlûde (F.) [ خواب آلوده ] uykulu.

habâset (A.) [ خباثت ] kötülük, alçaklık.

habb (A.) [ 1 [ حب .çekirdek, tohum. 2.hap.

habbât (A.) [ 1 [ حبات .hava kabarcıkları. 2.haplar.

habbâz (A.) [ خباز ] ekmekçi.

habbe (A.) [ حبه ] taneler.

habbe-i hadrâ [ حبهء حضرا ] çitlembik.

habbe-i sevdâ [ حبهء سودا ] çörekotu.

habbezâ (A.) [ حبذا ] ne güzel.

habbülbülûğ (A.) [ حب البلوغ ] ergenlik sivilcesi.

hâbcâme (F.) [ 1 [ خواب جامه .gecelik. 2.pijama.

153

haber (A.) [ خبر ] haber.

haberdar (A.-F.) [ خبردار ] haberli.

habeşe (A.) [ 1 [ حبشه .Habeşistan. 2.Habeş.

hâbgâh (F.) [ خوابگاه ] yatak odası.

habîb (A.) [ 1 [ حبيب .sevgili. 2.dost. 3.Hz. Muhammed

habîr (A.) [ خبير ] haberli.

habis (A.) [ خبيث ] kötü, pis.

habl (A.) [ حبل ] ip.

hablülmesâkin (A.) [ حبل المساکن ] sarmaşık.

hâbnâk (F.) [ خوابناک ] uykulu.

hâbnâme (F.) [ خواب نامه ] rüya tabiri kitabı.

habr (A.) [ حبر ] bilgin.

habs (A.) [ 1 [ حبس .hapis. 2.tutma.

habshâne (A.-F.) [ حبس خانه ] hapishane, tutukevi.

habt (A.) [ خبط ] yanlış hareket.

habtühata (A.) [ خبط و خطا ] yanlış yapma.

hac (A.) [ حاج ] hacı.

hacâlet (A.) [ خجالت ] utanma.

hacâletâver (A.) [ خجالت آور ] utanç verici.

hacamat (A.) [ حجامت ] kan alma.

hacamat yapmak kan almak.

hacâmet (A.) [ حجامت ] kan alma, hacamat.

hâcât (A.) [ 1 [ حاجات .ihtiyaçlar. 2.istekler.

154

haccâm (A.) [ حجام ] hacamatçı.

haccar (A.) [ حجار ] taş işçisi, taşçı.

hâcce (A.) [ حاجه ] bayan hacı.

hâce (F.) [ 1 [ خواجه .hoca. 2.efendi. 3.ağa. 4.sahip. 5.vezir.

hâcegân (F.) [ 1 [ خواجگان .hocalar. 2.efendiler.

hâcegî (F.) [ 1 [ خواجگی .hocalık. 2.efendilik. 3.ağalık. 4.sahiplik. 5.tüccar.

hacel (A.) [ خجل ] utanma.

hacer (A.) [ حجر ] taş.

hacer-i esved [ حجر اسود ] karataş.

hacer-i semâî [ حجر سمائی ] göktaşı.

hâceserâ (F.) [ خواجه سرا ] harem ağası.

hâcet (A.) [ حاجت ] ihtiyaç.

hâcetmend (A.-F.) [ حاجتمند ] muhtaç.

hacı (A.) [ حاجی ] hacı.

hacıyân (A.-F.) [ حاجيان ] hacılar.

hâcî (A.) [ هاجی ] hicveden, yeren.

hâcib (A.) [ 1 [ حاجب .kapıcı. 2.perdedar. 3.engel. 4.kaş.

hacîl (A.) [ خجيل ] utangaç.

hâcir (A.) [ هاجر ] göçmen.

hâciz (A.) [ 1 [ حاجز .ayıran. 2.haczeden.

hacle (A.) [ حجله ] gerdek odası.

haclegâh (A.-F.) [ حجله گاه ] gerdek odası.

haclet (A.) [ خجلت ] utanma.

155

hacletâver (A.-F.) [ خجلت آور ] utanç verici.

hacm (A.) [ حجم ] hacim.

hacmen (A.) [ حجما ] hacimce.

hacz (A.) [ حجز ] haciz.

hadâik (A.) [ حدائق ] bahçeler.

hâdd (A.) [ 1 [ حاد .keskin. 2.sivri. 3.dar.

hadd (A.) [ 1 [ حد .sınır. 2.şer’î ceza.

hadd (A.) [ خد ] yanak.

haddâ’ (A.) [ خداع ] düzenbaz.

haddâd (A.) [ حداد ] demirci.

haddâdî (A.-F.) [ حدادی ] demircilik.

hadd-i asgarî [ حد اصغری ] en az.

hadd-i azamî [ حد اعظمی ] en çok.

hadd-i tabiî [ حد طبيعی ] normal hal.

hadd-i zâtında aslında.

hadeb (A.) [ حدب ] kamburluk.

hadem (A.) [ خدم ] hizmetçiler.

hademe (A.) [ خدمه ] hizmetçiler.

hadeng (F.) [ خدنگ ] ok.

hader (A.) [ خدر ] uyuşma.

hades (A.) [ حدس ] sezi, tahmin.

hâdî (A.) [ هادی ] doğru yolu gösteren.

hâdi’ (A.) [ خادع ] düzenbaz.

156

hadîka (A.) [ حدیقه ] bahçe.

hâdim (A.) [ خادم ] hizmetçi.

hâdim olmak hizmet etmek.

hâdime (A.) [ خادمه ] bayan hizmetçi.

hâdis (A.) [ 1 [ حادث .meydana gelen. 2.yeni.

hadîs (A.) [ حدیث ] hadis, Peygamber sözü.

hâdisat (A.) [ حادثات ] olaylar.

hâdise (A.) [ حادثه ] olay.

hadnâşinas (A.-F.) [ حدناشناس ] haddini bilmez.

hadrâ (A.) [ حضرا ] yeşil.

hads (A.) [ 1 [ حدس .tahmin. 2.seziş.

hadşe (A.) [ خدشه ] ürküntü.

hadşeâver (A.-F.) [ خدشه آور ] ürküntü verici.

hafâ (A.) [ خفا ] gizlilik.

hafâfîş (A.) [ خفافيش ] yarasalar.

hafâgâh (A.-F.) [ خفاگاه ] gizlenilecek yer.

hafâir (A.) [ 1 [ حفائر .çukurlar. 2.oyuklar.

hafakan (A.) [ خفقان ] yürek çarpıntısı.

hafâyâ (A.) [ خفایا ] gizli şeyler.

hafız (A.) [ 1 [ حافظ .koruyan. 2.ezberleyen. 3.Kur’ân hafızı.

hafıza (A.) [ حافظه ] bellek.

hâfız-ı kütüb [ حافظ کتب ] kütüphaneci.

hâfî (A.) [ حافی ] yalınayak koşan.

157

hafî (A.) [ خفی ] gizli

hafîd (A.) [ حفيد ] torun.

hafîde (A.) [ حفيده ] kız torun.

hafif (A.) [ خفيف ] hafif.

hâfir (A.) [ حافر ] kazan, kazıcı.

hafîr (A.) [ 1 [ حفير .çukur. 2.mezar.

hafiyyât (A.) [ خفيات ] gizli şeyler.

hafiyye (A.) [ خفيه ] gizli polis.

hafiyyen (A.) [ خفيا ] gizlice.

hafr (A.) [ حفر ] kazma.

hafriyyât (A.) [ حفریات ] kazı.

haftân (A.) [ خفتان ] kaftan.

hâh (F.) [ خواه ] isteyen.

hâhân (F.) [ خواهان ] isteyen, istekli.

hâher (F.) [ خواهر ] kızkardeş.

hâherzâde (F.) [ خواهرزاده ] yeğen, kızkardeşin çocuğu.

hâhiş (F.) [ خواهش ] rica, istek.

hâhişger (F.) [ خواهشگر ] istekli.

hâhişkâr (F.) [ خواهشکار ] istekli.

hâhişkerde (F.) [ خواهش کرده ] istekli.

hâhnâhâh (F.) [ خواه ناخواه ] ister istemez.

hâif (A.) [ خائف ] korkak.

hâifen (A.) [ خائفا ] korkarak.

hâil (A.) [ هائل ] korkunç.

hâin (A.) [ 1 [ خائن .hain. 2.acımasız.

hâinâne (A.-F.) [ خائنانه ] haince.

hâiz (A.) [ حائز ] sahip, bulunduran.

hâiz olmak bulundurmak, sahip olmak.

hâiz-i ehemmiyet [ حائز اهميت ] önemli.

hak (A.) [ 1 [ حق .Tanrı. 2.doğru. 3.pay.

hâk (F.) [ خاک ] toprak.

hak etmek kazanmak.

hâk ile yeksân edilmek yerle bir edilmek.

hâk ile yeksân etmek yerle bir etmek.

hâk ile yeksân olmak yerle bir olmak.

Hak Teâlâ (A.) [ حق تعالی ] Yüce Tanrı.

hakâik (A.) [ حقائق ] gerçekler.

hakâret (A.) [ حقارت ] aşağılama, hakaret.

hakaretâmiz (A.-F.) [ حقارت آميز ] aşağılayıcı.

hakâyık (A.) [ حقایق ] gerçekler.

hâkbîz (F.) [ خاک بيز ] kalbur.

hakem (A.) [ حکم ] hakem.

hâkezâ (A.) [ هکذا ] aynı şekilde.

hakgû (A.-F.) [ حق گو ] doğru sözlü.

hâkî (A.) [ حاکی ] hikaye eden.

hâkî (F.) [ 1 [ خاکی .hâki, toprak rengi. 2.toprak ile ilgili.

159

hakîkat (A.) [ حقيقت ] gerçek.

hakîkaten (A.) [ حقيقة ] gerçekten.

hakikat-ı halde aslında, gerçekte, işin aslında.

hakikatperver (A.-F.) gerçekçi.

hakikî (A.) [ حقيقی ] gerçek.

hakikiye (A.) [ حقيقيه ] gerçek.

hakîm (A.) [ 1 [ حکيم .Tanrı. 2.hakim, yargıç.

hâkimiyet (A.) [ حاکميت ] egemenlik.

hakîr (A.) [ 1 [ حقير .değersiz. 2.küçük. 3.bendeniz, ben.

hâkister (F.) [ خاکستر ] kül.

hâkisterî (F.) [ خاکستری ] kül rengi.

hakk (A.) [ 1 [ حق .Tanrı. 2.doğru. 3.hak.

hakk (A.) [ حک ] kazıma.

hakkâ [ حقا ] gerçekten.

hakkâk (A.) [ 1 [ حکاک .mühürcü. 2.kazıyıcı.

hakkaniyet (A.) [ حقانيت ] doğruluk.

hâkkedilmek kazılmak.

hâkketmek kazımak.

hâkrûb (F.) [ خاکروب ] süpürge.

hakşinas (A.-F.) [ حق شناس ] haktanır.

hakşinâsî (A.-F.) [ حق شناسی ] haktanırlık.

hâl (A.) [ 1 [ حال .hal, durum. 2.şimdiki durum, şimdiki zaman.

hâl (A.) [ خال ] dayı.

160

hâl (F.) [ 1 [ خال .ben. 2.benek.

hal’ (A.) [ خلع ] tahttan indirme.

hal’edilmek tahttan indirilmek.

hal’etmek tahttan indirmek.

hâlâ (A.) [ حالا ] şimdi, hâlâ.

halâ (A.) [ 1 [ خلا .tuvalet. 2.boş.

halâik (A.) [ 1 [ خلائق .yaratıklar. 2.halayık.

halâl (A.) [ خلال ] mesafe, aralık, açıklık.

halâs (A.) [ خلاص ] kurtuluş, kurtulma.

halâs bulmak kurtulmak.

halâs olmak kurtulmak.

halaskâr (A.-F.) [ خلاصکار ] kurtarıcı.

hâlâşina (A.-F.) [ حال آشنا ] halden anlayan.

hâlât (A.) [ حالات ] haller.

halâvet (A.) [ حلاوت ] tatlılık.

haldâr (F.) [ خالدار ] benli.

hâle (A.) [ 1 [ خاله .hala. 2.teyze.

hâle (A.) [ هاله ] ayça, hâle.

halecan (A.) [ خلجان ] çarpıntı.

halef (A.) [ 1 [ خلف .evlat, oğul. 2.halef, yerine geçen, arkadan gelen

halel (A.) [ خلل ] bozukluk.

halel gelmek bozulmak, lekelenmek, gölge düşmek.

haleldâr (A.-F.) [ خللدار ] bozulmuş, bozuk.

161

haleldâr etmek bozmak, halel getirmek.

haleldâr olmak bozulmak, halel gelmek.

halen (A.) [ حالا ] şimdilik, henüz.

hâlet (A.) [ 1 [ حالت .hal. 2.nitelik.

hâlet-i ruhiye [ حالت روحيه ] ruhsal durum.

halhal (A.) [ خلخال ] ayak bileziği, halhal.

hâlık (A.) [ خالق ] Yaratan, Tanrı.

hâlî (A.) [ خالی ] boş.

hâlî kalmak geri durmak.

halîb (A.) [ حليب ] süt.

halîc (A.) [ خليج ] körfez.

hâlid (A.) [ خالد ] sonsuz, ebedî.

halîfe (A.) [ 1 [ خليفه .halife. 2.kalfa.

halihazır (A.-F.) [ حال حاضر ] şimdiki durum.

hâlik (A.) [ 1 [ خالق .Tanrı. 2.yaratan.

hâlikiyet (A.) [ خالقيت ] yaratıcılık.

halîm (A.) [ حليم ] yumuşak huylu.

hâlis (A.) [ 1 [ خالص .katışıksız, saf, som.

hâlisâne (A.-F.) [ خالصانه ] içtenlikle.

halîta (A.) [ 1 [ خليطه .karışım. 2.alaşım.

hâliyâ (A.) [ حاليا ] şimdi, şu anda.

halk (A.) [ حلق ] boğaz.

halk (A.) [ 1 [ خلق .yaratma. 2.yaratılma. 3.halk.

162

halk etmek yaratmak.

halka (A.) [ حلقه ] halka.

halkabegûş (A.-F.) [ حلقه بگوش ] köle.

halkiyat (A.) [ خلقيات ] folklor, halk bilimi.

hall (A.) [ 1 [ حل .çözülme, erime. 2.çözme.

hallâc (A.) [ حلاج ] halaç.

hallâk (A.) [ خلاق ] yaratıcı.

hallâl (A.) [ حلال ] çözen.

hallüfasl (A.) [ حل و فصل ] halletme, yoluna koyma.

halt (A.) [ خلط ] karıştırma.

halûk (A.) [ خلوق ] iyi huylu.

halvet (A.) [ 1 [ خلوت .tenha. 2.başbaşa kalma.

halvetgâh (A.-F.) [ خلوتگاه ] başbaşa kalınacak yer.

ham (F.) [ خام ] çiğ, ham.

ham (F.) [ 1 [ خم .eğik eğri, bükük.

hamâil (A.) [ حمائل ] kılıç kayışı.

hamâkat (A.) [ حماقت ] ahmaklık.

hamâme (A.) [ حمامه ] güvercin.

hamâse (A.) [ حماسه ] kahramanlık şiiri.

hamâset (A.) [ حماست ] kahramanlık şiiri, hamase.

hamd (A.) [ حمد ] şükür.

hâme (F.) [ خامه ] kalem.

hamel (A.) [ حمل ] kuzu.

163

hamelât (A.) [ حملات ] saldırılar, hamleler.

hâmî (A.) [ حامی ] gözeten, himaye eden.

hâmid (A.) [ حامد ] hamd eden, şükreden.

hamîde (F.) [ خميده ] eğik, eğri.

hâmil (A.) [ 1 [ حامل .taşıyan. 2.hamile. 3.sahip.

hâmil olmak taşımak.

hâmile (A.) [ حامله ] gebe, hamile.

hamîr (A.) [ حمير ] hamur.

hâmis (A.) [ خامس ] beşinci.

hâmisen (A.) [ خامسا ] beşincisi.

hâmiş (A.) [ هامش ] mektup ilavesi.

hâmiz (A.) [ 1 [ حامض .ekşi. 2.kekre.

haml (A.) [ 1 [ حمل .taşıma. 2.gebelik. 3.yükleme.

hamle (A.) [ 1 [ حمله .saldırı. 2.atak.

hamletmek yüklemek.

hammâl (A.) [ حمال ] hamal.

hammâm (A.) [ 1 [ حمام .banyo. 2.hamam.

hammâr (A.) [ خمار ] meyhaneci.

hamr (A.) [ خمر ] şarap.

hamrâ (A.) [ خمرا ] kırmızı, kızıl.

hamrâlanmak kızarmak, kırmızılaşmak, al al olmak.

hams (A.) [ خمس ] beş.

hamse (A.) [ خمسه ] beş mesnevîlik eser.

hamsin (A.) [ خمسين ] elli.

hamûl (A.) [ حمول ] dayanıklı.

hamûle (A.) [ حموله ] yük.

hâmûn (F.) [ هامون ] çöl.

hâmûş (F.) [ خاموش ] suskun, sessiz.

hamyâze (F.) [ خميازه ] esneme.

hamz (A.) [ حمض ] ekşilik.

hân (F.) [ خوان ] okuyan.

hân (F.) [ خوان ] sofra.

hanâzir (A.) [ خنازیر ] domuzlar.

hancer (A.) [ خنجر ] hançer.

hancere (A.) [ حنجره ] gırtlak, hançere.

handan (F.) [ خندان ] güleç, gülen.

handan etmek güldürmek.

hande (F.) [ خنده ] gülüş.

handek (A.) [ خندق ] hendek.

handerûy (F.) [ خنده روی ] güleryüzlü.

hâne (F.) [ خانه ] ev.

hanedan (F.) [ خاندان ] sülale, hanedan.

hâneharâb (F.) [ 1 [ خانه خراب .perişan. 2.evsiz yurtsuz. 3.cahil.

hânende (F.) [ 1 [ خواننده .şarkıcı. 2.okuyucu.

hanif [ حنيف ] İslâmiyetten önce Tanrı’ya inanan.

hânkah (A.) [ خانقاه ] tekke.

165

hânman (F.) [ خانمان ] ev bark, yurt.

hannas (A.) [ خناس ] şeytan.

hânsâlar (F.) [ خوان سالار ] kilerci.

hânüman (F.) [ خانمان ] ev bark, yurt.

hapis (A.) [ حبس ] bir yere kapatma veya kapanma.

hapishane (A.-F.) [ حبس خانه ] tutukevi, mahpushane.

hâr (F.) [ خار ] diken.

har (F.) [ خر ] eşek.

hâr (F.) [ خوار ] aşağılık, adi.

hâr (F.) [ خوار ] yiyen.

harâb (A.) [ 1 [ خراب .yıkık, harap. 2.fitil gibi sarhoş.

harâb etmek yıkmak, bozmak, tahrip etmek.

harâb olmak yıkılmak, bozulmak, kırılmak.

harâbat (A.) [ خرابات ] meyhane.

harâbe (A.) [ خرابه ] yıkıntı, harabe.

harâc (A.) [ خراج ] haraç.

haram (A.) [ حرام ] haram.

harâmi (A.) [ حرامی ] eşkıya.

haramzâde (A.-F.) [ حرام زاده ] piç.

harâret (A.) [ 1 [ حرارت .sıcaklık.

harâtin (A.) [ خراطين ] solucan.

harb (A.) [ حرب ] harp, savaş.

harbe (A.) [ حربه ] süngü.

166

harb-i umûmî [ حرب عمومی ] Birinci Dünya Savaşı.

harbiye (A.) [ حربيه ] harp okulu.

harbiye nezareti savunma bakanlığı.

harbiyeli Harp Okulu öğrencisi.

harbüze (F.) [ خربزه ] kavun.

harc (A.) [ 1 [ خرج .vergi. 2.masraf.

harcıâlem [ خرج عالم ] herkese açık, herkese uygun.

harcırah [ خرج راه ] yol parası.

harçeng (F.) [ خرچنگ ] yengeç.

hardal (A.) [ خردل ] hardal.

hâre (F.) [ خاره ] granit, sert taş.

harekât (A.) [ حرکات ] hareketler.

hareket (A.) [ 1 [ حرکت .hareket. 2.davranış.

hareketsizlik hareket etmeme.

harem (A.) [ حرم ] harem, herkesin giremeyeceği yer.

haremlik (A.-T.) harem dairesi, evde harem kısmy, herkesin uluorta

giremeyeceği yer.

haremserây (A.-F.) [ حرم سرای ] harem dairesi.

harf (A.) [ 1 [ حرف .harf. 2.söz.

hargâh (F.) [ خرگاه ] otağ.

hargûş (F.) [ خرگوش ] tavşan.

hârî (F.) [ خواری ] düşkünlük.

hârib (A.) [ هارب ] kaçan.

167

hâric (A.) [ خارج ] dış, dışarı.

hâricen (A.) [ خارجا ] dıştan, dışarıdan.

hâricî (A.) [ خارجی ] dış ile ilgili.

hariciye (A.) [ 1 [ خارجيه .dışa bağlı, dışarıya ilişkin. 2.dışişleri bakanlığı.

harîd (F.) [ خرید ] satın alma.

harîdâr (F.) [ خریدار ] müşteri, alıcı.

harîf (A.) [ 1 [ حریف .rakip. 2.meslektaş.

harîk (A.) [ حریق ] yangın.

hârika (A.) [ خارقه ] harika.

hârikulâde (A.) [ خارق العاده ] olağanüstü.

harîm (A.) [ 1 [ حریم .kutsal. 2.harem. 3.avlu.

harîm-i ismet (F.) [ حریم عصمت ] kutsal saha.

harîr (A.) [ حریر ] ipek.

harîrî (A.) [ حریری ] ipekli.

hâris (A.) [ حارث ] çiftçi.

hâris (A.) [ حارس ] bekçi.

harîs (A.) [ حریص ] hırslı.

hâristan (F.) [ خارستان ] dikenlik.

harita (A.) [ خریطه ] harita.

harmen (F.) [ خرمن ] harman.

harmengâh (F.) [ خرمنگاه ] harman yeri.

harmühre (F.) [ خرمهره ] katır boncuğu.

harnub (A.) [ خرنوب ] keçi boynuzu.

hârpuşt (F.) [ خارپشت ] kirpi.

hârr (A.) [ حار ] kızgın, yakıcı.

harrât (A.) [ خراط ] doğramacı.

hars (A.) [ حرث ] kültür.

harsî (A.) [ حرثی ] kültürel.

harvâr (F.) [ خروار ] eşek yükü.

hârzâr (F.) [ خارزار ] dikenlik.

hâs (A.) [ 1 [ خاص .özgü, has. 2.saf. 3.özel.

has (F.) [ خس ] çöp.

hasâdet (A.) [ حسادت ] kıskançlık.

hasâil (A.) [ خصائل ] hasletler, tabiatlar.

hasâis (A.) [ خصائص ] nitelikler, özellikler.

hasâr (A.) [ خسار ] zarar, hasar.

hasarât (A.) [ خسرات ] zararlar.

hasardîde (A.-F.) [ خساردیده ] hasarlı.

hasâret (A.) [ خسارت ] zarar, hasar.

hasâset (A.) [ خساست ] pintilik.

hasb (A.) [ حسب ] göre.

hasbe (A.) [ حصبه ] kızamık.

hasbelkader (A.) [ حسب القدر ] kaderden ileri gelen, kadere bak.

hasbetenlillah (A.) [ حسبة لله ] Allah rızası için.

hasbihal (A.-F.) [ حسب حال ] halleşme, dertleşme.

hasbihal etmek halleşmek, dertleşmek.

169

hasbü’l-mâhiye (A.) [ حسب الماهيه ] yapı bakımından.

hasebe (A.) [ حصبه ] kızamık.

hased (A.) [ حسد ] kıskançlık.

hased etmek kıskanmak.

hasen (A.) [ حسن ] güzel.

hasenât (A.) [ حسنات ] iyilikler.

hasene (A.) [ حسنه ] güzel, iyi.

hasenülhulk (A.) [ حسن الخلق ] huyu güzel.

hasf (A.) [ خسف ] ay tutulması.

hâsıd (A.) [ حاصد ] ekin biçen, hasatçı.

hâsıl (A.) [ حاصل ] ortaya çıkan, var olan.

hasıl etmek meydana getirmek, ortaya çıkarmak.

hâsıl olmak ortaya çıkmak, var olmak.

hâsılat (A.) [ حاصلات ] kazanç, gelir.

hâsılât-ı gayr-i sâfiye [ حاصلات غير صافيه ] brüt gelir.

hâsılât-ı sâfiye [ حاصلات صافيه ] net gelir.

hasıl-ı kelâm [ حاصل کلام ] sözün kısası.

hâsılı kısacası, sonuç olarak.

hasım (A.) [ خصم ] düşman.

hasîb (A.) [ 1 [ حسيب .değerli. 2.muhasebeci.

hâsid (A.) [ حاسد ] kıskanç.

hasîn (A.) [ حصين ] sağlam, müstahkem.

hasîr (A.) [ حصير ] hasır.

170

hâsir (A.) [ خاسر ] zarar eden, hüsrana uğrayan.

hasis (A.) [ خسيس ] pinti.

hasîsa (A.) [ خصيصه ] karakter.

hasiy (A.) [ خصی ] iğdiş, hadım edilmiş.

haslet (A.) [ خصلت ] tabiat, yaratılıştan gelen huy.

hasm (A.) [ خصم ] düşman, hasım.

hasmâne (A.-F.) [ خصمانه ] düşmanca.

hasmî (A.-F.) [ خصمی ] düşmanlık.

hasnâ (A.) [ حسنا ] güzel kız, güzel kadın.

hasr (A.) [ حصر ] tahsis etme, ayırma, vakfetme, adama.

hasret (A.) [ حسرت ] özlem.

hasret çekmek özlem duymak.

hasretkeş (A.-F.) [ حسرت کش ] hasret çeken.

hasretmek adamak, ayırmak, tahsis etmek.

hassa (A.) [ خاصه ] özellik.

hassâd (A.) [ حصاد ] orakçı.

hassas (A.) [ حساس ] duygulu, hassas.

hassâsiyyet (A.) [ حساسيت ] hassaslık.

hâsse (A.) [ خاصه ] duyu.

hâsseten (A.) [ خاصة ] özellikle, hele hele.

hâssuâmm [ خاص و عام ] herkes.

hâste (F.) [ خاسته ] kalkmış, ayağa kalkmış.

haste (F.) [ خسته ] hasta.

171

hâste (F.) [ 1 [ خواسته .istemiş. 2.istek.

hastegî (F.) [ خستگی ] hastalık.

hâstgâr (F.) [ خواستگار ] görücü.

hâstgârî (F.) [ خواستگاری ] görücülük.

hasûd (A.) [ حسود ] kıskanç.

hasûdâne (A.-F.) [ حسودانه ] kıskanarak, kıskançlıkla.

hasûdî (A.-F.) [ حسودی ] kıskançlık.

hâşâ (A.) [ حاشا ] uzak dursun, hâşa.

hâşâk (F.) [ خاشاک ] çerçöp.

haşeb (A.) [ خشب ] odun.

haşem (A.) [ حشم ] maiyet.

haşerat (A.) [ حشرات ] haşereler, börtü böcek.

haşere (A.) [ حشره ] böcek, haşere.

haşhaş (A.) [ خشخاش ] haşhaş.

haşîn (A.) [ خشين ] kaba, sert.

hâşiye (A.) [ 1 [ حاشيه .kenar. 2.şerh kitabı.

haşmet (A.) [ 1 [ حشمت .görkem. 2.hiddet.

haşmetmeab (A.) [ حشمت مآب ] görkemli, haşmetli.

haşmgîn (F.) [ خشمگين ] öfkeli, hışımlı.

haşr (A.) [ حشر ] kıyamet, haşır.

haşv (A.) [ 1 [ حشو .doldurulmuş, yararsız söz. 2.kuru ot.

haşyet (A.) [ خشيت ] korkma.

haşyetengiz (A.-F.) [ خشيت انگيز ] korku salan, korkunç.

172

hatâ (A.) [ 1 [ خطا .yanlış, hata. 2.kusur.

hataâlûd (A.-F.) [ خطا آلود ] hatalı, yanlış dolu.

hatab (A.) [ حطب ] odun.

hatâbahş (A.-F.) [ خطا بخش ] hataları affeden.

hatâen (A.) [ خطاء ] yanlışlıkla.

hatâiyyât (A.) [ خطائيات ] hatalar, yanlışlıklar.

hatakâr (A.-F.) [ خطاکار ] hatalı, hata yapan.

hatâpûş (A.-F.) [ خطاپوش ] hataları örten.

hatar (A.) [ خطر ] tehlike.

hatarât (A.) [ خطرات ] tehlikeler.

hatarnâk (A.-F.) [ خطرناک ] tehlikeli.

hatâyâ (A.) [ خطایا ] yanlışlar, hatalar.

hâtem (A.) [ 1 [ خاتم .mühür. 2.yüzük.

hâtıf (A.) [ هاتف ] gaipten gelen ses.

hâtır (A.) [ خاطر ] hatır, gönül.

hâtıra (A.) [ خاطره ] hatıra, hatıra gelen.

hatıra getirmek aklına getirmek, düşünmek.

hâtıra hutûr etmek hatırlamak, anımsamak.

hâtırat (A.) [ 1 [ خاطرات .hatıralar. 2.anı kitabı.

hâtırâzâr (A.-F.) [ خاطر آزار ] gönül inciten, hatır kıran.

hâtırâzürde (A.-F.) [ خاطر آزرده ] kalbi kırık.

hâtırşinâs (A.-F.) [ خاطرشناس ] hatırbilir.

hatîa (A.) [ خطيئه ] kabahat.

173

hatîb (A.) [ خطيب ] hatip.

hâtime (A.) [ خاتمه ] son.

hâtime vermek son vermek.

hatîr (A.) [ 1 [ خطير .tehlikeli. 2.yüce.

hatm (A.) [ 1 [ ختم .hatim, hatim indirme. 2.mühürleme.

hatn (A.) [ ختن ] sünnet.

hatt (A.) [ 1 [ خط .çizgi. 2.yol. 3.yeni terlemiş bıyık.

hattâ (A.) [ حتی ] üstelik, hatta.

hattâb (A.) [ حطاب ] oduncu.

hattat (A.) [ خطاط ] hattat, güzel yazı yazan.

hatve (A.) [ خطوه ] adım.

havâ (A.) [ هوا ] hava.

havadar (F.) [ هوادار ] açık mekanlı

havâdis (A.) [ 1 [ حوادث .yeni haberler. 2.olaylar.

havaî (A.) [ هوائی ] havaya ait.

havâkin (T.>A.) [ خواقين ] hakanlar.

havale (A.) [ حواله ] ısmarlama, havale.

havali (A.) [ حوالی ] yöre.

havârik (A.) [ خوارق ] harikalar.

havâss (A.) [ 1 [ خواص .seçkin kişiler. 2.nitelikler.

havâtîn (T.>A.) [ خواتين ] hatunlar, saygın hanımlar.

havâyic (A.) [ حوایج ] ihtiyaçlar, gereksinimler.

hâven (A.) [ هاون ] havan.

174

hâver (F.) [ خاور ] doğu.

hâveran (F.) [ خاوران ] doğu ve batı.

hâverşinas (F.) [ خاورشناس ] doğubilimci, oryantalist, müsteşrik.

havf (A.) [ خوف ] korku.

havf eylemek korkmak.

havfnâk (A.-F.) [ خوفناک ] korkulu.

hâvî (A.) [ حاوی ] içeren, ihtiva eden.

havl (A.) [ 1 [ حول .güç. 2.çevre.

havsala (A.) [ حوصله ] kavrama gücü, havsala.

havz (A.) [ حوض ] havuz.

hayâ (A.) [ حيا ] utanma, haya, ar.

hayâl (A.) [ خيال ] hayal, düş.

hayâlât (A.) [ خيالات ] hayaller, düşler.

hayâlen (A.) [ خيالا ] hayali olarak.

hayâlet (A.) [ خيالت ] hayalet.

hayalî (A.) [ 1 [ خيالی .hayalî, hayal ürünü. 2.Karagöz oynatan.

hayalperest (A.-F.) [ خيال پرست ] hayalci.

hayat (A.) [ حيات ] yaşam.

hayatbahş (A.-F.) [ حيات بخش ] hayat veren.

hayât-ı cinsiye [ حيات جنسيه ] cinsel yaşam.

hayât-ı diniye [ حيات دینيه ] dinsel yaşam.

hayât-ı rûz-i merre [ حيات روز مره ] gündelik yaşam.

hayatî (A.) [ حياتی ] hayatla ilgili, yaşamsal.

175

hayâtiyyât (A.) [ حياتيات ] biyoloji, yaşambilim.

haydud (Macarca>A.) [ حيدود ] eşkiya, haydut, yolkesen.

hâye (F.) [ خایه ] yumurta, haya.

hayf (A.) [ حيف ] yazık, vah vah.

hayır (A.) [ خير ] iyilik, hayır.

hayırhah (A.-F.) [ خيرخواه ] iyiliksever.

hayız bk. hayz.

hayl (A.) [ 1 [ خيل .yılkı, at sürüsü. 2.zümre.

hayli (F.) [ خيلی ] çok, fazla.

hayme (A.) [ خيمه ] çadır.

haymegâh (A.-F.) [ خيمه گاه ] çadır kurulan yer.

haymenişin (A.-F.) [ خيمه نشين ] göçebe, çadırda yaşayan.

hayr (A.) [ خير ] iyilik, hayır.

hayran (A.) [ 1 [ حيران .şaşkın. 2.hayran, tutkun.

hayrendiş (A.-F.) [ خيراندیش ] iyi düşünceli.

hayret (A.) [ حيرت ] şaşkınlık.

hayretbahş (A.-F.) [ حيرت بخش ] hayret verici.

hayretkâr (A.-F.) [ حيرت کار ] hayret eden.

hayretzede (A.-F.) [ حيرت زده ] şaşkın.

haysiyyet (A.) [ حيثيت ] şeref, onur.

hayvan (A.) [ 1 [ حيوان .canlı. 2.hayvan.

hayvanî (A.) [ حيوانی ] hayvansal.

hayvaniye (A.) [ حيوانيه ] hayvana özgü, hayvansal.

176

hayy (A.) [ حی ] diri.

hayyât (A.) [ خياط ] terzi.

hayye (A.) [ حيه ] yılan.

hayyir (A.) [ خير ] çok iyilik eden.

hayz (A.) [ خيض ] regl, aybaşı.

hazâin (A.) [ خزائن ] hazineler.

hazân (F.) [ خزان ] güz, sonbahar.

hazar (A.) [ حضر ] güvenlik.

hazer (A.) [ حذز ] sakınma.

hazerat (A.) [ حضرات ] hazretler.

hazf (A.) [ حذف ] silme, kaldırıp atma.

hâzık (A.) [ حاذق ] usta, yetenekli, ehil.

hazır (A.) [ 1 [ حاضر .huzurda. 2.hazır, mevcut.

hâzırûn (A.) [ حاضرون ] bulunanlar, hazır olanlar.

hâzi (A.) [ خاضع ] alçakgönüllü.

hazîn (A.) [ حزین ] hüzün dolu.

hâzin (A.) [ خازن ] haznedar.

hazine (A.) [ خزینه ] hazine.

hazinedar (A.-F.) [ خزینه دار ] haznedar, hazinenin birinci derecede sorumlusu.

hazîre (A.) [ حظيره ] etrafı çevrili yer (mezarlık vs.)

hazm (A.) [ حضم ] sindirim.

hazret (A.) [ حضرت ] sayın, hazret.

hazz (A.) [ حظ ] sevinç, haz.

177

hebâ (A.) [ هبا ] boş.

hebâ etmek yitirmek, yazık etmek, elden kaçırmak.

hebâ olmak yitmek, yazık olmak, yok olmak.

hebâya gitmek boşa gitmek, yazık olmak.

hecâ (A.) [ 1 [ هجا .hece. 2.yerme, hiciv.

hecâgû (A.-F.) [ هجاگو ] hicveden, yeren.

hecîn (A.) [ هجين ] iki hörgüçlü deve.

hecr (A.) [ هجر ] ayrılık.

hedâyâ (A.) [ هدایا ] armağanlar, hediyeler.

hedef (A.) [ هدف ] amaç, hedef.

heder (A.) [ هدر ] yazık olma, boşa gitme.

heder etmek yazık etmek, yitirmek, boşa harcamak.

heder olmak yazık olmak, yitmek, kaybolmak.

hediyye (A.) [ هدیه ] armağan, hediye.

heft (F.) [ هفت ] yedi.

heftâd (F.) [ هفتاد ] yetmiş.

hefte (F.) [ هفته ] hafta.

heftevreng (F.) [ هفت اورنگ ] yedi yıldız.

helâhil (A.) [ هلاهل ] zehir, ağı, boğanotu.

helâk (A.) [ 1 [ هلاک .yok olma. 2.ölme.

helâk etmek 1.yok etmek, ortadan kaldırmak. 2.öldürmek.

helâk olmak 1.yok olmak, ortadan kalkmak. 2.ölmek. 3.çırpınmak.

helal (A.) [ 1 [ حلال .helal. 2.eş, hanım.

178

helalzâde (A.-F.) [ 1 [ حلال زاده .helal süt emmiş. 2.evli anne babanın çocuğu.

helezon (A.) [ 1 [ حلزون .sümüklüböcek. 2.yılankavî.

helva (A.) [ حلوا ] helva.

helvafurûş (A.-F.) [ حلوا فروش ] helvacı.

helvâyî (A.) [ حلوایی ] helvacı.

hem (F.) [ 1 [ هم . -deş, -daş anlamını verecek şekilde kelimeye türetmeye

yarayan ön ek. 2.hem, üstelik.

hemâgûş (F.) [ هم آگوش ] sarmaş dolaş, kucak kucağa.

hemâgûş olmak sarmaş dolaş olmak, kucaklaşmak.

hemâheng (F.) [ هم آهنگ ] uyumlu.

hemâhenk bk. hemâheng.

heman (F.) [ همان ] derhal, hemen.

hemânâ (F.) [ همانا ] adeta, tıpkı.

hemandem (F.) [ هماندم ] o anda.

hemânend (F.) [ همانند ] gibi.

hemasr (F.-A.) [ هم عصر ] çağdaş.

hemâvâz (F.) [ هم آواز ] bir ağız.

hembâz (F.) [ همباز ] ortak.

hemcevherlik (F.-T.) aynı cevherden olma, aynı asıldan gelme.

hemcins (F.-A.) [ هم جنس ] aynı cinsten.

hemcivâr (F.-A.) [ هم جوار ] komşu.

hemçü (F.) [ همچو ] gibi.

hemdem (F.) [ همدم ] arkadaş, yakın dost, sohbet arkadaşı.

hemderd (F.) [ هم درد ] dert ortağı.

hemdîger (F.) [ همدیگر ] birbiri.

heme (F.) [ همه ] tümü, hepsi.

hemegân (F.) [ همگان ] tümü, hepsi, herkes.

hemfikir bk. hemfikr.

hemfikr (F.-A.) [ همفکر ] aynı düşüncede, hemfikir.

hemfikr olmak aynı fikri paylaşmak.

hemginân (F.) [ همگنان ] herkes.

hemhudûd (F.-A.) [ هم حدود ] sınırdaş.

hemhudut bk. hemhudûd.

hemin (F.) [ همين ] bu, işte bu.

hemîşe (F.) [ هميشه ] daima, her zaman.

hemkadd (F.-A.) [ هم قد ] boydaş, aynı boyda.

hemkâr (F.) [ همکار ] meslektaş.

hemkîş (F.) [ همکيش ] dindaş.

hemm (A.) [ هم ] kaygı.

hemnâm (F.) [ همنام ] adaş.

hempâ (F.) [ همپا ] arkadaş, kafadar.

hemrâh (F.) [ همراه ] yoldaş, yol arkadaşı.

hemrâz (F.) [ همراز ] sırdaş.

hemrîş (F.) [ همریش ] bacanak.

hemsâl (F.) [ همسال ] yaşıt.

hemsâye (F.) [ همسایه ] komşu.

180

hemsefer (F.-A.) [ همسفر ] yoldaş.

hemser (F.) [ همسر ] eş, karı kocadan her biri.

hemsinn (F.-A.) [ هم سن ] yaşıt.

hemsohbet (F.-A.) [ هم صحبت ] sohbet arkadaşı.

hemşehrî (F.-A.) [ 1 [ هم شهری .hemşeri. 2.yurttaş.

hemşeri bk. hemşehrî.

hemşîre (F.) [ همشيره ] kızkardeş.

hemtâ (F.) [ همتا ] eş, benzer, denk.

hemvâr (F.) [ هموار ] düz.

hemvâre (F.) [ همواره ] daima.

hemyân (F.) [ هميان ] heybe.

hemzâd (F.) [ 1 [ همزاد .doğuşla birlikte gelen. 2.birlikte doğan.

hemzebân (F.) [ همزبان ] aynı dili konuşan.

henâzir (A.) [ خنازیر ] domuzlar.

hendese (Peh.>A.) [ هندسه ] geometri.

hendesî (A.) [ هندسی ] geometrik.

hengâm (F.) [ هنگام ] vakit, zaman.

hengâme (F.) [ هنگامه ] kargaşa.

henüz (F.) [ هنوز ] ancak, daha.

her (F.) [ هر ] her.

her halde 1.mutlaka, her durumda.

her vakit her zaman, daima.

herâyîne (F.) [ هر آیينه ] mutlaka.

181

herbâr (F.) [ هربار ] her defasında.

hercâî (F.) [ 1 [ هرجائی .şıpsevdi. 2.kararsız.

hercâyî bk. hercâî.

hercümerc (F.) [ هرج و مرج ] kargaşa, dağınıklık, düzensizlik.

herçend (F.) [ هرچند ] ise de, her ne kadar.

herçibâdâbâd (F.) [ هرچه بادا باد ] ne olursa olsun.

herdem (F.) [ هردم ] her an, daima.

herem (A.) [ هرم ] ehram.

hergele (F.) [ 1 [ خرگله .sürünün başında giden kılavuz eşek. 2.eşek sürüsü.

3.haylaz, yaramaz adam.

hergiz (F.) [ هرگز ] asla.

herze (F.) [ هرزه ] saçma.

herzegû (F.) [ هرزه گو ] saçmalayan.

herzegûyî (F.) [ هرزه گویی ] saçmalama.

hesâb (A.) [ حساب ] hesap.

hestî (F.) [ هستی ] varlık.

heşt (F.) [ هشت ] sekiz.

heştâd (F.) [ هشتاد ] seksen.

hetk (A.) [ هتک ] yırtma.

hettâk (A.) [ هتاک ] yırtan.

hevâ (A.) [ هوا ] istek, nefis isteği.

hevâdâr (A.-F.) [ هوادار ] istekli, taraftar.

hevâdâr (F.) [ هوادار ] havalı, havadar.

182

hevâperest (A.-F.) [ هواپرست ] nefsinin istekleri peşinde koşan.

heves (A.) [ هوس ] istek, heves.

hevesât (A.) [ هوسات ] istekler, hevesler.

hevesdâr (A.-F.) [ هوسدار ] hevesli.

heveskâr (A.-F.) [ هوسکار ] hevesli, istekli.

hevl (A.) [ هول ] korku.

hevlnâk (A.-F.) [ هولناک ] korkunç.

hey’et (A.) [ 1 [ هيئت .ekip. 2.dış görünüş. 3.kurul. 4.topluluk. 5.astronomi.

hey’etşinâs (A.-F.) [ هيئت شناس ] astronom.

heyâkil (A.) [ هياکل ] heykeller.

heyecân (A.) [ 1 [ هيجان .coşku. 2.heyecan.

heyelân (A.) [ هيلان ] toprak kayması, heyelan.

heyet bk. hey’et

heyet-i ictimâiye [ هيئت اجتماعيه ] toplum.

heyet-i mecmua [ هيئت مجموعه ] genel, tüm.

heyet-i muallimîn [ هيئت معلمين ] öğretmenler kurulu

heyhât (A.) [ هيهات ] yazık.

heykel (A.) [ 1 [ هيکل .heykel. 2.gövde.

heykeltıraş (A.-F.) [ هيکل تراش ] heykelci, heykeltıraş.

heyûlâ (A.) [ 1 [ هيولا .ana madde. 2.zihinde tasarlanmış varlık.

heyzüm (F.) [ هيزم ] odun.

hezâr (F.) [ 1 [ هزار .bin. 2.bülbül.

hezârân (F.) [ هزاران ] binlerce.

183

hezârân (F.) [ هزاران ] bülbül.

hezârdestân (F.) [ هزاردستان ] bülbül.

hezârpâ (F.) [ هزارپا ] kırkayak.

hezeyân (A.) [ 1 [ هزیان .sayıklama. 2.saçmalama.

hezîmet (A.) [ هزیمت ] bozgun.

hezîmete uğramak bozguna uğramak.

hezl (A.) [ هزل ] şaka, şakalaşma.

hezlgû (A.-F.) [ هزل گو ] şakacı.

hıdiv (F.) [ خدیو ] Mısır valisi.

hıfz (A.) [ 1 [ حفظ .koruma. 2.ezberleme.

hıfzetmek 1.ezberlemek. 2.korumak.

hıfzıssıhha (A.) [ حفظ الصحه ] sağlık koruma.

hılt (A.) [ خلط ] safra, sevda, dem (kan) ve balgam olmak üzere insan

vücudundaki dört ana maddenin herbiri.

hınâ (A.) [ حنا ] kına.

hınzîr (A.) [ خنزیر ] domuz.

hırâmân (F.) [ 1 [ خرامان .salınan. 2.salınarak.

hıred (F.) [ خرد ] akıl.

hıredmend (F.) [ خردمند ] akıllı.

hırka (A.) [ خرقه ] hırka.

hırkapûş (A.-F.) [ 1 [ خرقه پوش .hırka giyen. 2.derviş.

hırkapûş olmak 1.hırka giymek. 2.derviş olmak.

hırmân (A.) [ حرمان ] mahrumluk.

hırs (A.) [ حرص ] hırs.

hırs (F.) [ خرس ] ayı.

hırz (A.) [ 1 [ حرز .sığınak. 2.nazar boncuğu.

hısâl (A.) [ خصال ] huy, haslet.

hısn (A.) [ حصن ] kale.

hışım (F.) [ خشم ] öfke.

hışımlanmak öfkelenmek.

hışm (F.) [ خشم ] öfke, hışım.

hışmgîn (F.) [ خشمگين ] öfkeli, hışımlı.

hışt (F.) [ 1 [ خشت .kerpiç. 2.tuğla.

hıtat (A.) [ خطط ] ülkeler, diyarlar.

hıtta (A.) [ خطه ] ülke, diyar.

hıyâbân (F.) [ خيابان ] cadde.

hıyânet (A.) [ خيانت ] hainlik.

hıyânetkâr (A.-F.) [ خيانتکار ] hain.

hıyâr (A.) [ خيار ] seçme hakkı.

hıyre (F.) [ 1 [ خيره .kamaşmış. 2.fersiz.

hıyreçeşm (F.) [ 1 [ خيره چشم .arsız, hayasız. 2.cesur, gözüpek.

hıyreser (F.) [ خيره سر ] sersem.

hibâb (A.) [ 1 [ حباب .haplar. 2.tohumlar.

hibâle (A.) [ 1 [ حباله .bağ. 2.tuzak.

hibe (A.) [ هبه ] bağışlama, hibe.

hibr (A.) [ 1 [ حبر .Yahudi bilgini. 2.mürekkep.

185

hibre (A.) [ خبره ] deneyim.

hicâ (A.) [ هجا ] yerme.

hicâb (A.) [ 1 [ حجاب .perde. 2.utanma.

hicaz (A.) [ 1 [ حجاز .Arabistan’da Hicaz bölgesi. 2.hicaz makamı.

hiciv (A.) [ هجو ] yergi, taşlama.

hicr (A.) [ هجر ] ayrılık.

hicrân (A.) [ 1 [ هجران .ayrılık. 2.ayrılık acısı.

hicret (A.) [ هجرت ] göç.

hicv (A.) [ هجو ] yergi, taşlama.

hicviye bk. hicviyye.

hicviyye (A.) [ هجویه ] taşlama, hicivle ilgili şiir veya düzyazı.

hîç (F.) [ هيچ ] hiç.

hîçkes (F.) [ هيچکس ] hiç kimse.

hidâ’ (A.) [ خداع ] düzen, komplo.

hidayet (A.) [ هدایت ] doğru yolu gösterme.

hidâyet etmek doğru yolu göstermek.

hiddet (A.) [ 1 [ حدت .öfke. 2.keskinlik.

hiddetlenmek öfkelenmek.

hidemat (A.) [ خدمات ] hizmetler.

hidiv (F.) [ خدیو ] Mısır valisi.

hidmet (A.) [ خدمت ] hizmet.

hidmetkâr (A.-F.) [ خدمتکار ] hizmetçi.

hiffet (A.) [ 1 [ خفت .hafiflik. 2.hoppalık.

186

hijdeh (F.) [ هژده ] onsekiz.

hîk (F.) [ خيک ] tulum.

hikâyât (A.) [ حکایات ] hikayeler, öyküler.

hikâyet (A.) [ حکایت ] öykü, hikaye.

hikem (A.) [ حکم ] hikmetler.

hikmet (A.) [ 1 [ حکمت .bilgelik. 2.sebep.

hikmetşinâs (A.-F.) [ حکمت شناس ] hakîm, felsefeci.

hil’at (A.) [ خلعت ] kaftan.

hilâf (A.) [ خلاف ] aykırı, zıt.

hilâfına aykırı olarak.

hilafında aykırı olarak.

hilâl (A.) [ 1 [ خلال .aralık. 2.kürdan.

hilâl (A.) [ هلال ] yeni ay, ilkay.

hîle (A.) [ حيله ] düzen, oyun, hile.

hîlebaz (A.-F.) [ حيله باز ] hilekâr, düzenbaz.

hîlekâr (A.-F.) [ حيله کار ] düzenbaz, hileci.

hilkat (A.) [ 1 [ خلقت .yaratılış. 2.Tanrı.

hilm (A.) [ حلم ] yumuşaklık.

hilye (A.) [ 1 [ حليه .süs. 2.güzel yüz. 3.güz

İ-HARFİ

2009-07-01T08:14:00.000-07:00

i’câz (A.) [ 1 [ اعجاز .aciz bırakma. 2.şaşırtma.

i’dâdî (A.) [ اعدادی ] lise.

i’dâm (A.) [ اعدام ] yok etme, öldürme.

i’lâ (A.) [ اعلا ] yükseltme, yüceltme.

i’lâ edilmek yükseltilmek, yüceltilmek.

i’lâm (A.) [ اعلام ] bildirme.

i’lâm edilmek bildirilmek.

i’lân (A.) [ اعلان ] ilan.

i’mâl (A.) [ اعمال ] yapma, işleme.

i’mâr (A.) [ اعمار ] bayındırlaştırma, mamûr etme.

i’râz (A.) [ 1 [ اعراض .yüz çevirme. 2.uzak durma.

i’tâ (A.) [ 1 [ اعطا .verme. 2.verilme. 3.ödeme. 4.ödenme.

i’tâ edilmek 1.verilmek. 2.ödenmek.

i’tâ etmek 1.vermek. 2.ödemek.

i’tâ olunmak verilmek.

i’tâk (A.) [ اعتاق ] âzâd etme, özgür bırakma.

i’tikâf (A.) [ اعتکاف ] bir yere kapanma, köşesine çekilerek yaşama.

i’tilâ (A.) [ 1 [ اعتلا .yükselme. 2.yüksek rütbeye ulaşma.

i’tizâl (A.) [ اعتزال ] köşesine çekilme.

i’tizâr (A.) [ اعتذار ] özür dileme.

i’vicâc (A.) [ اعوجاج ] eğrilme, burkulma.

201

i’zâm (A.) [ 1 [ اعزام .gönderme. 2.gönderilme.

i’zâm edilmek gönderilmek, yollanmak.

i’zâm etmek göndermek, yollamak.

i’zâz (A.) [ 1 [ اعزاز .değer verme. 2.ağırlama.

iâde (A.) [ اعاده ] geri verme, geri gönderme.

iâde edilmek geri verilmek, geri gönderilmek,

iâde etmek geri vermek, geri göndermek.

iâde eylemek geri vermek.

iâde -i âfiyet etmek sağlığına kavuşmak.

iâde -i itibâr edilmek itibarı geri verilmek.

iâde -i ziyâret etmek ziyarete karşılık vermek.

iâdeten (A.) [ اعادة ] geri verilmek üzere.

iânât (A.) [ اعانات ] yardımlar, bağışlar.

iâne (A.) [ اعانه ] yardım, bağış.

iâşe (A.) [ اعاشه ] geçindirme.

ib’âd (A.) [ ابعاد ] uzaklaştırma.

ibâ’ (A.) [ اباء ] çekinme, uzak durma, kaçınma.

ibâ’ etmek çekinmek, uzak durmak, kaçınmak.

ibâd (A.) [ عباد ] kullar.

ibâdât (A.) [ عبادات ] ibadetler.

ibâdet (A.) [ عبادت ] klluk, tapınma.

ibâdet etmek kulluk etmek, tapınmak.

ibadetgâh (A.-F.) [ عبادتگاه ] ibadet yeri, mabet.

202

ibâdethâne (A.-F.) [ عبادت خانه ] ibadet edilecek yer.

ibâdullah (A.) [ 1 [ عبادالله .Tanrı’nın kulları. 2.çok, bol.

ibâhat (A.) [ اباحت ] helal sayma, mübah görme.

ibâhî (A.) [ اباحی ] helal sayan, mübah gören.

ibârât (A.) [ 1 [ عبارات .cümleler. 2.paragraflar.

ibâre (A.) [ 1 [ عباره .cümle. 2.paragraf.

ibâret (A.) [ عبارت ] meydana gelen, oluşan.

ibâte (A.) [ اباته ] gece yatırma, geceyi geçirtme, barındırma.

ibdâ’ (A.) [ ابداع ] yeni bir şey getirme, yaratma, geliştirme.

ibdâ’ etmek yeni bir şey getirmek, yaratmak, geliştirmek.

ibdâ’kâr (A.-F.) [ ابداعکار ] yaratıcı, yenilik getiren.

ibhâm (A.) [ ابهام ] belirsizlik.

ibhâmât (A.) [ ابهامات ] belirsizlikler.

ibkâ (A.) [ 1 [ ابقا .devamlılık kazandırma. 2.sınıfta bırakma.

ibkâ etmek devamlılık kazandırmak, yaşatmak.

ibkâen (A.) [ ابقاء ] eski yerinde bırakarak.

ibl (A.) [ ابل ] deve.

iblâğ (A.) [ 1 [ابلاغ .bildirme. 2.ulaştırma.

iblîs (A.) [ 1 [ ابليس .şeytan. 2.hileci.

iblîsâne (A.-F.) [ ابليسانه ] şeytanca.

ibn (A.) [ ابن ] oğul.

ibrâ’ (A.) [ ابراء ] aklanma.

ibrâ’ etmek aklanmak.

203

ibrâm (A.) [ ابرام ] zorlama.

ibrânâme (A.-F.) [ ابرانامه ] aklanma belgesi.

ibrâz (A.) [ ابراز ] gösterme.

ibrâz edilmek gösterilmek.

ibrâz etmek göstermek.

ibre (A.) [ 1 [ ابره .iğne. 2.gösterge.

ibret (A.) [ عبرت ] hayat dersi.

ibretâmîz (A.-F.) [ عبرت آميز ] ibret verici, ders verici.

ibretbahş (A.-F.) [ عبرت بخش ] ibret verici.

ibreten (A.) [ عبرة ] ibret olsun diye, ibret olarak.

ibrîk (A.) [ ابریق ] ibrik, ıbrık, su, şarap gibi sıvı konulan kap.

ibrişim (F.) [ ابریشم ] ipek, ibrişim.

ibtâl (A.) [ ابطال ] geçersiz kılma, kaldırma, bozma.

ibtâl edilmek geçersiz kılınmak, kaldırılmak, bozulmak.

ibtâl etmek geçersiz kılmak, kaldırmak, bozmak.

ibtidâ (A.) [ 1 [ ابتدا .ilkin, önce. 2.başlangıç. 3.başlama.

ibtidâ’ etmek başlamak.

ibtidâ’î (A.) [ 1 [ ابتدائی .ilkel. 2.ilkokul.

ibtidâr (A.) [ ابتدار ] başlama, girişme.

ibtidâr edilmek başlanmak, girişilmek.

ibtidâr etmek başlamak, girişmek.

ibtihâc (A.) [ ابتهاج ] sevinme.

ibtilâ (A.) [ ابتلا ] tutkunluk, müptelalık, düşkünlük.

204

ibtinâ (A.) [ 1 [ ابتنا .bina etme. 2.dayanma. 3.bina edilme.

ibtinâ etmek 1.kurmak. 2.dayanmak.

ibtinâ’en (A.) [ ابتناء ] dayanarak.

ibzâr (A.) [ ابزار ] gösterme.

îcâb (A.) [ ایجاب ] gerekme, gerek.

îcâbât (A.) [ ایجابات ] gereklilikler, gerekler.

icâbet (A.) [ 1 [ اجابت .kabul edilme. 2.uyma.

icâbet etmek uymak, muvafakat etmek.

îcâd (A.) [ 1 [ ایجاد .var etme, yaratma. 2.icat.

îcâd edilmek 1.var edilmek, yaratılmak. 2.icat edilmek, buluş yapılmak.

îcâd etmek 1.var etmek, yaratmak. 2.icat etmek, buluş yapmak.

icâleten (A.) [ عجالة ] aceleyle, acele olarak.

îcâr (A.) [ 1 [ ایجار .kiralama. 2.kiraya verme. 3.kira.

îcâr edilmek kiraya verilmek.

îcâr etmek kiraya vermek.

icâre (A.) [ اجاره ] kira geliri.

îcâz (A.) [ ایجاز ] veciz anlatma, özlü söyleme.

icâzet (A.) [ 1 [ اجازت .izin. 2.mezuniyet belgesi, diploma.

icâzetnâme (A.-F.) [ اجازت نامه ] diploma.

icbâr (A.) [ اجبار ] zorlama.

icbâr edilmek zorlanmak.

icbâr etmek zorlamak.

iclâl (A.) [ اجلال ] ululama.

iftitâh (A.) [ 1 [ افتتاح .açılış. 2.başlama.

iftizâh (A.) [ افتضاح ] rezillik, skandal.

iğbirâr (A.) [ اغبرار ] kırılma, alınma, gücenme.

iğfâl (A.) [ 1 [ اغفال .aldatma, kandırma. 2.ırza geçme.

iğfâl edilmek 1.aldatılmak, kandırılmak. 2.ırzına geçilmek.

iğfâl etmek 1.aldatmak, kandırmak. 2.ırzına geçmek.

iğlâk (A.) [ اغلاق ] üstü kapalı konuşma.

iğlât (A.) [ اغلاط ] yanıltma.

iğmâz (A.) [ اغماض ] görmezden gelme, göz yumma.

iğnâ (A.) [ اغنا ] zengin etme, kimseye muhtaç olmayacak hale getirme.

iğrâk (A.) [ 1 [ اغراق .boğma. 2.abartma.

iğtinâm (A.) [ 1 [ اغتنام .ganimet bilme. 2.ganimet alma.

iğtişâş (A.) [ اغتشاش ] karışıklık, kargaşa, anarşi.

iğtişâşât (A.) [ اغتشاشات ] karışıklıklar, anarşiler.

iğvâ (A.) [ اغوا ] azdırma, ayartma.

iğvâ etmek azdırmak, ayartmak.

ihâle (A.) [ احاله ] havale etme, bırakma.

îhâm (A.) [ ایهام ] iki anlama gelen kelimenin uzak anlamını kasdetme.

ihânet (A.) [ اهانت ] hainlik.

ihâta (A.) [ 1 [ احاطه .kavrama. 2.kuşatma, sarma.

ihâta edilmek çevrelenmek, sarılmak, kuşatılmak.

ihâta etmek 1.kavramak. 2.kuşatmak, sarmak.

ihbâr (A.) [ اخبار ] bildirme, haber verme.

210

ihbar etmek bildirmek, haber vermek.

ihbârnâme (A.-F.) [ اخبارنامه ] bildiri kağıdı.

ihdâ (A.) [ اهدا ] hediye etme.

ihdâ edilmek hediye edilmek.

ihdâ etmek hediye etmek.

ihdâs (A.) [ احداث ] kurma, oluşturma, meydana getirme.

ihdâs edilmek kurulmak, oluşturulmak, meydana getirilmek.

ihdâs etmek kurmak, oluşturmak, meydana getirmek.

ihdas olunmak kurulmak, oluşturulmak, konulmak.

ihfâ (A.) [ اخفا ] gizleme, saklama.

ihfâf (A.) [ اخفاف ] hafife alma.

ihkâk (A.) [ احقاق ] hakkını verme.

ihkâk -ı hak [ احقاق حق ] hakkını verme.

ihlâ (A.) [ اخلا ] boşaltma.

ihlâk (A.) [ اهلاک ] helak etme, yok etme, öldürme.

ihlâl (A.) [ اخلال ] bozma, lekeleme, halel getirme.

ihlâl edilmek bozulmak, halel getirilmek.

ihlâl etmek bozmak, halel getirmek.

ihlâs (A.) [ اخلاص ] içtenlik, dürüstlük.

ihmâl (A.) [ اهمال ] önemsememe, savsaklatma.

ihmâlkâr (A.-F.) [ اهمالکار ] ihmalci.

ihrâc (A.) [ 1 [ اخراج .çıkartma. 2.dışsatım, yurt dışına gönderme.

ihrâc edilmek 1.çıkarılmak. 2.dışsatım yapılmak, ihraç edilmek.

211

ihrâc etmek 1.çıkarmak. 2.dışsatım yapmak, ihraç etmek.

ihrac olunmak çıkarılmak.

ihrâcât (A.) [ 1 [ اخراجات .çıkarmalar. 2.dışsatımlar.

ihrâk (A.) [ احراق ] yakma.

ihrak edilmek yakılmak.

ihrak olunmak yakılmak.

ihrâm (A.) [ احرام ] hac zamanı giyilen beyaz giysi.

ihrâz (A.) [ احراز ] kazanma, elde etme.

ihraz etmek kazanmak, elde etmek.

ihsâ (A.) [ احصا ] sayma.

ihsâî (A.) [ احصائی ] sayım ile ilgili, istatistik.

ihsâiyyât (A.) [ احصائيات ] istatistik.

ihsâiyye (A.) [ احصائيه ] istatistik.

ihsân (A.) [ 1 [ احسان .bağış. 2.iyilik.

ihsâs (A.) [ احساس ] hissettirme.

ihtâr (A.) [ اخطار ] uyarı, hatırlatma.

ihtâr edilmek uyarılmak, hatırlatılmak.

ihtâr etmek uyarmak, hatırlatmak.

ihticâc (A.) [ احتجاج ] kanıt gösterme.

ihtidâ (A.) [ اهتدا ] hidayete erme, müslüman olma.

ihtidâ etmek hidayete ermek, müslüman olmak.

ihtifâ (A.) [ اختفا ] gizlenme.

ihtifâl (A.) [ احتفال ] anma töreni.

212

ihtikâr (A.) [ احتکار ] vurgun.

ihtilâc (A.) [ 1 [ اختلاج .çırpınma. 2.seğirme.

ihtilâf (A.) [ اختلاف ] uyuşmazlık.

ihtilâfat (A.) [ اختلافات ] uyuşmazlıklar.

ihtilâl (A.) [ 1 [ اختلال .bozukluk, arıza. 2.ihtilal.

ihtilâlat (A.) [ 1 [ اختلالات .bozukluklar. 2.ihtilaller.

ihtilâm (A.) [ احتلام ] düşazma, şeytan aldatması.

ihtilâs (A.) [ اختلاس ] zimmetine para geçirme, para çalma.

ihtilât (A.) [ 1 [ اختلاط .karışma. 2.görüşme, kaynaşma.

ihtilât etmek karışmak.

ihtimâl (A.) [ 1 [ احتمال .olasılık. 2.yüklenme. 3.belki.

ihtimal ki (A.-F.) [ احتمال که ] belki de, muhtemelen.

ihtimal vermek sanmak, tahmin etmek.

ihtimâlât (A.) [ احتمالات ] olasılıklar.

ihtimâm (A.) [ اهتمام ] özen.

ihtinâk (A.) [ اختناق ] boğulma.

ihtirâ (A.) [ اختراع ] icat, buluş.

ihtirâat (A.) [ اختراعات ] buluşlar.

ihtirak (A.) [ احتراق ] yanma.

ihtirâm (A.) [ احترام ] saygı duyma, hürmet etme.

ihtirâmen (A.) [ احتراما ] saygıyla, saygı duyarak.

ihtirâs (A.) [ احتراص ] aşırı hırs.

ihtirâz (A.) [ احتراز ] kaçınma, çekinme, uzak durma, geri durma.

ihtirâz etmek kaçınmak, çekinmek, uzak durmak, geri durmak.

ihtisâr (A.) [ اختصار ] kısaltma, özetleme.

ihtisâr edilmek kısaltılmak, özetlenmek.

ihtisâr etmek kısaltmak, özetlemek.

ihtisâren (A.) [ اختصارا ] özetle, kısaltarak, kısaca.

ihtisâs (A.) [ اختصاص ] uzmanlık.

ihtişâm (A.) [ احتشام ] görkem.

ihtitâm (A.) [ اختتام ] sona erme.

ihtivâ (A.) [ احتوا ] içerme.

ihtivâ etmek içermek.

ihtiyâc (A.) [ 1 [ احتياج .gereksinim2.yoksulluk.

ihtiyâcât (A.) [ احتياجات ] gereksinimler.

ihtiyâl (A.) [ احتيال ] hile yapma.

ihtiyâr (A.) [ 1 [ اختيار .seçme. 2.seçilme. 3.seçme hakky. 4.yaşlı.

ihtiyârî (A.) [ اختياری ] kişisel seçime bağlı, isteğe bağlı.

ihtiyât (A.) [ 1 [ احتياط .tedbirli davranış. 2.yedek.

ihtiyâten (A.) [ احتياطا ] tedbirli davranarak, ihtiyatlı olarak.

ihtiyatkâr (A.-F.) [ احتياط کار ] tedbirli, ihtiyatlı.

ihtizâr (A.) [ احتضار ] can çekişme.

ihtizâz (A.) [ اهتزاز ] titreme, titreyiş.

ihvân (A.) [ اخوان ] dostlar.

ihyâ (A.) [ 1 [ احيا .diriltme, yaşatma. 2.canlılık kazandırma. 3.geceyi ibadet

ederek geçirme.

214

ihyâ olunmak yaşatılmak, canlandırılmak.

ihzâr (A.) [ 1 [ احضار .çağırma, huzura getirme. 2.hazırlama. 3.hazırlanma.

ihzar etmek 1.hazırlamak. 2.getirmek.

ihzârî (A.) [ احضاری ] hazırlayıcı.

ik’âd (A.) [ اقعاد ] oturtma.

îkâ (A.) [ ایقا ] yapma.

îka etmek vermek, bırakmak.

ikâb (A.) [ عقاب ] ceza.

ikâl (A.) [ 1 [ عقال .bağ. 2.köstek, pranga.

ikâme (A.) [ 1 [ اقامه .kaldırma. 2.oturma. 3.yerine koyma.

ikâme etmek yerine koymak.

ikâmet (A.) [ 1 [ اقامت .oturma. 2.namaza durma.

ikâmetgah (A.-F.) [ اقامتگاه ] oturma yeri.

îkâz (A.) [ 1 [ ایقاظ .uyandırma. 2.uyarma.

îkâz edilmek uyarılmak.

îkâz etmek uyarmak.

ikbâl (A.) [ 1 [ اقبال .talih. 2.mutluluk.

ikdâm (A.) [ اقدام ] girişim.

iklîm (A.) [ 1 [ اقليم .ülke, yer, diyar. 2.coğrâfî yaşam koşulları.

ikmâl (A.) [ 1 [ اکمال .tamamlama, bitirme. 2.bütünleme.

ikmâl edilmek tamamlanmak, bitirilmek.

ikmâl etmek tamamlamak, bitirmek.

iknâ (A.) [ اقناع ] razı etme.

215

iknâ etmek razı etmek.

ikrâh (A.) [ اکراه ] tiksinme, iğrenme.

ikrâh etmek tiksinmek, iğrenmek.

ikrâhen (A.) [ اکراها ] tiksinerek, iğrenerek.

ikrâm (A.) [ 1 [ اکرام .cömertlik. 2.sunma, armağan etme.

ikrâmiyye (A.) [ 1 [ اکراميه .bahşiş. 2.ikrâm olarak verilen para veya eşya.

ikrâr (A.) [ 1 [ اقرار .itiraf. 2.dile getirme. 3.kabullenme.

ikrâr etmek 1.itiraf etmek. 2.dile getirmek. 3.kabullenmek.

ikrâz (A.) [ اقراض ] borçlandırma, borç verme.

iksîr (A.) [ اکثير ] olağanüstü etkileri olan şurup.

iktibâs (A.) [ اقتباس ] alıntı.

iktibâs edilmek alınmak.

iktibâs etmek alıntı yapmak, ödünç almak.

iktibâsât (A.) [ اقتباسات ] alıntılar.

iktidâ (A.) [ اقتدا ] uyma.

iktidâ etmek uymak.

iktidâr (A.) [ 1 [ اقتدار .güçlülük, kudret. 2.görev başındaki yönetim.

iktifâ (A.) [ اکتفا ] yetinme.

iktifâ edilmek yetinilmek.

iktifâ etmek yetinmek.

iktihâl (A.) [ اکتحال ] sürme çekme.

iktirâh (A.) [ اقتراه ] içinden gelerek konuşma.

iktirân (A.) [ اقتران ] yakınlaşma, yaklaşma.

216

iktisâ (A.) [ اکتسا ] giyinme, bürünme.

iktisâ etmek giymek

iktisâb (A.) [ اکتساب ] kazanma, çalışarak kazanma.

iktisâb etmek kazanmak.

iktisâb eylemek kazanmak.

iktisâd (A.) [ 1 [ اقتصاد .tutum. 2.ekonomi.

iktisâdî (A.) [ اقتصادی ] ekonomik.

iktisâdiyyât (A.) [ اقتصادیات ] ekonomi.

iktisâdiyyûn (A.) [ اقتصادیون ] iktisatçılar, ekonomistler.

iktisâr (A.) [ اقتصار ] kısaltma.

iktitâf (A.) [ اقتطاف ] derme, devşirme, seçme.

iktizâ (A.) [ 1 [ اقتضا .gerekme. 2.ihtiyaç.

iktizâ etmek gerekmek.

ilâ (A.) [ الی ] –e kadar.

ilâc (A.) [ 1 [ علاج .ilaç. 2.tedavi. 3.çare.

ilâcnâpezîr (A.-F.) [ علاج ناپذیر ] tedavi edilmez.

ilâh (A.) [ الخ ] ve benzerleri, ve diğerleri.

ilâh (A.) [ اله ] tanrı, ilah.

ilâhe (A.) [ الهه ] tanrıça.

ilâhî (A.) [ 1 [ الهی .tanrısal. 2.ilahî, dinî şarkı.

ilâhî (A.) [ الهی ] Tanrım.

ilâhiyyât (A.) [ الهيات ] tanrıbilim, teoloji.

ilânihâye (A.) [ الی نهایه ] sonuna kadar.

217

ilâvât (A.) [ علاوات ] ilaveler, ekler.

ilâve (A.) [ علاوه ] ek.

ilave etmek eklemek.

ilâveten (A.) [ علاوة ] ek olarak, yanı sıra.

ilel (A.) [ 1 [ علل .hastalıklar. 2.sebepler.

ilelebed (A.) [ الی الابد ] sonsuza dek.

ilgâ (A.) [ الغا ] lağvetme, kaldırma.

ilgâ eylemek lağvetmek, kaldırmak.

ilhâd (A.) [ الحاد ] dinden çıkma, dinsizlik.

ilhâk (A.) [ 1 [ الحاق .katma, karıştırma. 2.katılma.

ilhak olunmak katılmak.

ilhâm (A.) [ الهام ] esin.

ilhâmât (A.) [ الهامات ] ilhamlar, esinler.

ilim (A.) [ علم ] ilim.

ilkâ (A.) [ القا ] atma, bırakma.

ilkâ etmek atmak.

ilkâh (A.) [ القاح ] aşılama, dölleme.

illâ (A.) [ 1 [ الا . -den başka. 2.ille de, mutlaka. 3.yoksa, aksi takdirde.

illet (A.) [ 1 [ علت .hastalık. 2.sebep.

illî (A.) [ علی ] nedensel.

illiyyet (A.) [ عليت ] nedensellik.

ilm (A.) [ علم ] bilim.

ilmî (A.) [ علمی ] bilimsel.

218

ilmiyye (A.) [ علميه ] din bilginleri.

ilsâk (A.) [ الصاق ] bitiştirme, yapıştırma, kavuşturma.

iltibâs (A.) [ التباس ] benzerlik.

ilticâ (A.) [ التجا ] sığınma.

ilticâgâh (A.-F.) [ التجاگاه ] sığınak, sığınma yeri.

iltifat (A.) [ 1 [ التفات .dönme. 2.ilgi gösterme. 2.gönül alma.

iltihâb (A.) [ 1 [ التهاب .alevlenme. 2.yangı.

iltihak (A.) [ التحاق ] katılma.

iltihak etmek katılmak.

iltihâm (A.) [ التهام ] yara kapanması.

iltimâs (A.) [ التماس ] kayırma.

iltisâk (A.) [ التصاق ] kavuşma, yapışma.

iltisak etmek kavuşmak.

iltiyâm (A.) [ التيام ] yara iyileşmesi.

iltizâm (A.) [ 1 [ التزام .gerekli görme. 2.taraf tutma.

iltizâz (A.) [ التذاذ ] lezzet alma.

ilzâm (A.) [ الزام ] susturma.

îmâ (A.) [ ایما ] dolaylı anlatım, işaret.

îmâ etmek işaret etmek, göstermek.

imâd (A.) [ عماد ] direk.

imâl etmek yapmak.

imâle (A.) [ اماله ] kısa heceyi uzun okuma.

imâm (A.) [ 1 [ امام .namaz kıldıran. 2.önder, lider. 3.Hz. Ali’nin soyundan gelen.

219

îmân (A.) [ ایمان ] inanma.

iman etmek inanmak.

imâret (A.) [ 1 [ عمارت .aşevi. 2.bayındırlık.

imdâd (A.) [ امداد ] yardım isteme, imdat.

imhâ (A.) [ 1 [ امحا .yok etme. 2.yok edilme.

imhâ edilmek yok edilmek.

imhâ etmek yok etmek.

imkân (A.) [ امکان ] olanak.

imlâ (A.) [ 1 [ املا .doldurma. 2.yazı bilgisi. 3.yazı

imrâr (A.) [ امرار ] geçirme.

imsâk (A.) [ امساک ] orucun başlangıç saati.

imsâkiyye (A.) [ امساکيه ] oruca başlama ve oruç açma saatlerini gösteren

çizelge.

imtidad etmek uzanmak.

imtihân (A.) [ 1 [ امتحان .sınav. 2.deneme.

imtinâ (A.) [ امتناع ] kaçınma.

imtinâ etmek kaçınmak, geri durmak.

imtisâl (A.) [ 1 [ امتثال .boyun eğme. 2.verilen işi yapma.

imtiyâz (A.) [ 1 [ امتياز .ayrıcalık. 2.kapitülasyon.

imtizâc (A.) [ امتزاج ] uyuşma, uzlaşma.

imtizâc etmek uyuşmak, uzlaşmak.

în (F.) [ این ] bu.

in’âm (A.) [ 1 [ انعام .bağış, ihsan. 2.bahşiş.

220

in’ikâd (A.) [ 1 [ انعقاد .bağlanma. 2.toplanma.

in’ikâs (A.) [ اهعکاس ] yanıyma.

in’itâf (A.) [ 1 [ انعطاف .bükülme. 2.dönme.

in’itâf etmek çevrilmek, dönmek.

inâd (A.) [ عناد ] inat.

inân (A.) [ عنان ] dizgin.

inâre (A.) [ اناره ] aydınlatma.

inâyât (A.) [ عنایات ] iyilikler.

inâyet (A.) [ عنایت ] iyilik.

incizâb (A.) [ انجذاب ] cazibeye kapılma.

ind (A.) [ 1 [ عند .kat. 2.görüş. 3.yan.

indî (A.) [ عندی ] kişisel, kişinin kendi kanısına dayanan.

indifâ (A.) [ اندفاع ] püskürme.

indifâ etmek püskürmek.

ineb (A.) [ عنب ] üzüm.

infâk (A.) [ انفاق ] geçindirme, nafakalandırma.

infâz (A.) [ انفاذ ] uygulama, yerine getirme, yapma.

infiâl (A.) [ انفعال ] kırılma, gücenme.

infikâk (A.) [ انفکاک ] ayrılış.

infilâk (A.) [ انفلاق ] patlama.

infirâd (A.) [ انفراد ] bir başına kalma.

infirâd ettirilmek bir başına bırakılmak.

infisâl (A.) [ انفصال ] ayrılma.

221

inhibât (A.) [ انهباط ] düşüş.

inhidâm (A.) [ انهدام ] yıkılma.

inhilâl (A.) [ 1 [ انحلال .çözülme, ayrışma. 2.dağılma.

inhimâk (A.) [ انهماک ] aşırı düşkünlük.

inhinâ (A.) [ 1 [ انحنا .eğri, yay. 2.kıvrılma, bükülme, yay şeklini alma.

inhirâf (A.) [ انحراف ] sapma.

inhiraf olunmak dönülmek.

inhisâf (A.) [ 1 [ انخساف .ay tutulması. 2.gelişimini yitirmek, parlaklığını

kaybetmek.

inhisâr (A.) [ انحصار ] tekel.

inhitat (A.) [ انحطاط ] çöküş, düşüş.

inhizâm (A.) [ انهزام ] bozguna uğrama.

inkâr (A.) [ انکار ] yadsıma, reddetme.

inkâr edilmek yadsınmak.

inkâr etmek yadsımak.

inkılâb (A.) [ 1 [ انقلاب .devrim. 2.değişim, dönüşüm.

inkılâb etmek dönüşmek.

inkırâz bulmak tükenmek, çökmek.

inkıtâ (A.) [ انقطاع ] kesilme, kesintiye uğrama.

inkıyâd (A.) [ انقياد ] bağlanma, boyun eğme.

inkızâ (A.) [ انقضا ] geçip gitme.

inkibâz (A.) [ انقباض ] kabızlık.

inkirâz (A.) [ انقراض ] çökme, tükeniş.

inkisâm (A.) [ انقسام ] bölünme.

inkisâm etmek bölünmek.

inkisâr (A.) [ 1 [ انکسار .ilenme, beddua etme. 2.kırılma.

inkişâf (A.) [ 1 [ انکشاف .ortaya çıkma. 2.gelişim, gelişme.

inkişaf bulmak gelişmek.

inkişaf etmek gelişmek.

insâf (A.) [ انصاف ] acıma.

insânî (A.) [ 1 [ انسانی .insanlık. 2.insan ile ilgili.

insaniyu’l-merkez (A.) [ انسانی المرکز ] insan merkezli.

insâniyyet (A.) [ انسانيت ] insanlık.

insibab etmek dökülmek.

insicâm (A.) [ انسجام ] düzen, sıra.

insiyâk (A.) [ انسياق ] içgüdü.

insiyâkî (A.) [ انسياقی ] içgüdüsel.

insücin (A.) [ انس و جن ] insanlar ve cinler.

inşâ (A.) [ 1 [ انشا .yapma. 2.güzel yazı yazma. 3.kompozisyon.

inşiâb (A.) [ 1 [ انشعاب .bölünme. 2.dallanma.

inşikâk (A.) [ انشقاق ] yarılma, bölünme.

inşikâk etmek yarılmak, bölünmek.

inşirâh (A.) [ انشراح ] açılma, ferahlama.

intâc (A.) [ 1 [ انتاج .sonuçlandırma. 2.doğurma.

intâc etmek 1.sonuçlandırmak. 2.doğurmak.

intâk (A.) [ انطاق ] konuşturma.

223

intânî (A.) [ انتانی ] mikroplu.

intibâ (A.) [ 1 [ انطباع .izlenim. 2.basılma.

intibâh (A.) [ انتباه ] uyanış.

intibâk (A.) [ انطباق ] uyum.

intifâ (A.) [ انطفا ] ateşin sönmesi.

intifâ’ (A.) [ انتفاع ] yararlanma.

intihâ (A.) [ 1 [ انتها .son. 2.sona erme.

intihâb (A.) [ 1 [ انتخاب .seçme. 2.seçilme. 3.seçim.

intihâb edilmek seçilmek.

intihab eylemek seçmek.

intihâbât (A.) [ انتخابات ] seçimler.

intihâl (A.) [ انتحال ] bir başkasının eserini sahiplenme.

intihâr (A.) [ انتحار ] kendini öldürme, canına kıyma.

intihâr etmek kendini öldürmek, canına kıymak.

intikâd (A.) [ انتقاد ] eleştiri, tenkit.

intikâl (A.) [ 1 [ انتقال .göçme, taşınma. 2.kavrama. 3.miras geçmesi.

intikal etmek geçmek

intikâm (A.) [ انتقام ] öc.

intikam almak öc almak.

intikâmcû (A.-F.) [ انتقام جو ] intikamcı.

intisâb (A.) [ 1 [ انتساب .bir yere mensup olma. 2.bir yere bağlanma, bir yerde

çalışmaya başlama.

intişâr (A.) [ 1 [ انتشار .yayılma. 2.yayınlanma. 3.üreme.

224

intişâr etmek 1.yayılmak. 2.yayınlanmak.

intizâ’ (A.) [ انتزاع ] söküp alma.

intizâm (A.) [ انتظام ] düzen.

intizamperver (A.-F.) [ انتظام پرور ] düzeni seven, düzenli, tertipli.

intizâr (A.) [ انتظار ] bekleme, bekleyiş.

intizâr etmek beklemek.

inzâl (A.) [ انزال ] indirme.

inzibât (A.) [ انضباط ] zapturapt altında bulunma, düzen.

inzimâm (A.) [ انضمام ] eklenme.

inzivâ (A.) [ انزوا ] köşesine çekilme, tek başına yaşama.

inzivagâh (A.-F.) [ انزواگاه ] köşeye çekilme yeri, inziva yeri.

irâ’e (A.) [ ارائه ] gösterme.

irâ’e etmek göstermek.

îrâd (A.) [ 1 [ ایراد .getirme, söyleme. 2.gelir, kazanç.

irâde (A.) [ 1 [ اراده .istek. 2.buyruk.

irâdet (A.) [ ارادت ] isteme, istek.

îrânî (F.) [ ایرانی ] İranlı.

ircâ’ (A.) [ ارجاع ] eski haline döndürme, çevirme.

ircâ’ etmek döndürmek, çevirmek.

irfân (A.) [ 1 [ عرفان .bilme. 2.kültür.

irfanperver (A.-F.) [ عرفان پرور ] kültürlü.

irs (A.) [ 1 [ ارث .miras. 2.soyaçekim, kalıtım.

irsâl (A.) [ ارسال ] gönderme.

225

irsen (A.) [ ارثا ] kalıtımsal, miras yoluyla.

irsî (A.) [ ارثی ] kalıtımsal.

irsiyyet (A.) [ ارثيت ] kalıtımsallık, irsîlik.

irşâd (A.) [ ارشاد ] hidayete erdirme, doğru yolu gösterme.

irşâd etmek hidayete erdirmek, doğru yolu göstermek.

irtiâş (A.) [ ارتعاش ] titreme.

irtibât (A.) [ ارتباط ] bağlantı, ilişki, ilgi.

irticâ (A.) [ 1 [ ارتجاع .geriye dönüş. 2.gericilik.

irticakâr (A.-F.) [ ارتجاعکار ] gerici.

irticâlen (A.) [ ارتجالا ] düşünmeden söyleyerek.

irtidâd (A.) [ ارتداد ] dinden çıkma.

irtifâ (A.) [ ارتفاع ] yükseklik.

irtihâl (A.) [ 1 [ ارتحال .göçme. 2.ölüm.

irtihâl etmek ölmek.

irtikâ (A.) [ 1 [ ارتقا .yükselme. 2.yüksek mevkiye gelme.

irtikâb (A.) [ ارتکاب ] suç işleme.

irtisam etmek resmedilmek, izi düşmek.

irtişâ (A.) [ ارتشا ] rüşvet yeme.

irtizâk (A.) [ ارتزاق ] rızıklanma.

irzâ (A.) [ ارضا ] ikna etme, razı etme.

irzâ’ (A.) [ ارضاع ] emzirme, süt verme.

is’âd (A.) [ اصعاد ] yükseltme.

is’âd etmek yükseltmek, çıkartmak.

226

is’âd olunmak yükseltilmek.

is’af olunmak yerine getirilmek.

is’âr (A.) [ اسعار ] fiyat belirleme.

isâbet (A.) [ اصابت ] rastgelme. 2.tutarlılık.

isâet (A.) [ اسائت ] kötülük etme.

îsâl (A.) [ ایصال ] kavuşturma, ulaştırma.

isâl etmek ulaştırmak.

isâle (A.) [ اساله ] akıtma.

isbât (A.) [ اثبات ] kanıtlama.

isbât -ı vücûd etmek bir yerde bulunmak, varlığını göstermek.

îsevî (A.) [ عيسوی ] Hıristiyan.

îseviyyet (A.) [ عيسویت ] Hıristiyanlık.

isfenc (F.) [ اسفنج ] sünger.

ishâl (A.) [ اسهال ] sürgün, cırcır olma.

iskân (A.) [ 1 [ اسکان .yerleştirme. 2.yerleştirilme.

iskân edilmek yerleştirilmek.

iskân etmek yerleştirmek.

iskat (A.) [ اسقاط ] düşürme.

iskât (A.) [ اسکات ] susturma.

iskât etmek susturmak.

islâm (A.) [ 1 [ اسلام .müslümanlık. 2.müslüman.

islâmiyyet (A.) [ اسلاميت ] müslümanlık.

ism (A.) [ اسم ] ad.

ismet (A.) [ 1 [ عصمت .masumluk. 2.haramdan kaçınma.

isnâ’aşer (A.) [ اثنی عشر ] oniki.

isnâd (A.) [ 1 [ اسناد .dayama, yükleme. 2.iftira.

isneyn (A.) [ اثنين ] pazartesi.

isrâf (A.) [ اسراف ] savurganlık.

istî’âb (A.) [ استيعاب ] kapasite, alım gücü, sığıdırma.

isti’câl (A.) [ استعجال ] aceleci davranış.

isti’fâ (A.) [ 1 [ استعفا .affını isteme. 2.görevinden ayrılma.

isti’kâf (A.) [ اسعکاف ] bir yere kapanma.

isti’lâm (A.) [ استعلام ] bilgi isteme.

isti’mâl (A.) [ 1 [ استعمال .kullanma. 2.kullanılma. 3.yapılma.

isti’mâl edilmek kullanılmak.

isti’mâl etmek kullanmak.

istiâne (a.) [ استعانه ] yardım isteme.

istiâne olunmak yardım istenmek.

istib’âd (A.) [ استبعاد ] uzak görme.

istibdâd (A.) [ استبداد ] baskı rejimi.

istibdâdkâr (A.-F.) [ استبدادکار ] baskıcı.

isticâbet (A.) [ استجابت ] kabul edilme.

isticvâb etmek sorgulamak.

istid’â (A.) [ 1 [ استدعا .dilekçe. 2.yalvararak isteme.

istid’ânâme (A.-F.) [ استدعانامه ] dilekçe.

istîdâd (A.) [ استعداد ] yetenek.

228

istidlâl (A.) [ استدلال ] delil ile hüküm çıkarma, akıl yürütme, delillerin ışığında

yargıda bulunma.

istifâdebahş (A.-F.) [ استفاده بخش ] yararlı.

istifhâm (A.) [ 1 [ استفهام .sorma. 2.soru işareti.

istifrâğ (A.) [ استفراغ ] kusma.

istifrâğ etmek kusmak.

istifsâr etmek açıklama istemek.

istigâse (A.) [ استغاثه ] yardım isteme.

istiğnâ (A.) [ 1 [ استغنا .kimseye muhtaç olmama. 2.eyvallah etmeme.

3.tokgözlülük.

istiğrâk (A.) [ 1 [ استغراق .dalma, gömülme. 2.boğulma. 3.kendinden geçme.

istihâle (A.) [ 1 [ استحاله .başkalaşım, değişim. 2.imkansızlık.

istihâre (A.) [ استخاره ] bir işin nasıl sonuçlanacağını anlamak için ibadetten

sonra uykuya yatma.

istihâse (A.) [ استحاثه ] fosilleşme.

istihbâr (A.) [ استخبار ] duyum, haber alma.

istihbârât (A.) [ استخبارات ] duyumlar, haber almalar.

istihdâf (A.) [ استهداف ] hedef edinme.

istihdaf eylemek hedef edinmek.

istihdâm (A.) [ استخدام ] hizmete alma.

istihfâf (A.) [ استخفاف ] hafife alma, küçümseme.

istihfâfkâr (A.-F.) [ استخفافکار ] hafife alan, küçümseyen.

istihfafkârlık (A.-F.-T.) küçümseme, hafife alma.

istihkak (A.) [ 1 [ استحقاق .hak etme. 2.hak edilmiş şey.

229

istihkâm (A.) [ 1 [ استحکام .sağlamlık. 2.siper.

istihkâr (A.) [ استحقار ] aşağılama.

istihlâk (A.) [ استهلاک ] tüketim.

istihlâk etmek tüketmek, harcamak.

istihmâm (A.) [ استحمام ] banyo yapma, yıkanma.

istihrâc (A.) [ 1 [ استخراج .çıkarma. 2.hüküm çıkarma. 3.anket.

istihrâc etmek çıkarmak.

istihsâl (A.) [ 1 [ استحصال .elde etme. 2.elde edilme. 3.üretim.

istihsân (A.) [ استحسان ] güzel bulma, beğenme.

istihyâ (A.) [ استحيا ] utanma.

istihzâ (A.) [ استهزا ] alay.

istihzâ etmek alay etmek.

istihzâr (A.) [ 1 [ استحضار .hazırlama. 2.hazırlanma. 2.huzura çağırma.

istikâmet (A.) [ 1 [ استقامت .doğruluk. 2.dürüstlük. 3.yön.

istikamet vermek yön vermek.

istikbâh (A.) [ استقباح ] ayıplama.

istikbâl (A.) [ 1 [ استقبال .karşılama. 2.gelecek. 3.kıbleye dönme.

istikbal etmek karşılamak.

istikbâr (A.) [ استکبار ] büyüklenme.

istikfâf (A.) [ استکفاف ] yetinme.

istiklâl (A.) [ استقلال ] bağımsızlık.

istikmâl (A.) [ استکمال ] tamamlama.

istikrâh (A.) [ استکراه ] iğrenme, tiksinme.

230

istikrâh etmek iğrenmek, tiksinmek.

istikrâr (A.) [ استقرار ] kararlılık.

istikrâz (A.) [ استقراض ] borçlanma.

istikşâf (A.) [ استکشاف ] keşif çalışması yapma.

istîlâ (A.) [ استيلا ] yayılma, ele geçirme.

istîlâ etmek yayılmak, ele geçirmek.

istilzâm (A.) [ استلزام ] gerekme, gerektirme.

istilzâm etmek gerekmek, gerektirmek.

istilzâm eylemek gerektirmek.

istimâ’ (A.) [ استماع ] dinleme, kulak verme.

istimâ’ etmek kulak vermek, dinlemek.

istimdâd (A.) [ استمداد ] yardım isteme.

istimhâl (A.) [ استمهال ] ek süre isteme.

istimlâk (A.) [ استملاک ] kamulaştırma.

istimlâk edilmek kamulaştırılmak.

istimlâk etmek kamulaştırmak.

istimnâ’ (A.) [ استمناء ] mastürbasyon.

istimrâr (A.) [ استمرار ] süreklilik.

istinâd (A.) [ 1 [ استناد .dayanma. 2.güvenme.

istinâd etmek dayanmak.

istinâden (A.) [ 1 [ استنادا .dayanarak. 2.güvenerek.

istinadgâh (A.-F.) [ استنادگاه ] dayanak.

231

istînâf (A.) [ استيناف ] üst mahkemeye başvurarak alt mahkemenin kararının

feshini isteme.

istinbât (A.) [ استنباط ] anlam çıkarma, hüküm çıkarma.

istinkâf (A.) [ استنکاف ] çekimserlik.

istinkâf etmek çekimser kalmak.

istinşâk (A.) [ استنشاق ] buruna su çekme.

istintâk (A.) [ استنطاق ] sorgulama.

istintâk etmek sorgulamak, sorguya çekmek.

istirâhat (A.) [ استراحت ] dinlenme.

istirâhat etmek dinlenmek.

istirâk-ı sem’ etmek kulak misafiri olmak.

istirdâd (A.) [ استرداد ] geri isteme, geri alma.

istirdâd edilmek geri alınmak.

istirdâd etmek geri almak.

istirhâm (A.) [ استرحام ] rica etme, yalvararak isteme.

istirhâm etmek rica etmek, yalvararak istemek.

istirhamkâr (A.-F.) [ استرحامکار ] yalvarırcasına.

istirkab etmek çekememek.

istiskâ (A.) [ 1 [ استسقا .yağmur duasına çıkma. 2.vücutta su toplanması.

istiskâl (A.) [ استثقال ] hoş karşılamama, yüz vermeme.

istisnâ (A.) [ استثنا ] kural dışı.

istisnâ’î (A.) [ استثنائی ] kural dışı.

istişâre (A.) [ استشاره ] danışma.

232

istişâre etmek danışmak.

istişhâd (A.) [ 1 [ اس

J-HARFİ

2009-07-01T08:13:00.000-07:00

jâj (F.) [ ژاژ ] anlamsız söz, zırva.

jâjhây (F.) [ ژاژخای ] boşboğaz, zevzek.

jâle (F.) [ ژاله ] çiy, şebnem.

jeng (F.) [ ژنگ ] pas.

jengâr (F.) [ ژنگار ] pas.

jerf (F.) [ ژرف ] derin.

jerfâ (F.) [ ژرفا ] derinlik.

jerfbîn (F.) [ ژرف بين ] ayrıntılı düşünen, dikkatli.

jinde (F.) [ 1 [ ژنده .yırtık, eski. 2.yamalı hırka.

jindepûş (F.) [ 1 [ ژنده پوش .yamalı hırka giyen. 2.derviş.

jiyân (F.) [ 1 [ ژیان .kükremiş. 2.kızgın.

jülîde (F.) [ ژوليده ] dağınık, karışık.

K-HARFİ

2009-07-01T08:12:00.000-07:00

ka’b (A.) [ 1 [ کعب .aşık kemiği. 2.tavla zarı. 3.küp.

ka’r (A.) [ 1 [ قعر .derinlik. 2.çukur. 3.dip.

kabâ (A.) [ قبا ] cübbe.

kabahat (A.) [ قباحت ] suç, kusur.

kabâih (A.) [ قبائح ] suçlular, kabahatliler.

kabâil (A.) [ قبائل ] kâbileler.

kabîh (A.) [ قبيح ] çirkin, hoş olmayan.

kâbil (A.) [ 1 [ قابل .mümkün. 2.yetenekli.

kabîl (A.) [ قبيل ] gibi, benzeri.

kâbil olmak mümkün olmak, elvermek.

kâbile (A.) [ قابله ] ebe.

kabîle (A.) [ قبيله ] boy, kâbile.

kâbil-i kıyas [ قابل قياس ] kıyaslanabilir, karşılaştırılabilir.

kâbiliyet (A.) [ قابليت ] yetenek.

kâbiliyyât (A.) [ قابليات ] yetenekler.

kâbin (F.) [ کابين ] mehir.

kabir (A.) [ قبر ] mezar.

kabl (A.) [ قبل ] önce.

kablelmîlad (A.) [ قبل الميلاد ] milattan önce.

kablettârih (A.) [ قبل التاریخ ] tarih öncesi.

241

kablettarihî (A.) [ صبل التاریخی ] tarih öncesi.

kabr (A.) [ قبر ] mezar kabir.

kabristan (A.-F.) [ قبرستان ] mezarlık.

kabul (A.) [ 1 [ قبول .kabul etme. 2.alma.

kâbûs (A.) [ کابوس ] karabasan.

kabz (A.) [ قبض ] tutma, kavrama.

kabza (A.) [ قبضه ] sap.

kâc (F.) [ کاج ] çam.

kad (A.) [ قد ] boy.

kadd (A.) [ قد ] boy.

kadeh (A.) [ 1 [ قدح .bardak. 2.içki kadehi.

kadem (A.) [ 1 [ قدم .adım. 2.ayak.

kademe (A.) [ 1 [ قدمه .basamak. 2.derece.

kader (A.) [ قدر ] ilahî takdir.

kadh (A.) [ قدح ] kötüleme, kınama.

kadı (A.) [ قاضی ] dinî yargıç.

kadid (A.) [ 1 [ قدید .kurutulmuş et, kadit. 2.canlı cenaze.

kâdilkudât (A.) [ قاضی القضات ] başkadı.

kadim (A.) [ قدیم ] eski.

kadîmen (A.) [ قدیما ] eskiden.

kâdir (A.) [ قادر ] güçlü.

kadîr (A.) [ قدیر ] çok güçlü.

kadirdân (A.-F.) [ قدردان ] değerbilir.

242

kadirşinâs (A.-F.) [ قدرشناس ] değerbilir.

kadirşinaslık (A.-F.-T.) değerbilirlik.

kadr (A.) [ 1 [ قدر .değer. 2.şeref. 3.derece.

kadrdân (A.-F.) [ قدردان ] değerbilir.

kadrşinâs (A.-F.) [ قدرشناس ] değerbilir.

kafâ (A.) [ قفا ] baş.

kafes (F.) [ 1 [ قفس .kafes. 2.pencere kafesi.

kâffe (A.) [ کافه ] tümü, hepsi.

kâfi (A.) [ کافی ] yeterli.

kâfile (A.) [ 1 [ قافله .kervan. 2.topluluk, kafile.

kafiyeperdâz (A.-F.) [ قافيه پرداز ] şair.

kâğıd (F.) [ کاغد ] kağıt.

kâh (F.) [ کاخ ] köşk, kasır.

kâh (F.) [ کاه ] saman.

kahbe (A.) [ 1 [ قحبه .fahişe, 2.alçak, namussuz.

kâhgil (F.) [ کاهگل ] sıva.

kahhar (A.) [ قهار ] kahredici.

kahır (A.) [ 1 [ قهر .yok etme. 2.çok üzülme.

kâhil (A.) [ کاهل ] tembel.

kâhin (A.) [ کاهن ] gaipten haber veren, kehanette bulunan.

kâhir (A.) [ قاهر ] kahreden, yok eden.

kahpe (A.) [ 1 [ قحبه .fahişe. 2.alçak, namussuz.

kahr (A.) [ 1 [ قهر .yok etme. 2.çok üzülme.

kahraman (F.) [ قهرمان ] yiğit

kahrübâ (A.) [ کاهربا ] kehribar.

kaht (A.) [ قحط ] kıtlık.

kahve (A.) [ قهوه ] kahve.

kâid (A.) [ قائد ] komutan.

kâide (A.) [ 1 [ قاعده .kural. 2.temel, esas.

kâideten (A.) [ قاعدة ] kural olarak, esas itibarıyla.

kâil (A.) [ 1 [ قائل .söyleyen. 2.razı olan.

kâil olmak razı olmak.

kâim (A.) [ 1 [ قائم .ayakta. 2.yerine geçen. 3.dik.

kâim olmak (A.-T.) yerine geçmek.

kâime (A.) [ 1 [ قائمه .kağıt para. 2.ferman.

kâimmakam (A.) [ 1 [ قائم مقام .kaymakam. 2.yerine geçen.

kâin (A.) [ کائن ] bulunan, yer alan.

kâinât (A.) [ 1 [ کائنات .evren. 2.dünya.

kâkül (F.) [ کاکل ] perçem.

kâl (A.) [ قال ] söz, laf.

kal’ (A.) [ قلع ] koparma, sökme.

kal’a (A.) [ قلعه ] kale

kâlâ (F.) [ 1 [ کالا .mal. 2.kumaş.

kalb (A.) [ 1 [ قلب .yürek. 2.gönül.

kalb (A.) [ قلب ] değiştirme.

kalb etmek dönüştürmek, değiştirmek.

244

kalbî (A.) [ 1 [ قلبی .yürekten. 2.kalp ile ilgili.

kalbüd (F.) [ 1 [ کالبد .beden. 2.kalıp. 3.kireç kalıpı.

kalbzen (A.-F.) [ قلب زن ] kalpazan.

kalem (A.) [ 1 [ قلم .kalem. 2.keski. 3.büro.

kalemkârî (A.-F.) [ 1 [ قلمکاری .nakkaşlık. 2.kalem işi.

kalemrev (A.-F.) [ قلمرو ] ülke, diyar, topraklar.

kâlıb (A.) [ 1 [ قالب .kalıp. 2.beden.

kalil (A.) [ قليل ] az.

kallâş (A.) [ قلاش ] kalleş.

kalyân (F.) [ قليان ] nargile.

kâm (F.) [ 1 [ کام .damak. 2.arzu.

kamer (A.) [ قمر ] ay.

kameriyye (A.) [ قمریه ] çardak.

kâmet (A.) [ قامت ] boy.

kâmil (A.) [ 1 [ کامل .tam. 2.olgun. 3.bilgili.

kâmilen (A.) [ کاملا ] tamamen, büsbütün, tümüyle.

kamîs (A.) [ قميص ] gömlek.

kâmkâr (F.) [ کامکار ] mutlu.

kamus (A.) [ قاموس ] sözlük.

kâmyâb (F.) [ کامياب ] mutlu.

kân (F.) [ 1 [ کان .maden ocağı. 2.yurt, ocak.

kanâat (A.) [ قناعت ] yetinme.

kanaat etmek yetinmek.

245

kanât (A.) [ قنات ] yeraltı su kanalı.

kand (A.) [ قند ] şeker.

kâni (A.) [ قانع ] yetinen, kanaat eden.

kâni etmek ikna etmek.

kâni olmak ikna olmak.

kannâd (A.) [ قناد ] şekerci.

kantar (A.) [ قنطار ] baskül.

kanun (A.) [ 1 [ قانون .yasa. 2.yol yordam.

kânûn (A.) [ 1 [ کانون .ocak. 2.mangal. 3.Aralık ve Ocak ayları.

kanunî (A.) [ 1 [ قانونی .yasal. 2.kanun çalan. 3.yasa koyucu.

kâr (F.) [ کار ] iş.

kâr etmek işlemek, tesir etmek.

karâbet (A.) [ قرابت ] yakınlık, akrabalık.

karâin (A.) [ قرائن ] ipuçları, karineler.

karar (A.) [ 1 [ قرار .durma. 2.devamlılık. 3.yeterli ölçü.

karargîr (A.-F.) [ قرارگير ] karar verilmiş.

karargîr olmak karara bağlanmak.

kârbân (F.) [ کاربان ] kervan.

kârd (F.) [ کارد ] bıçak.

kârdân (F.) [ کاردان ] işbilir.

kârgâh (F.) [ کارگاه ] işlik, iş yeri.

kârger (F.) [ کارگر ] işçi.

karha (A.) [ قرحه ] yara.

246

kârhane (F.) [ 1 [ کارخانه .fabrika. 2.işlik.

kâr-ı kadim [ کار قدیم ] eski el işi.

kâri’ (A.) [ قارء ] okuyucu.

kâri’în (A.) [ قارئين ] okuyucular.

kâria (A.) [ قارئه ] bayan okuyucu.

karîb (A.) [ قریب ] yakın.

karîben (A.) [ قریبا ] yakında.

karîha (A.) [ قریحه ] düşünme gücü.

karin (A.) [ 1 [ قرین .yakın. 2.eş dost.

karîne (A.) [ قرینه ] ipucu.

kâriz (F.) [ کاریز ] yeraltı su kanalı.

karn (A.) [ 1 [ قرن .boynuz. 2.yüzyıl.

kârşinâs (F.) [ کارشناس ] uzman, işten anlayan.

karûre (A.) [ قاروره ] idrar şişesi, ördek.

kârvan (F.) [ کاروان ] kervan.

karvanserây (A.) [ کاروان سرای ] kervansaray.

karye (A.) [ قریه ] köy.

karz (A.) [ قرض ] borç.

kârzâr (F.) [ کارزار ] savaş.

kasab (A.) [ 1 [ قصب .şeker kamışı. 2.nefes borusu. 3.ince keten.

kasaba (A.) [ قصبه ] kasaba.

kasâid (A.) [ قصائد ] kasideler.

kasâvet (A.) [ 1 [ قساوت .katılık, sertlik. 2.keder.

247

kasd (A.) [ 1 [ قصد .kasıt. 2.dövme.

kasden (A.) [ قصدا ] kasıtlı olarak.

kâse (F.) [ 1 [ کاسه .çanak, kâse.

kâse-i ser [ کاسهء سر ] kafatası.

kâselîs (F.) [ کاسه ليس ] çanak yalayıcı.

kasem (A.) [ قسم ] yemin.

kasır (A.) [ قصر ] köşk.

kâsib (A.) [ کاسب ] kazanan.

kâsid (A.) [ 1 [ قاصد .ulak. 2.kasteden.

kaside (A.) [ قصيده ] kaside.

kasîdeserâ (A.-F.) [ قصيده سرا ] kaside şairi.

kasîr (A.) [ قصير ] kısa.

kasr (A.) [ قصر ] kasır, köşk.

kassab (A.) [ قصاب ] kasap.

kassar (A.) [ قصار ] çamaşırcı, çırpıcı.

kasvet (A.) [ 1 [ قسوت .katılık. 2.gönül darlığı.

kasvet basmak gönlü daralmak.

kâş (F.) [ کاش ] keşke.

kâşâne (F.) [ 1 [ کاشانه .yuva. 2.mâlikâne.

kâşî (F.) [ کاشی ] çini, fayans.

kâşif (A.) [ کاشف ] keşfeden.

kâşki (F.) [ کاشکی ] keşke.

kat’ (A.) [ 1 [ قطع .kesme. 2.kesilme.

kat’an (A.) [ قطعا ] kesinlikle.

kat’en (A.) [ قطعا ] kesinlikle.

kat’î (A.) [ قطعی ] kesin.

kat’î sûrette kesin olarak, kesinlikle.

kat’iyet (A.) [ قطعيت ] kesinlik.

kat’iyyen (A.) [ 1 [ قطعيا .kesinlikle. 2.asla.

katarât (A.) [ قطرات ] damlalar.

katf (A.) [ قطف ] devşirme.

kâtıbeten (A.) [ قاطبة ] asla, kesinlikle.

kâti’ (A.) [ قاطع ] kesen, kesici.

kâtib (A.) [ کاتب ] yazıcı.

kâtil (A.) [ قاتل ] öldüren.

katil (A.) [ قتل ] öldürme.

kâtip (A.) [ کاتب ] yazıcı.

katl (A.) [ قتل ] öldürme, katil.

katre (A.) [ قطره ] damla.

kavâfil (A.) [ قوافل ] kafileler.

kavâid (A.) [ قواعد ] kurallar, kâideler.

kavânîn (A.) [ قوانين ] kanunlar.

kavî (A.) [ قوی ] güçlü.

kavim (A.) [ قوم ] topluluk, ulus.

kavis (A.) [ قوس ] yay.

kaviyü’l-bünye (A.) [ قوی البنيه ] sağlam yapılı.

249

kavl (A.) [ قول ] söz.

kavm (A.) [ قوم ] kavim, topluluk.

kavmî (A.) [ قومی ] kavme dayalı.

kavmiyet (A.) [ قوميت ] kavimlik.

kavs (A.) [ قوس ] yay.

kay’ (A.) [ قی ء ] kusma.

kayd (A.) [ 1 [ قيد .bağ. 2.zincir. 3.kayıt.

kazâ (A.) [ 1 [ قضا .ilahî takdir. 2.kadılık. 3.kaza. 4.ilçe.

kazâî (A.) [ قضائی ] yargı ile ilgili.

kazârâ (A.-F.) [ قضارا ] tesadüfen.

kazâyâ (A.) [ قضایا ] meseleler, problemler.

kâzî (A.) [ قاضی ] kadı.

kâzib (A.) [ کاذب ] yalancı.

kaziyye (A.) [ 1 [ قضيه .mesele. 2.önerme.

ke’enlemyekün (A.) [ کأن لم یکن ] olmamışçasına, yok sayarak.

ke’s (A.) [ 1 [ کأس .çanak. 2.kadeh.

kebed (A.) [ کبد ] karaciğer.

kebîr (A.) [ کبير ] büyük.

kebş (A.) [ کبش ] koç.

kebûd (F.) [ کبود ] mavi.

kebûter (F.) [ کبود ] güvercin.

kec (F.) [ کج ] eğri.

kecbîn (F.) [ کجبين ] şaşı.

250

keçel (F.) [ کچل ] kel.

kedd (A.) [ کد ] emek.

keder (A.) [ 1 [ کدر .üzüntü. 2.bulanıklık.

kedernâk (A.-F.) [ کدرناک ] üzüntülü, kederli.

kedhüda (F.) [ کدخدا ] kâhya.

kedû (F.) [ کدو ] kabak.

kef (F.) [ کف ] köpük.

kefâlet (A.) [ کفالت ] kefillik.

kefçe (F.) [ کفچه ] kepçe.

kefel (A.) [ کفل ] kalça.

kefere (A.) [ کفره ] kafirler.

keff (A.) [ 1 [ کف .aya. 2.avuç.

keffe (A.) [ کفه ] kefe.

kefgîr (F.) [ کفگير ] kevgir.

kefil (A.) [ کفيل ] kefil, kefalet eden.

kefş (F.) [ کفش ] ayakkabı.

keftâr (F.) [ کفتار ] sırtlan.

kefter (F.) [ کفتر ] güvercin.

kehânet (A.) [ کهانت ] falcılık, kahinlik.

kehene (A.) [ کهنه ] kahinler.

kehf (A.) [ کهف ] mağara.

kehhâl (A.) [ 1 [ کحال .göze sürme çeken. 2.göz hekimi.

kehkeşan (F.) [ کهکشان ] samanyolu.

251

kej (F.) [ کژ ] eğik, eğri.

kejdüm (F.) [ کژدم ] akrep.

kelâğ (F.) [ کلاغ ] karakarga, kuzgun.

kelâm (A.) [ کلام ] söz.

kelâm-ı kadim [ کلام قدیم ] Kur’ân.

kelâm-ı kibâr [ کلام کبار ] büyük insanların özlü sözleri.

kelb (A.) [ کلب ] köpek.

kelimât (A.) [ کلمات ] kelimeler, sözcükler.

kelime (A.) [ کلمه ] sözcük.

kelle (F.) [ کله ] baş.

kem (F.) [ کم ] az, eksik.

kemâbîş (F.) [ کمابيش ] az çok, aşağı yukarı.

kemâfissâbık (A.) [ کما فی السابق ] eskiden olduğu gibi.

kemâkân (A.) [ کماکان ] eskiden olduğu gibi.

kemâl (A.) [ کمال ] olgunluk, mükemmellik.

kemal-i dikkatle (A.-F.-T.) büyük bir dikkatle.

kemâl-i ihtimâm ile büyük bir özenle.

kemân (F.) [ 1 [ کمان .yay. 2.keman.

kemânebrû (F.) [ کمان ابرو ] kaşı yay gibi olan sevgili.

kemankeş (F.) [ کمانکش ] okçu, yay çeken.

kemâyenbağî (A.) [ کما ینبغی ] gerektiği gibi.

kemend (F.) [ کمند ] kement.

kemend-i zülf (F.) [ کمند زلف ] saçlarının kemendi.

kilk (F.) [ کلک ] kamış kalem.

kîlükâl (A.) [ قيل و قال ] dedikodu.

kilye (A.) [ کليه ] böbrek.

kimyâger (A.-F.) [ کيمياگر ] kimyacı.

kimyevî (A.) [ کيميوی ] kimyasal.

kinâyeâmîz (A.-F.) [ کنایه آميز ] kinayeli.

kindar (F.) [ کيندار ] kinci.

kînecû (F.) [ کينه جو ] kinci.

kirâm (A.) [ 1 [ کرام .yüce kişiler. 2.cömertler.

kirâren (A.) [ کرارا ] defalarca.

kirbâs (A.) [ کرباس ] bez.

kirm (F.) [ کرم ] kurt, kurtçuk.

kirm-i ebrîşem [ کرم ابریشم ] ipek böceği.

kirm-i şebefruz [ کرم شب افروز ] ateş böceği.

kîse (F.) [ 1 [ کيسه .torba, kese. 2.para kesesi.

kisve (A.) [ کسوه ] giysi.

kisvet (A.) [ 1 [ کسوت .giysi. 2.güreşçi kisbeti.

kîş (F.) [ کيش ] din.

kişt (F.) [ کشت ] ekin.

kiştzar (F.) [ کشتزار ] tarla.

kişver (F.) [ کشور ] ülke.

kişverküşâ (F.) [ کشورکشا ] fatih, ülkeler alan.

kitâb (A.) [ کتاب ] kitap.

258

kitâbe (A.) [ 1 [ کتابه .mezar taşı yazısı. 2.yazıt.

kitabhâne (A.-F.) [ کتابخانه ] kütüphane.

kitmân (A.) [ کتمان ] sır saklama, ketumluk.

kitmân etmek saklamak.

kiyâset (A.) [ کياست ] zekilik, uyanıklık.

kizb (A.) [ کذب ] yalan.

köhne (F.) [ کهنه ] eski.

kubh (A.) [ قبح ] çirkinlik.

kubûr (A.) [ قبور ] mezarlar.

kûçe (F.) [ کوچه ] sokak.

kudât (A.) [ قضات ] kadılar.

kûdek (F.) [ کودک ] çocuk.

kudemâ (A.) [ قدما ] eskiler.

kudret (A.) [ قدرت ] güç.

kudsî (A.) [ قدسی ] kutsal.

kudsiyân (A.-F.) [ قدسيان ] melekler.

kudsiyet (A.) [ قدسيت ] kutsallık.

kudsiyetşiken (A.-F.) [ قدسيت شکن ] kutsallığı bozan; kutsal olan şeylere karşı

saygısız.

kudûm (A.) [ 1 [ قدوم .gelme. 2.kudüm.

kudûmzen (A.-F.) [ قدوم زن ] kudüm çalan.

kûfe (F.) [ کوفه ] küfe.

kufl (A.) [ قفل ] kilit.

259

kûfte (F.) [ 1 [ کوفته .ezik. 2.köfte.

kûh (F.) [ کوه ] dağ.

kûhân (F.) [ کوهان ] hörgüç.

kûhistan (F.) [ کوهستان ] dağlık.

kuhl (A.) [ کحل ] göz sürmesi.

kulel (A.) [ 1 [ قلل .kuleler. 2.doruklar.

kullâb (A.) [ قلاب ] kanca, çengel.

kulle (A.) [ 1 [ قله .kule. 2.doruk.

kulûb (A.) [ قلوب ] kalpler.

kumâr (A.) [ قمار ] kumar.

kumâş (A.) [ قماش ] kumaş.

kumrî (A.) [ قمری ] kumru.

kûr (F.) [ کور ] kör.

kur’a (A.) [ قرعه ] kur’a, ad çekme.

kurâ (A.) [ قراء ] köyler.

kurâze (A.) [ قراضه ] kırıntı, döküntü.

kurb (A.) [ 1 [ قرب .yakınlık. 2.yakın.

kûre (F.) [ کوره ] kuyumcu ocağı.

kûrî (F.) [ کوری ] körlük.

kurrâ (A.) [ قراء ] Kur’ân okuyucular.

kurs (A.) [ قرص ] yuvarlak.

kurûn (A.) [ 1 [ قرون .yüzyıllar. 2.çağlar.

kurûn-i kadîme (F.) [ قرون قدیمه ] eski çağlar.

260

kurûn-i ûlâ [ قرون اولی ] ilkçağ.

kurûn-i vüstâ [ قرون وسطی ] ortaçağ.

kûs (F.) [ کوس ] kös, büyük davul.

kûse (F.) [ کوسه ] köse.

kusûr (A.) [ 1 [ قصور .kasırlar. 2.eksiklik, hata, ihmal.

kusur eylemek ihmalde bulunmak, hata yapmak.

kûşe (F.) [ کوشه ] köşe.

kûşiş (F.) [ کوشش ] çaba.

kûşk (F.) [ کوشک ] köşk.

kût (A.) [ قوت ] azık, yiyecek.

kûtah (F.) [ کوتاه ] kısa.

kûtahnazar (F.-A.) [ کوتاه نظر ] kıt görüşlü, basiretsiz.

kutb (A.) [ قطب ] kutup.

kutn (A.) [ قطن ] pamuk.

kutr (A.) [ قطر ] çap.

kuûd (A.) [ قعود ] oturma.

kuvâ (A.) [ قوا ] güçler, kuvvetler.

kuvve (A.) [ قوه ] güç, kuvvet.

kuvve-i muhayyile [ قوهء مخيله ] hayal gücü.

kuvve-i müeyyide [ قوهء مؤیده ] yaptırım gücü.

kuvvet (A.) [ 1 [ قوت .güç. 2.askerî güç.

kûy (F.) [ 1 [ کوی .köy. 2.sokak. 3.sevgilinin evinin bulunduğu yer.

kuyûd (A.) [ 1 [ قيود .bağlar. 2.kayıtlar.

kuyûdat (A.) [ قيودات ] kayıtlar.

kuzât (A.) [ قضات ] kadılar.

kûze (F.) [ کوزه ]] testi.

kübrâ (A.) [ کبرا ] en büyük.

küdûr (A.) [ کدور ] kederler.

küdûret (A.) [ 1 [ کدورت .bulanıklık. 2.tasa.

küffar (A.) [ کفار ] kafirler.

küfr (A.) [ 1 [ کفر .kafirlik. 2.küfür.

küfrbâz (A.-F.) [ کفرباز ] küfürbaz.

kühen (F.) [ کهن ] eski.

külah (F.) [ کلاه ] şapka.

külbe (F.) [ کلبه ] kulübe.

küleh (F.) [ کله ] külah, şapka.

külfet (A.) [ 1 [ کلفت .zahmet. 2.merasim.

küll (A.) [ کل ] tüm, bütün.

küllî (A.) [ 1 [ کلی .genel. 2.çok.

külliyyen (A.) [ کليا ] tamamen, tümü.

künc (F.) [ کنج ] köşe.

küngüre (F.) [ کنگره ] şerefe.

künh (A.) [ کنه ] asıl, öz.

künûn (F.) [ کنون ] şimdi.

künûz (A.) [ کنوز ] hazineler.

küre (A.) [ کره ] küre.

262

küre-i arz [ کرهء ارض ] yerküre, dünya.

kürevî (A.) [ کروی ] küresel.

kürre (F.) [ 1 [ کره .sıpa. 2.tay.

kürsî (A.) [ 1 [ کرسی .kürsü, taht. 2.başkent.

küsûf (A.) [ 1 [ کثوف .güneş tutulması. 2.tutulma.

küsûr (A.) [ 1 [ کسور .kesirler. 2.parçalar.

küşad (F.) [ 1 [ کشاد .açma. 2.açılma, açılış.

küşâd etmek açılış yapmak, açmak.

küştî (F.) [ کشتی ] güreş.

küttâb (A.) [ کتاب ] kâtipler, yazıcılar.

kütüb (A.) [ کتب ] kitaplar.

kütübhâne (A.-F.) [ کتبخانه ] kütüphane.

L-HARFİ

2009-07-01T08:11:00.001-07:00

lâ (A.) [ 1 [ لا .hayır. 2.yoktur.

la’l (A.) [ 1 [ لعل .al. 2.lal taşı. 3.kırmızı dudak.

lâakal (A.) [ لااقل ] en azından, hiç olmazsa.

lâbe (F.) [ لابه ] yalvarma.

lâbis (A.) [ لابس ] giyen.

lâbis olmak giymek.

lâbüd (A.) [ لابد ] gerekli, lazım.

lâcerem (A.) [ لاجرم ] kuşkusuz.

lâcverd (F.) [ لاجورد ] lacivert.

lâdînî (A.) [ لادینی ] laik, din dışı.

lâf (F.) [ لاف ] söz.

lafazan (F.) [ لافزن ] geveze.

lafız (A.) [ لفظ ] söz.

lâfügüzâf (F.) [ لاف و گزاف ] boş söz, zırva.

lafz (A.) [ لفظ ] söz, lafız.

lafzî (A.) [ لفظی ] lafız ile ilgili, söz ile ilgili.

lâgar (F.) [ لاغر ] zayıf, cılız.

lağv (A.) [ 1 [ لغو .kaldırma. 2.boşuna.

lağvedilmek (A.-T.) 1.kaldırılmak. 2.hükümsüz kılınmak.

lağvetmek (A.-T.) 1.kaldırmak. 2.hükümsüz kılmak.

264

lağvolmak (A.-T.) 1.kaldırılmak. 2.hükümsüz kalmak.

lağvolunmak (A.-T.) 1.kaldırılmak. 2.hükümsüz kılınmak.

lağz (A.) [ لغز ] sürçme.

lağziş (F.) [ لغزش ] sürçme, kayma.

lahd (A.) [ لحد ] mezar, lahit.

lahika (A.) [ لاحقه ] ek.

lahm (A.) [ لحم ] et.

lahn (A.) [ 1 [ لحن .uyum. 2.tavır. 3.dil.

laht (F.) [ لخت ] parça.

lâhûtî (A.) [ لاهوتی ] ilahî.

lahza (A.) [ لحظه ] an, lahza.

laîn (A.) [ لعين ] lanetlenmiş.

lakab (A.) [ لقب ] lakap.

lâkayd (A.) [ لاقيد ] kayıtsız.

lâkaydî (A.) [ لاقيدی ] kayıtsızlık.

lâkin (A.) [ لکن ] ancak, ne var ki.

laklâk (A.) [ لقلاق ] leylek.

laklaka (A.) [ لقلقه ] boş laf.

lâl (F.) [ لال ] dilsiz.

lâle (F.) [ لاله ] lale çiçeği.

lâlekâ (F.) [ 1 [ لالکا .pabuç. 2.taç, ibik.

lâlettayin (A.) [ لا علی التعيين ] gelişigüzel.

lâlezar (F.) [ لاله زار ] lale bahçesi.

265

lâmehâle (A.) [ لامحاله ] ister istemez, çaresiz.

lâmekan (A.) [ لامکان ] mekansızlık.

lâmi’ (A.) [ لامع ] parlayan.

lâmia (A.) [ لامعه ] parlayan.

lâmise (A.) [ لامسه ] dokunma duyusu.

lâne (F.) [ لانه ] yuva.

lanet (A.) [ لعنت ] lanet, beddua.

lâsiyyema (A.) [ لاسيما ] özellikle.

lâşe (F.) [ لاشه ] leş.

lâşehâr (F.) [ لاشه خوار ] leş yiyen.

latif (A.) [ لطيف ] hoş, yumuşak.

latife (A.) [ لطيفه ] şaka.

latife etmek (A.-T.) şaka yapmak.

latifegû (A.-F.) [ لطيفه گو ] şakacı.

latme (A.) [ لطمه ] tokat.

lâubali (A.) [ لاابالی ] kayıtsız, gamsız.

lâubalîlik (A.-T.) kayıtsızlık, gamsızlık.

lây (F.) [ 1 [ لای .çamur. 2.tortu.

lâya’kil (A.) [ لایعقل ] kendinde olmayan.

lâyemut (A.) [ لایموت ] ölümsüz.

lâyenkatı (A.) [ لاینقطع ] kesintisiz, sürekli.

lâyetecezza (A.) [ لایتجزا ] parçalanmaz, ayrılmaz.

lâyetegayyer (A.) [ لایتغير ] değişmez.

266

lâyetenâhi (A.) [ لا یتناهی ] sonsuz.

lâyetezelzül (A.) [ لا یتزلزل ] sarsılmaz.

lâyiha (A.) [ لایحه ] tasarı.

lâyuad (A.) [ لایعد ] sayısız.

lâzevâl (A.) [ لازوال ] yok olmaz, ölümsüz.

lâzım (A.) [ 1 [ لازم .gerekli. 2.geçişsiz.

lâzıme (A.) [ لازمه ] gerekli.

leâli (A.) [ لئالی ] inciler.

leb (F.) [ لب ] dudak.

lebâleb (F.) [ لبالب ] ağzına kadar dolu.

leben (A.) [ لبن ] süt.

leb-i derya (F.) [ لب دریا ] sahil, deniz kenarı.

lecâcet (A.) [ لجاجت ] inat.

lecûc (A.) [ لجوج ] inatçı.

ledünnî (A.) [ لدنی ] Tanrı sırlarıyla ilgili.

leffen (A.) [ لفا ] ilişikte.

leh (A.) [ له ] yan, yana, yararına.

lehv (A.) [ 1 [ لهو .oyun. 2.yararı olmayan işler.

leîm (A.) [ لئيم ] alçak.

leîmâne (A.-F.) [ لئيمانه ] alçakça.

leked (F.) [ 1 [ لکد .tekme. 2.çifte.

lekedâr (F.) [ لکه دار ] lekeli.

lem’a (A.) [ لمعه ] parıltı.

lemeân (A.) [ لمعان ] parıldama.

lemeât (A.) [ لمعات ] parıltılar.

lems (A.) [ لمس ] dokunma.

lemyezel (A.) [ 1 [ لم یزل .yok olmayan, kalıcı. 2.Tanrı.

leng (F.) [ لنگ ] aksak, topal.

lerzân (F.) [ لرزان ] titrek.

lerziş (F.) [ لرزش ] titreme.

leşker (F.) [ 1 [ لشکر .asker. 2.ordu.

letâfet (A.) [ 1 [ لطافت .hoşluk. 2.yumuşaklık. 3.güzellik.

letâif (A.) [ لطائف ] şakalar, fıkralar, latifeler.

levâhık (A.) [ لواحق ] ekler.

levâyih (A.) [ لوایح ] tasarılar.

levâzım (A.) [ لوازم ] gereçler, gerekli şeyler.

levend (F.) [ 1 [ لوند .Osmanlı deniz eri. 2.ayyaş. 3.zampara. 4.kabadayı.

levh (A.) [ لوح ] levha.

levha (A.) [ لوحه ] plaka, tabela.

levn (A.) [ 1 [ لون .renk. 2.tür.

levs (A.) [ لوث ] pislik.

levze (A.) [ 1 [ لوزه .badem. 2.bademcik.

leyâlî (A.) [ ليالی ] geceler.

leyl (A.) [ ليل ] gece.

leyle (A.) [ ليله ] gece.

leylî (A.) [ ليلی ] yatılı.

268

leylünehâr (A.) [ ليل و نهار ] gece gündüz.

leyyin (A.) [ لين ] yumuşak.

lezâiz (A.) [ لذات ] lezzetler.

lezîz (A.) [ لذیذ ] lezzetli.

lezzât (A.) [ 1 [ لذات .lezzetler. 2.zevkler.

lezzet (A.) [ 1 [ لذت .lezzet, tad. 2.zevk.

libas (A.) [ لباس ] giysi.

licâm (F.) [ لجام ] gem.

lifâfe (A.) [ لفافه ] sargı.

ligâm (F.) [ 1 [ لگام .gem. 2.dizgin.

lihâf (A.) [ لحاف ] yorgan.

lihye (A.) [ لحيه ] sakal.

lîk (F.) [ ليک ] ama ancak.

likâ (A.) [ 1 [ لقا .buluşma. 2.yüz.

lîme (F.) [ ليمه ] parça.

lîmû (F.) [ ليمو ] limon.

lisân (A.) [ لسان ] dil.

lisanî (A.) [ لسانی ] dil ile ilgili.

lisâniyyat (A.) [ لسانيات ] dilbilim.

lise (A.) [ لثه ] diş eti.

livâ (A.) [ لوا ] sancak, bayrak.

livata (A.) [ لواطه ] kulamparalık, oğlancılık.

liyakat (A.) [ لياقت ] yaraşma.

269

lu’bet (A.) [ لعبت ] oyuncak.

lu’betbaz (A.-F.) [ لعبت باز ] kuklacı.

luâb (A.) [ لعاب ] salya.

lugât (A.) [ 1 [ لغات .sözlük. 2.kelimeler.

lugat (A.) [ 1 [ لغت .söz. 2.sözlük. 3.kelime.

lugaz (A.) [ لغز ] bilmece.

lukme (A.) [ لقمه ] lokma.

lûle (F.) [ 1 [ لوله .boru. 2.lüle, kağıt külah.

lutf (A.) [ 1 [ لطف .iyilik, lütuf. 2.güzellik.

lutfeylemek ilgi göstermek, iyilik etmek.

lutfkâr (A.-F.) [ لطفکار ] lütuf sahibi.

lutufdîde (A.-F.) [ لطف دیده ] iyilik görmüş, lütuf görmüş.

lutufkâr (A.-F.) [ لطفکار ] lütuf sahibi.

lü’lü (A.) [ لؤلؤ ] inci.

lübb (A.) [ لب ] öz.

lücce (A.) [ 1 [ لجه .kalabalık. 2.gümüş. 3.deniz, engin su.

lüknet (A.) [ لکنت ] dil tutukluğu.

lüle (F.) [ 1 [ لوله .boru. 2.lüle, kağıt külah.

lüzum (A.) [ لزوم ] gereklilik, lazım olma.

lüzum görmek gerekli bulmak

M-HARFİ

2009-07-01T08:10:00.001-07:00

mâ (A.) [ ما ] su.

mâ (F.) [ ما ] biz.

ma’âyib (A.) [ معایب ] kusurlar, ayıplar.

ma’ber (A.) [ معبر ] geçit.

ma’ni (A.) [ معنی ] anlam.

ma’raz (A.) [ معرض ] sergi.

ma’reke (A.) [ معرکه ] savaş alanı.

ma’şerî (A.) [ معشری ] kollektif.

maâbid (A.) [ معابد ] mabetler, ibadet yerleri.

maâbir (A.) [ معابر ] geçitler.

maâd (A.) [ 1 [ معاد .dönüş yeri. 2.ahiret.

mâadâ (A.) [ ماعدا ] dışında, -den başka, başka, öte, yanı sıra.

maâdin (A.) [ معادن ] madenler.

maalesef (A.) [ مع الأسف ] ne yazık ki.

maalmemnûniye (A.) [ مع الممنونيه ] seve seve.

maânî (A.) [ معانی ] anlamlar.

maârif (A.) [ 1 [ معارف .bilimler. 2.kültür. 3.Millî Eğitim Bakanlığı.

maarif nezareti millî eğitim bakanlığı.

maâş (A.) [ 1 [ معاش .geçim. 2.aylık.

271

maatteessüf (A.) [ مع التأسف ] ne yazık ki, üzülerek, maalesef.

maazâlik (A.) [ مع ذلک ] bununla birlikte.

maâzallah (A.) [ معاذ الله ] Allah esirgesin.

mâba’dut-tabîa (A.) [ مابعدالطبيعه ] fizik ötesi, doğa ötesi.

mâba’duttabîiyye (A.) [ مابعدالطبيعيه ] metafizik, doğa ötesi.

mâbad (A.) [ مابعد ] sonraki.

mâbadı var (A.-T.) devam edecek, sürecek, arkası var.

mabed (A.) [ 1 [ معبد .tapınak. 2.ibadethane.

mâbeyn (A.) [ 1 [ مابين .arası. 2.padişah sarayı.

mabud (A.) [ معبود ] ibadet edilen,

mâcera (A.) [ 1 [ ماجرا .cereyan eden. 2.serüven.

mâceraperest (A.-F.) [ ماجراپرست ] maceracı.

maceraperestî (A.-F.) [ ماجراپرستی ] maceracılık, maceraperestlik.

mâdâmülhayat (A.) [ مادامالحيات ] ömür boyu.

madde be madde (A.-F.) [ ماده بماده ] madde madde.

maddî (A.) [ 1 [ مادی .madde ile ilgili. 2.materyalist.

maddiyet (A.) [ مادیت ] maddîlik.

maddiyye (A.) [ 1 [ مادیه .madde ile ilgili. 2.matetaryalist.

mâde (F.) [ ماده ] dişi.

mâdelet (A.) [ معدلت ] adalet.

madeniyyât (A.) [ معدنيات ] madencilik bilimi, mineraloji.

mâder (F.) [ مادر ] anne.

maderî (F.) [ مادری ] anne ile ilgili, ana tarafı.

272

mâderzâd (F.) [ مادرزاد ] anadan doğma.

mâdiyân (F.) [ مادیان ] kısrak.

madûd (A.) [ معدود ] sayılı.

madûd olmak sayılmak.

mâdum (A.) [ معدوم ] yok olmuş.

mâdumiyet (A.) [ معدوميت ] yokluk.

mâdun (A.) [ مادون ] ast, aşağıda, alt.

mâfevk (A.) [ مافوق ] üst, üstü, yukarısı.

mafsal (A.) [ مفصل ] eklem.

magâre (A.) [ مغاره ] mağara.

mağâk (F.) [ 1 [ مغاک .çukur. 2.mezar.

mağâzî (A.) [ 1 [ مغازی .savaşlar, gazalar. 2.savaş öyküleri.

mağbûn (A.) [ مغبون ] aldatılmış.

mağdûr (A.) [ مغدور ] haksızlığa uğramış.

mağdur etmek haksızlığa uğratarak zor durumda bırakmak.

mağdur olmak haksızlığa uğramayarak zor durumda kalmak.

mağduriyet (A.) [ مغدوریت ] haksızlığa uğrama, mağdur olma.

mağfiret (A.) [ مغفرت ] yarlıgama.

mağfiret etmek yarlıgamak.

mağfur (A.) [ مغفور ] yarlıganmış.

mağlata (A.) [ مغلطه ] laf salatası, yanıltmaca.

mağlub (A.) [ مغلوب ] yenik.

mağmûm (A.) [ مغموم ] gamlı, kederli.

273

mağrib (A.) [ 1 [ مغرب .batı. 2.akşam namazı. 3.Kuzeybatı Afrika. 4.Fas.

mağrur (A.) [ مغرور ] gururlu, kendini beğenmiş.

mağrûr olmak gururlanmak.

mağrûrane (A.-F.) [ مغرورانه ] gururlanarak, kendini beğenerek.

mağsub (A.) [ مغصوب ] gaspedilmiş.

mağşuş (A.) [ مغشوش ] karışmış.

mağz (F.) [ 1 [ مغز .beyin. 2.iç, öz. 3.ilik.

mağzûb (A.) [ مغضوب ] gazaba uğratılmış.

mâh (F.) [ ماه ] ay.

mahabbet (A.) [ محبت ] sevgi.

mahabbet eylemek sevmek.

mahâfil (A.) [ 1 [ محافل .mahfiller. 2.toplantı yerleri.

mahâkim (A.) [ محاکم ] mahkemeler.

mahal (A.) [ محل ] yer.

mahall (A.) [ محل ] yer.

mahallî (A.) [ 1 [ محلی .yerel. 2.yerli.

mahalliye (A.) [ محليه ] yerel.

mâhâne (F.) [ ماهانه ] aylık.

mahâret (A.) [ مهارت ] beceri.

mâhasal (A.) [ ماحصل ] sonuç.

mahâsin (A.) [ محاسن ] iyilikler, güzellikler.

mâhazar (A.) [ ماحضر ] hazırda olan.

mahâzin (A.) [ مخازن ] mahzenler.

274

mahâzîr (A.) [ محاذیر ] sakıncalar.

mahbes (A.) [ محبس ] hapishane.

mahbûb (A.) [ 1 [ محبوب .sevilen. 2.sevgili.

mahbus (A.) [ 1 [ محبوس .hapsedilmiş. 2.hapishane.

mahcûb (A.) [ 1 [ محجوب .örtülmüş. 2.utangaç.

mahcûb etmek utandırmak.

mahcûb olmak utanmak.

mahcûbiyet (A.) [ محجوبيت ] utangaçlık.

mahcûz (A.) [ محجوظ ] hacizli.

mahcûz olmak haczedilmek.

mahdud (A.) [ محدود ] sınırlı, kasıtlı.

mahdum (A.) [ مخدوم ] oğul.

mâhe (F.) [ ماهه ] matkap.

mahfaza (A.) [ محفظه ] kutu, kap.

mahfî (A.) [ مخفی ] gizli.

mahfil (A.) [ 1 [ محفل .toplantı yeri. 2.cami mahfili.

mahfiyyen (A.) [ مخفيا ] gizlice.

mahfuz (A.) [ محفوظ ] korunmuş, saklanmış.

mâh-ı nev (F.) [ ماه نو ] hilal, ay.

mâh-ı sipihr [ ماه سپهر ] ay, gökyüzündeki ay.

mâhî (F.) [ ماهی ] balık.

mahir (A.) [ ماهر ] becerili, maharetli.

mahiyet (A.) [ ماهيت ] asıl, esas, içyüzü.

275

mahkûk (A.) [ محکوک ] kazılmış, kazılarak yazılmış, yontulmuş.

mahkum (A.) [ محکوم ] hüküm giymiş.

mahkûm etmek hüküm giydirmek.

mahkum olmak hüküm giymek.

mahlas (A.) [ مخلص ] takma ad.

mahlû (A.) [ مخلوع ] tahttan indirilmiş.

mahluk (A.) [ مخلوق ] yaratık.

mahlul (A.) [ محلول ] erimiş, çözülmüş, hallolmuş.

mahlut (A.) [ مخلوط ] karışık.

mahmûd (A.) [ 1 [ محمود .övülmüş. 2.hamd edilmiş.

mahmul (A.) [ محمول ] yüklü.

mahmur (A.) [ مخمور ] uykulu, baygın.

mâhpâre (F.) [ 1 [ ماه پاره .ay parçası. 2.çok güzel.

mahrec (A.) [ مخرج ] çıkış yeri.

mahrem (A.) [ 1 [ محرم .nikah düşmeyen. 2.gizli.

mâhru (F.) [ ماهرو ] ay yüzlü, güzel yüzlü.

mahruk (A.) [ محروق ] yanık, yanmış.

mahrûkat (A.) [ محروقات ] yakacak.

mahrum (A.) [ محروم ] yoksun.

mahrum etmek yoksun bırakmak.

mahrum olmak yoksun kalmak.

mahrumiyet (A.) [ محروميت ] yoksunluk, mahrumluk.

mahrut (A.) [ مخروط ] koni.

276

mahsûb (A.) [ محسوب ] hesap edilen.

mahsûl (A.) [ محصول ] ürün, sonuç.

mahsur (A.) [ محصور ] kuşatılmış.

mahsus (A.) [ 1 [ مخصوص .özgü, ayrılmış. 2.bilerek.

mahsûs (A.) [ مخصوص ] hissedilen, hissedilir.

mahşer (A.) [ 1 [ محشر .kıyamet yeri. 2.aşırı kalabalık.

mâhtâb (F.) [ ماهتاب ] mehtap.

mahtûm (A.) [ مختوم ] mühürlü.

mahtût (A.) [ 1 [ مخطوط .yazılı. 2.çizili.

mahv (A.) [ 1 [ محو .yok etme. 2.yok olma.

mahvetmek (A.-T.) yok etmek.

mahz (A.) [ محض ] sırf, sade, tam.

mahzar (A.) [ 1 [ محضر .huzur, kat. 2.görünüş.

mahzun (A.) [ محزون ] hüzünlü.

mahzun etmek hüzünlendirmek.

mahzun olmak hüzünlenmek.

mahzûnane (A.-F.) [ محزونانه ] hüzünlü bir halde.

mahzur (A.) [ محذور ] sakınca.

mahzur görmek sakıncalı bulmak.

mahzûzat (A.) [ محظوظات ] hoşa gidecek şeyler.

mâî (A.) [ 1 [ مائی .su ile ilgili. 2.mavi.

mâ-i mukattar [ ماء مقطر ] damıtık su.

mâide (A.) [ مائده ] sofra.

277

mâil (A.) [ 1 [ مائل .eğilimli, istekli. 2.eğimli, meyilli. 3.çalan.

mâil olmak eğilim göstermek.

maîşet (A.) [ معيشت ] geçim, dirlik.

maiyyet (A.) [ معيت ] birlik, beraberlik, yanında bulunma.

mak’ad (A.) [ 1 [ مقعد .makat, kıç. 2.minder.

makâbir (A.) [ مقابر ] mezarlar, kabirler.

mâkabl (A.) [ ماقبل ] önceki, önü.

mâkablettârih (A.) [ ماقبل التاریخ ] tarih öncesi.

makâl (A.) [ مقال ] söz.

makam (A.) [ 1 [ مقام .yer. 2.kat, huzur. 3.musikî makamı

makâmat (A.) [ مقامات ] makamlar.

makarr (A.) [ 1 [ مقر .başkent. 2.merkez.

makâsıd (A.) [ مقاصد ] maksatlar.

makber (A.) [ مقبر ] mezar.

makbere (A.) [ مقبره ] mezar.

makbul (A.) [ مقبول ] kabul edilen, beğenilen.

makbuz (A.) [ 1 [ مقبوض .alınmış. 2.alındı belgesi.

makdem (A.) [ مقدم ] gelme, geliş.

makdur (A.) [ 1 [ مقدور .güç. 2.elden gelen.

makes (A.) [ معکس ] yansıma yeri.

makes bulmak (A.-T.) yansımak, yansıyacak yer bulmak.

makes olmak (A.-T.) yansıtmak, yansıma yeri olmak.

makhûr (A.) [ 1 [ مقهور .kahrolmuş, yenilmiş. 2.gazaba uğramış.

mâkiyan (F.) [ ماکيان ] tavuk.

makrun (A.) [ مقرون ] yakın.

maksad (A.) [ مقصد ] amaç.)

maksûd (A.) [ مقصود ] istenilen, maksat.

makta (A.) [ 1 [ مقطع .kesim yeri. 2.kesit.)

maktel (A.) [ 1 [ مقتل .öldürme yeri. 2.ünlü birinin ölümü üzerine yazılan şiir.

maktû (A.) [ 1 [ مقطوع .kesilmiş, kesik. 2.pazarlık yapılmaz.

maktül (A.) [ مقتول ] öldürülen.

maktül olmak öldürülmek.

mâkul (A.) [ معقول ] akla uygun.

makûlat (A.) [ معقولات ] aklî bilgiler.

makûle (A.) [ مقوله ] kategori.

makûs (A.) [ 1 [ معکوس .ters. 2.uğursuz.

mal (A.) [ 1 [ مال .mal. 2.servet.

mâlâmâl (F.) [ مالامال ] dopdolu.

mâlî (A.) [ 1 [ مالی .mal ile ilgili. 2.maliye ile ilgili.

mâlihulya (Yun.-A.) [ مالی خوليا ] melankoli.

mâlik (A.) [ مالک ] sahip.

mâlikiyet (A.) [ مالکيت ] sahip olma.

maliye (A.) [ ماليه ] devletin gelir ve gider işlerini takip eden bakanlık ve ona

bağlı daireler.

malûl (A.) [ معلول ] özürlü, hastalıklı.

malûlen (A.) [ معلولا ] sakatlanmış olarak, özürlü olarak.

279

malûlîn (A.) [ معلولين ] hastalar, sakatlar.

malûm (A.) [ معلوم ] bilinen.

malûm olmak anlaşılmak, bilinmek.

malûmat (A.) [ معلومات ] bilgi.

malûmatfurûş (A.-F.) [ معلومات فروش ] bilgiçlik taslayan.

malûmatfurûşluk (A.-F.-T.) bilgiçlik taslama.

malûmatfurûşluk etmek bilgiçlik taslamak.

mâmafih (A.) [ مع مافيه ] bununla birlikte.

mâmelek (A.) [ ماملک ] sahip olunan.

mamûl (A.) [ 1 [ معمول .yapılmış, imal edilmiş. 2.alışılmış.

mamûlat (A.) [ معمولات ] imal edilenler.

mamûlün fevkinde alışılmışın ötesinde.

mamûr (A.) [ معمور ] bayındır, imar edilmiş.

mamûr edilmek bayındırlaştırılmak, imar edilmek.

mamûr etmek bayındırlaştırmak.

mamûr olmak bayındır olmak.

mamûre (A.) [ معموره ] bayındır yer.

mamûriyet (A.) [ معموریت ] bayındırlık.

mana (A.) [ معنی ] anlam.

manalandırmak anlam kazandırmak.

manen (A.) [ 1 [ معنا .mana yolu ile. 2.gönülden.

mânend (F.) [ مانند ] gibi.

manevî (A.) [ 1 [ معنوی .anlam ile ilgili. 2.ruh ile ilgili.

280

maneviyat (A.) [ 1 [ معنویات .manaya dayalı şeyler. 2.moral değerler.

mani (A.) [ معنی ] engel.

mani olmak engel olmak.

mânia (A.) [ مانعه ] engel.

manidar (A.-F.) [ معنی دار ] anlamlı.

mansıb (A.) [ منصب ] devlet memuriyetindeki makam.

mansıbdar (A.-F.) [ منصبدار ] makam sahibi devlet memuru.

mansur (A.) [ منصور ] Tanrı’nın yardımıyla zafer kazanan.

mantıkan (A.) [ منطقا ] mantık bakımından.

mantıkî (A.) [ منطقی ] mantıklı.

mantıkiyyûn (A.) [ منطقيون ] mantıkçılar, mantık bilginleri.

manzar (A.) [ 1 [ منظر .seyir yeri. 2.görünüş. 3.yüz.

manzara (A.) [ منظره ] görünüm.

manzum (A.) [ منظوم ] nazmedilmiş.

manzûmât (A.) [ منظومات ] manzumeler.

manzûme (A.) [ 1 [ منظومه .dizilmiş. 2.vezinli söz, şiir. 3.sistem.

manzur (A.) [ 1 [ منظور .bakılan. 2.dikkat çeken.

manzur olmak görülmek, göze çarpmak.

mâr (F.) [ مار ] yılan.

maraz (A.) [ مرض ] hastalık.

marazî (A.) [ مرضی ] hastalıklı, hastalkla ilgili.

mârgîr (F.) [ مارگير ] yılancı, yılan tutan.

marifet (A.) [ 1 [ معرفت .bilme. 2.ustalık, beceri. 3.aracı.

281

mariz (A.) [ مریض ] hasta.

mârpîç (F.) [ مارپيچ ] marpuç, nargile marpucu.

maruf (A.) [ 1 [ معروف .bilinen. 2.ünlü, tanınmış.

marûf olmak tanınmak, bilinmek.

maruz (A.) [ 1 [ معروض .arzedilen, sunulan. 2.karşı karşıya kalma, tutulma.

maruz olmak karşı karşıya kalmak.

maruzat (A.) [ معروضات ] sunulanlar, arzedilecek şeyler.

mâsabak (A.) [ ماسبق ] geçen, geçmiş.

masâri (A.) [ مصارع ] dizeler, mısralar.

masârif (A.) [ مصارف ] harcamalar.

masdar (A.) [ 1 [ مصدر .çıkış yeri, kaynak. 2.masdar.

mâsebak (A.) [ ماسبق ] geçen, geçmiş.

mashara (A.) [ مسخره ] soytarı.

mâsiva (A.) [ 1 [ ماسوی .Tanrı’nın dışındaki varlıklar. 2.dünyaya özgü her şey.

masiyet (A.) [ 1 [ معصيت .günah. 2.isyan.

maskat (A.) [ 1 [ مسقط .düşüş yeri.

maskat-ı re’s [ مسقط رأس ] doğum yeri.

maslahat (A.) [ 1 [ مصلحت .iş. 2.dirlik düzenlik.

maslahatgüzar (A.-F.) [ مصلحت گزار ] elçi adına devlet işlerini yürüten.

masnû (A.) [ 1 [ مصنوع .yapma, yapay. 2.sanatlı.

masraf (A.) [ مصرف ] harcama, gider.

masrû (A.) [ مصروع ] saralı.

masrûf (A.) [ مصروف ] harcanmış.

282

masruf olmak harcanmak.

mass (A.) [ مص ] emme.

massetmek emmek, çekmek.

mâst (F.) [ ماست ] yoğurt.

mastaba (A.) [ 1 [ مصطبه .meyhane. 2.sedir.

masum (A.) [ 1 [ معصوم .suçsuz, günahsız. 2.küçük çocuk.

masumane (A.-F.) [ معصومانه ] masumca.

masume (A.) [ 1 [ معصومه .suçsuz, günahsız. 2.küçük kız çocuğu.

masumiyet (A.) [ معصوميت ] masumluk, suçsuzluk.

masûn (A.) [ مصون ] korunmuş, saklanmış.

masûn kalmak korunmak, zarar gelmemek.

mâşe (F.) [ ماشه ] maşa.

maşer (A.) [ معشر ] toplum.

maşerî (A.) [ معشری ] kollektif, ortaklaşa.

mâşıta (A.) [ ماشطه ] kadın makyajcısı, kadın kuaförü.

mâşî (A.) [ ماشی ] yürüyen.

mâşiyen (A.) [ ماشيا ] yürüyerek.

maşrık (A.) [ مشرق ] doğu.

maşûk (A.) [ معشوق ] (erkek) sevgili.

maşuka (A.) [ معشوقه ] (bayan) sevgili.

matbaa (A.) [ مطبعه ] basımevi.

matbah (A.) [ مطبخ ] mutfak.

matbû (A.) [ 1 [ مطبوع .basılı. 2.hoşa giden, hoş.

283

matbûat (A.) [ 1 [ مطبوعات .basın. 2.basılı şeyler.

mâtem (A.) [ ماتم ] yas.

mâtem tutmak yas tutmak.

mâtemdar (A.-F.) [ ماتمدار ] yaslı.

mâtemî (A.-F.) [ ماتمی ] yaslı.

mâtemli (A.-T.) yaslı.

mâtemserâ (A.-F.) [ ماتمسرا ] yas tutulan ev.

mâtemzede (A.-F.) [ ماتم زده ] yaslı.

matla (A.) [ 1 [ مطلع .doğuş yeri. 2.kaside ve gazelin ilk beyti.

matlab (A.) [ 1 [ مطلب .konu. 2.istek.

matlub (A.) [ 1 [ مطلوب .istenilen, aranan. 2.alacak.

matlûb etmek istemek.

matrûd (A.) [ مطرود ] kovulmuş.

matrûş (A.) [ 1 [ مطروش .sakalsız. 2.tıraşlanmış.

matuf (A.) [ معطوف ] yönelik, çevrili.

matûh (A.) [ معتوه ] bunak, bunamış.

matûhe (A.) [ معتوهه ] bunak, bunamış (bayan).

mâvaka (A.) [ ماوقع ] olup biten.

mâverâ (A.) [ 1 [ ماورا .öte, ötesinde. 2.ahiret, öbür dünya.

mavtın (A.) [ موطن ] yurt tutulan yer.

mâye (F.) [ 1 [ مایه .maya. 2.para. 3.mal. 4.güç.

mâyedar (F.) [ 1 [ مایه دار .mayalı. 2.paralı. 3.mal sahibi. 4.güçlü.

mâyi (A.) [ مایع ] sıvı.

284

mayûb (A.) [ 1 [ معيوب .kusurlu. 2.ayıplanmış.

mazanna (A.) [ 1 [ مظنه .ermiş sanılan.2.zan altındaki.

mazarrat (A.) [ 1 [ مضرت .zarar verme. 2.zarar.

mazarrât (A.) [ مضرات ] zararlar.

mazbata (A.) [ مضبطه ] tutanak.

mazbata tanzim etmek tutanak düzenlemek.

mazbut (A.) [ 1 [ مضبوط .zaptedilmiş. 2.kayda geçirilmiş. 3.derli toplu. 4.sağlam.

mazbutat (A.) [ مضبوطات ] kayda geçirilenler.

mazeret (A.) [ معذرت ] özür.

mazerethâh (A.-F.) [ معذرت خواه ] özür dileyen.

mazhar (A.) [ 1 [ مظهر .ortaya çıkış yeri. 2.şereflenme, nail olma.

mazhar olmak karşılaşmak, nail olmak.

mâzi (A.) [ ماضی ] geçmiş, geçmiş zaman.

mazlum (A.) [ 1 [ مظلوم .zulme uğramış. 2.sesiz sedasız.

mazlumâne (A.-F.) [ مظلومانه ] mazlumca.

mazlûmiyet (A.) [ 1 [ مظلوميت .mazlumluk, zulme uğramışlık. 2.sesiz sedasız

olma.

mazmaza (A.) [ مضمضه ] gargara.

mazmaza yapmak gargara yapmak, ağızda su çalkalamak.

mazmun (A.) [ 1 [ مضمون .kavram. 2.ince söz.

maznun (A.) [ مظنون ] zanlı.

maznun olmak zan altında kalmak.

mazrub (A.) [ 1 [ مضروب .dövülen. 2.çarpılan.

mazruf (A.) [ 1 [ مظروف .kaba konulan. 2.zarflı.

mâzu (F.) [ مازو ] mazı.

mazûl (A.) [ معزول ] görevden alınmış, azledilmiş.

mazul olmak görevden alınmak, azledilmek.

mazur (A.) [ معذور ] özürlü.

me’vâ (A.) [ مأوا ] sığınma yeri.

me’yûs (A.) [ مأیوس ] umutsuz.

me’yûs etmek umutsuz bırakmak.

me’yûs olmak umudunu yitirmek.

meâb (A.) [ مآب ] sığınma yeri.

meâd (A.) [ 1 [ معاد .dönüş yeri. 2.ahiret.

meâhiz (A.) [ مآخذ ] kaynaklar.

meâl (A.) [ مآل ] anlam.

meâric (A.) [ معارج ] merdivenler.

meâsî (A.) [ 1 [ معاصی .isyanlar. 2.günahlar.

meâyib (A.) [ معایب ] kusurlar, ayıplar.

mebâd (F.) [ مباد ] sakın, aman sakın, olmaya.

mebâdâ (F.) [ مبادا ] sakın, aman sakın, olmaya.

mebâdî (A.) [ مبادی ] ilkeler, prensipler.

mebâhis (A.) [ مباحث ] konular, bahisler.

mebânî (A.) [ 1 [ مبانی .temeller. 2.yapılar, binalar.

mebde’ (A.) [ 1 [ مبدأ .başlangıç noktası.

mebde-i tarih [ مبدأ تاریخ ] tarih başlangıcı.

286

mebhas (A.) [ 1 [ مبحث .bölüm, fasıl. 2.bilim.

mebhûs (A.) [ مبحوث ] bahsedilen.

mebhût (A.) [ مبهوت ] şaşkın.

meblağ (A.) [ 1 [ مبلغ .tutar. 2.para.

mebnâ (A.) [ مبنی ] bina.

mebnî (A.) [ 1 [ مبنی .dayanan. 2.bina edilmiş.

mebsût (A.) [ مبسوط ] yaygın, açık.

mebsûten (A.) [ مبسوطا ] yaygın olarak.

mebus (A.) [ 1 [ مبعوث .gönderilmiş. 2.milletvekili. 3.ölümden sonra dirilen.

mebzûl (A.) [ مبذول ] bol.

mebzûlen (A.) [ مبذولا ] bolca.

mebzûliyet (A.) [ مبذوليت ] bolluk.

mec’ûl (A.) [ مجعول ] yapay.

mecâl (A.) [ 1 [ مجال .güç, kuvvet. 2.fırsat.

mecâlis (A.) [ مجالس ] meclisler.

mecâmi (A.) [ مجامع ] toplantı yerleri.

mecânîn (A.) [ مجانين ] mecnunlar, çılgınlar.

mecbûr (A.) [ 1 [ مجبور .zorunlu. 2.zora koşulmuş.

mecbûrî (A.) [ مجبوری ] zorunlu.

mecbûriyet (A.) [ مجبوریت ] zorunluluk.

meccânen (A.) [ مجانا ] parasız olarak.

meccânî (A.) [ مجانی ] parasız.

mecd (A.) [ مجد ] ululuk.

287

mecelle (A.) [ مجله ] dergi.

mechûl (A.) [ مجهول ] bilinmeyen.

mechûlât (A.) [ مجهولات ] bilinmeyenler.

mechûliyet (A.) [ مجهوليت ] bilinmezlik.

mechûlünneseb (A.) [ مجهول النسب ] onun bunun çocuğu.

mecîd (A.) [ مجيد ] ulu.

meclis (A.) [ مجلس ] toplantı yeri.

meclisefrûz (A.-F.) [ مجلس افروز ] meclisi aydınlatan, meclisi şenlendiren.

meclûb (A.) [ 1 [ مجلوب .celbedilmiş. 2.aşık, tutkun.

mecma’ (A.) [ مجمع ] toplantı yeri.

mecmû’ (A.) [ مجموع ] toplam, tümü.

mecmûa (A.) [ 1 [ مجموعه .dergi. 2.küçük risale veya farklı kitapların bir araya

getirildiği eser.

mecmûan (A.) [ مجموعا ] toplam olarak.

mecnûn (A.) [ 1 [ مجنون .delice seven. 2.cinli. 3.Leyla’nın aşığı.

mecnûnâne (A.-F.) [ مجنونانه ] çılğınca, delicesine.

mecrâ (A.) [ 1 [ مجرا .su yatağı. 2.yol, güzergah.

mecrûh (A.) [ مجروح ] yaralı.

mecrûhîn (A.) [ مجروحين ] yaralılar.

mecûsî (A.) [ مجوسی ] ateşperest, ateşe tapan.

meczûb (A.) [ 1 [ مجذوب .cezbedilmiş. 2.Tanrı sevgisiyle cezbeye kapılan. 2.deli.

med’uv (A.) [ مدعو ] davetli.

med’uvvîn (A.) [ مدعوین ] davetliler.

288

medâfin (A.) [ مدافن ] mezarlar.

medâr (A.) [ 1 [ مدار .yörünge 2.dönence. 3.vesile, vasıta. 4.yardımcı.

medâric (A.) [ مدارج ] merdivenler.

medâris (A.) [ مدارس ] medreseler.

medd (A.) [ 1 [ مد .uzatma. 2.çekme.

meddâh (A.) [ 1 [ مداح .çok öven. 2.meddah.

meded (A.) [ مدد ] yardım, medet.

mededhâh (A.-F.) [ مددخواه ] yardım isteyen.

mededkâr (A.-F.) [ مددکار ] yardım eden, yardımcı.

mededres (A.-F.) [ مددرس ] yardıma koşan, imdada koşan.

medenî (A.) [ 1 [ مدنی .şehirli. 2.uygar. 3.görgülü. 4.Medineli.

medenîleşmek uygarlaşmak.

medeniyyet (A.) [ مدنيت ] uygarlık.

medfa (A.) [ مدفع ] top.

medfen (A.) [ مدفن ] mezar, defin yeri.

medfû (A.) [ 1 [ مدفوع .çıkarılmış. 2.dışkı. 3.para kasasından çıkmış.

medfûn (A.) [ مدفون ] gömülü, defnedilmiş.

medfûn edilmek gömülmek.

medh (A.) [ مدح ] övgü.

medhal (A.) [ 1 [ مدخل .giriş. 2.giriş yeri. 3.başlangıç. 4.dehalet.

medhaldâr (A.-F.) [ مدخلدار ] parmağı olan, müdahale etmiş olan.

medhaldar bulunmak (A.-F.-T.) parmağı olmak; müdahalesi bulunmak.

medhedilmek övülmek.

melâik (A.) [ ملائک ] melekler.

melâike (A.) [ ملائکه ] melekler.)

melâl (A.) [ ملال ] sıkıntı, usanma.

melalli (A.-T.) sıkıntılı.

melanet (A.) [ ملعنت ] melunluk.

melce (A.) [ ملجأ ] sığınak, sığınacak yer.

melekât (A.) [ ملکات ] yetiler.

meleke (A.) [ ملکه ] yeti.

meleksîmâ (A.) [ ملک سيما ] melek yüzlü güzel.

melekût (A.) [ ملکوت ] ruhlar alemi.

melfûfen (A.) [ ملفوفا ] ilişikte.

melhûz (A.) [ ملحوظ ] düşünülen, öngörülen.

melik (A.) [ ملک ] padişah.

mellah (A.) [ ملاح ] gemici.

melsûk (A.) [ ملصوق ] yapışık.

melûf (A.) [ مألوف ] alışık.

melun (A.) [ ملعون ] lanet olası.

memâlik (A.) [ 1 [ ممالک .ülkeler. 2.topraklar, diyarlar.

memât (A.) [ ممات ] ölüm.

memduh (A.) [ ممدوح ] övülmüş.

memer (A.) [ ممر ] geçit.

memhûr (A.) [ ممهور ] mühürlü.

memleket (A.) [ 1 [ مملکت .ülke. 2.şehir.

294

memlûk (A.) [ مملوک ] köle.

memnû (A.) [ ممنوع ] yasak.

memnûa (A.) [ ممنوعه ] yasak.

memnûiyet (A.) [ منوعيت ] yasak olma hali.

memnûn (A.) [ 1 [ ممنون .mutlu, razı. 2.sevinçli.

memnun etmek 1.mutlu edilmek, razı edilmek. 2.sevindirilmek.

memnuniyet (A.) [ ممنونيت ] memnunluk.

memûl (A.) [ مأمول ] umulan, beklenilen.

memur (A.) [ 1 [ مأمور .görevli. 2.devlet memuru.

memurîn (A.) [ مأمورین ] memurlar, görevliler.

memûriyet (A.) [ مأموریت ] memurluk.

memzuc (A.) [ ممزوج ] karışık.

men (F.) [ من ] ben.

men’ (A.) [ 1 [ منع .engel olma, alıkoyma. 2.engel olunma, alıkonulma.

3.yasaklama. 4.yasaklanma.

men’ edilmek yasaklanmak.

men’ etmek 1.engel olmak, alıkoymak. 2.yasaklamak.

men’ olunmak yasaklanmak.

menâbi’ (A.) [ منابع ] kaynaklar.

menâfi’ (A.) [ منافع ] menfaatler, çıkarlar, yararlar.

menâkıb (A.) [ مناقب ] menkıbeler, övgüye değer özellikler.

menâm (A.) [ 1 [ منام .uyku. 2.rüya.

menâre (A.) [ مناره ] minare.

295

menâsıb (A.) [ مناصب ] makamlar.

menâtık (A.) [ مناطق ] bölgeler.

menâzır (A.) [ مناظر ] manzaralar.

menâzil (A.) [ 1 [ منازل .konaklar. 2.aşamalar.

menba (A.) [ 1 [ منبع .kaynak. 2.pınar.

menfâ (A.) [ منفی ] sürgün.

menfaat (A.) [ منفعت ] çıkar, yarar.

menfaatperest (A.-F.) [ منفعت پرست ] çıkarcı.

menfâlık (A.-T.) sürgün hayatı.

menfez (A.) [ منفذ ] nüfuz etme yeri, delik, yarık, giriş veya çıkış yolu.

menfî (A.) [ 1 [ منفی .olumsuz. 2.hep olumsuz düşünen, her şeye olumsuz

yaklaşan. 3.sürgüne gönderilmiş.

menfur (A.) [ منفور ] nefret edilen.

menhî (A.) [ منهی ] yasaklanmış.

menhiyat (A.) [ منهيات ] yasaklar.

menhus (A.) [ منحوس ] uğursuz.

meni (A.) [ منی ] sperma.

menî (F.) [ منی ] benlik.

menî’ (A.) [ منيع ] aşılmaz, sarp, geçit vermez.

menkabe (A.) [ منقبه ] ünlü kişilerin yaşamlarına ilişkin ve çoğu gerçekle

bağdaşmaz öyküler.

menkûha (A.) [ منکوحه ] nikahlı hanım, eş.

menkul (A.) [ 1 [ منقول .nakledilen. 2.anlatılan, rivayet edilen.

menkûş (A.) [ منقوش ] nakışlı, işlemeli, desenli.

296

mensûb (A.) [ منصوب ] nispet edilen, ait, bağlı.

mensûbîn (A.) [ منصوبين ] mensuplar.

mensubiyet (A.) [ منصوبيت ] mensup olma, bağlı olma.

mensûc (A.) [ منسوج ] dokunmuş.

mensûcât (A.) [ 1 [ منسوجات .dokumalar. 2.dokuma sektörü.

mensûh (A.) [ منسوخ ] hükümsüz.

mensûr (A.) [ منثور ] düzyazı.

menşe (A.) [ منشا ] köken..

menşur (A.) [ 1 [ منشور .ferman. 2.prizma.

menus (A.) [ 1 [ مأنوس .alışılmış. 2.alışkın.

menût (A.) [ منوط ] bağlı.

menzil (A.) [ 1 [ منزل .konak. 2.ev. 3.bir günde gidilebilen yol.

menzil alınmak yol alınmak.

menzil almak yol almak.

menzilgâh (A.-F.) [ منزلگاه ] konak yeri.

mer’î (A.) [ مرئی ] yürürlükte, geçerli.

mera (A.) [ مرعی ] otlak.

merâkiz (A.) [ مراکز ] merkezler.

merâm (A.) [ مرام ] amaç, anlatılmak istenen şey.

merâret (A.) [ مرارت ] acılık.

merâsî (A.) [ مراثی ] ağıtlar, mersiyeler.

merâsim (A.) [ 1 [ مراسم .törenler. 2.tören.

merâtib (A.) [ مراتب ] rütbeler, mertebeler.

297

merbut (A.) [ مربوط ] bağlı.

merbûtiyet (A.) [ 1 [ مربوطيت .bağlılık. 2.düşkünlük, aşırı ilgi.

mercân (A.) [ مرجان ] mercan.

merci (A.) [ مرجع ] başvuru yeri.

merd (F.) [ 1 [ مرد .adam. 2.yiğit.

merdâne (F.) [ مردانه ] yiğitçe.

merdiven (F.) [ نردبان ] merdiven.

merdûd (A.) [ مردود ] reddedilmiş, kabul edilmemiş.

merdum (F.) [ 1 [ مردم .insan. 2.halk. 3.gözbebeği.

merdumharlık (F.-T.) insan eti yeme, yamyamlık..

merdüm (F.) [ 1 [ مردم .insan. 2.halk. 3.gözbebeği.

merdümek (F.) [ مردمک ] gözbebeği.

merdümgiriz (F.) [ مرمگریز ] insanlardan kaçan.

merdümhar (F.) [ مردم خوار ] insan yiyen, yamyam.

merdümî (F.) [ 1 [ مردمی .insanlık. 2.yiğitlik.

meremmet (A.) [ مرمت ] onarım.

meremmet etmek onarmak.

merg (F.) [ مرگ ] ölüm.

mergub (A.) [ مرغوب ] rağbet edilen, aranılan, istenilen.

merhale (A.) [ 1 [ مرحله .aşama. 2.konak, menzil.

merhamet (A.) [ مرحمت ] acıma.

merhamet etmek acımak.

merhametli (A.-T.) acıyan.